Hazal Bugutekin
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve STK verileri incelendiğinde, kent ile kırsal arasındaki eğitim eşitsizliği net bir şekilde görülüyor. Uzmanlara göre, kırsalın görünmez duvarlarını yıkmak için atılan adımlar; sadece binalar inşa etmekle değil, zihinlerdeki “kız çocukları okumaz” algısını kalıcı olarak yıkmaktan geçiyor.
Son yayımlanan eğitim istatistiklerine göre, Türkiye genelinde ortaöğretimde net okullaşma oranı yüzde 90 seviyelerine yaklaşmış olsa da kırsal bölgelerde bu oran yer yer yüzde 70’lerin altına düşüyor. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki köy yerleşimlerinde, kız çocuklarının lise kademesine geçişte okuldan kopma oranı erkek çocuklara göre yüzde 15 daha fazla.
“En büyük engel cinsiyetçi geleneksel yapı”
Köyde öğretmenlik yapan Merve Buğutekin, kırsaldaki temel sorunun sadece fiziksel erişim olmadığına dikkat çekiyor. Kırsal bölgelerde doğup büyümenin getirdiği kültürel doku ve yerleşik cinsiyetçi yaklaşımların, kız çocuklarının eğitim hayatı aleyhine durum oluşturduğunu belirten Bugutekin, gözlemlerini şöyle aktardı:
“Bu kültürel baskı ve cinsiyetçi bakış açısı, bireylerin -bu ortam bir eğitim kurumu olsa dahi- yeni bir ortama uyum sağlamasını zorlaştırıyor ve onları sosyal çevreden uzaklaştırıyor. Eğitimin önündeki bir diğer kritik engel ise ailelerin düşük ekonomik düzeyi ve eğitim masraflarının yarattığı yüktür. Buna ek olarak, bazı ailelerin kız çocuklarının hem eğitim almasına hem de iş hayatına atılmasına yönelik önyargılı tutumları, bu çocukların potansiyellerini gerçekleştirmelerini engellemekte ve onları eğitim sisteminin dışına itmektedir.”
İkna komisyonları devrede
Kırsaldaki bu duruma karşı devlet kurumları, sivil toplum kuruluşları ve gönüllü eğitimciler topyekûn bir seferberlik yürütüyor. Sahadaki en etkili yöntemlerden biri olan İkna Komisyonları. Milli Eğitim Bakanlığı koordinesinde çalışan komisyon üyeleri, köy köy, kapı kapı gezerek okuldan kopan çocukların izini sürüyor. İçerisinde öğretmenlerin ve rehberlik uzmanlarının bulunduğu bu ekipler, sadece çocuklar ile değil; okulun gerekliliğine inanmayan ebeveynlerle de görüşüp onları eğitimin önemi konusunda ikna etmeye çalışıyor.
“Çanta yerine tırpan tutsaydı, geleceği benim gibi toz toprak içinde kalacaktı”
Ekonomik nedenler yüzünden çocuklarını okula göndermek istemeyen Maşallah Aslanhan, ilçe ikna komisyonları tarafından ikna edilen velilerden biri. Kızını okula gönderdiği için kaymakamlık tarafından sağlanan maddi desteklerle rahat bir nefes alan Aslanhan, başlangıçtaki direncini ve yaşadığı değişimi şu sözlerle dile getiriyor:
“Altı çocuğum var; tarladan ve hayvanlardan kazandığımız karın tokluğuna yetmiyordu. ‘Kızım okuyup da ne olacaktı? Yol masrafı, üstü başı derken altından kalkamam’ sandım. Ama hocalarımız kapımıza kadar geldi. Kaymakamlığımız sağ olsun, okul masrafları için elimizden tuttu. Şimdi kızım çanta yerine tırpan tutsaydı, geleceği de benimki gibi tozun toprağın içinde kalacaktı. Devlete olan borcumuzu kızım okuyup memlekete hizmet ederek ödeyecek.“
Kırsalın görünmez duvarlarını yıkmak için atılan adımlar; sadece binalar inşa etmekle değil, zihinlerdeki “kız çocukları okumaz” algısını kalıcı olarak silmekle başarıya ulaşacaktır. O gün gelene kadar; tarlalardan, ev içi işlerden ve erken evliliklerden koparılıp sınıflara kazandırılan her çocuk, Türkiye’nin en büyük zaferi sayılacaktır.
News
