Ankara’da ikinci el ekonomisi büyüyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yağmur Abay

Türkiye’de artan yaşam maliyetleri, yurttaşların alışveriş tercihlerinde de değişime yol açıyor. Yeni ürünlerin fiyatlarını karşılamakta zorlanan tüketiciler, giyimden ev eşyasına, antikadan elektronik ürünlere kadar pek çok ihtiyacını ikinci el pazarlarından karşılamaya yöneliyor. Ankara’da Ayrancı ve Dışkapı gibi ikinci el alışverişinin öne çıktığı noktalar, farklı gelir gruplarından yurttaşları bir araya getirirken, ikinci el alışverişi de ekonomik koşulların şekillendirdiği alternatif bir tüketim biçimine dönüşüyor.

İkinci el ticaretinde hacim iki katını aştı 

Ticaret Bakanlığı’nın 2025 yılı Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu’na göre, yenilenmiş ve ikinci el ürün satışlarını kapsayan tüketiciden tüketiciye e-ticaret hacmi, 2024’te 9,8 milyar lirayken 2025’te 21,8 milyar liraya yükseldi. Böylece bir yılda yüzde 122’nin üzerinde artış kaydedildi. İşlem sayısı da 17,5 milyondan 23,6 milyona çıktı.

İkinci el satışlarında giyim, ayakkabı ve aksesuar yüzde 36,7 ile en büyük payı alırken elektronik ürünler yüzde 29,5 ile ikinci sırada yer aldı. Bu veriler, ikinci el alışverişinin yalnızca belirli ürün gruplarıyla sınırlı kalmadığını, farklı ihtiyaçlara yayılan bir ticaret alanına dönüştüğünü gösteriyor. Ancak söz konusu rakamların çevrim içi ikinci el ve yenilenmiş ürün satışlarını kapsadığı, fiziksel pazarların toplam hacmini göstermediği belirtiliyor.

Hanehalkı bütçelerindeki baskı da tüketim tercihlerindeki değişimi anlamak açısından önem taşıyor. TÜİK’in 2025 Hanehalkı Bütçe Araştırması’na göre, tüketim harcamalarının yüzde 29,3’ü konut ve kiraya, yüzde 20,5’i ulaştırmaya, yüzde 17,3’ü ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayrıldı. Temel ihtiyaçlara ayrılan bu paylar, diğer harcamalar için hanelerin hareket alanını daraltıyor.

Ankara’da ikinci elin adresleri değişiyor

Ankara’da ikinci el alışveriş denildiğinde akla gelen adreslerden Ayrancı Pazarı, özellikle kıyafet, plak, kitap ve ev eşyası arayanların uğrak noktalarından biri. Dışkapı Bit Pazarı ise İtfaiye Meydanı’ndaki dönüşüm ve yıkım sürecinin ardından ikinci el ticaretinin öne çıkan merkezlerinden biri haline geldi. Ulus’taki İtfaiye Meydanı’nda faaliyet gösteren esnafın taşınması, kentin yıllardır süregelen ikinci el ticaretinin mekânsal olarak da değişmesine neden oldu.

Pazarlarda yalnızca uygun fiyat arayanlar değil, belirli ürünleri koleksiyonuna katmak isteyenler ve vintage ürünlere ilgi duyanlar da bulunuyor. Bununla birlikte ekonomik koşullar, ikinci el alışverişini bir tercih olmaktan çıkarıp bazı tüketiciler için ihtiyaç haline getiriyor.

“İhtiyacımı sıfır ürün alarak karşılayamıyorum” 

İkinci el pazarından alışveriş yapan Ece Yalçın, artan fiyatlar nedeniyle yeni ürün almak yerine ikinci el seçeneklere yöneldiğini belirtiyor. Yalçın, “Eskiden ikinci el pazarlarına daha çok gezmek, farklı bir şey bulmak için gelirdim. Şimdi ise gerçekten ihtiyacım olan ürünleri burada arıyorum. Bir kıyafetin sıfır fiyatıyla buradaki fiyatı arasında ciddi fark olabiliyor. Bütçemizi öncelikle kira, fatura ve mutfak masraflarına ayırmak zorundayız. Bu nedenle ikinci el alışverişi benim için artık bir seçenekten çok ihtiyaç haline geldi” ifadelerini kullanıyor.

“Müşteri artık fiyat sormadan ürün alamıyor”

Dışkapı’da ikinci el eşya satışı yapan Murat Karaca ise müşterilerin alışveriş yaparken daha fazla fiyat araştırdığını ve pazarlık ettiğini anlatıyor. Karaca, “İnsanlar artık bir ürünü beğendiğinde hemen almıyor. Önce fiyatını soruyor, başka yerde daha uygunu var mı diye bakıyor. Eskiden daha çok koleksiyon meraklıları gelirdi, şimdi evine eşya almak isteyen, çocuğuna kıyafet arayan, öğrenci olan çok sayıda insan görüyoruz. İkinci el ürünlere ilgi var ama bu, herkesin rahatlıkla alışveriş yapabildiği anlamına gelmiyor. İnsanlar ihtiyaçlarını karşılamak için en uygun fiyatı bulmaya çalışıyor” diyor.

İkinci el pazarlarının büyüyen ilgisi, yalnızca alışveriş alışkanlıklarındaki bir değişime değil, hane bütçelerinin giderek daralan hareket alanına da işaret ediyor. Yeni ürünlere erişimin zorlaşmasıyla ikinci el piyasası daha geniş bir tüketici kitlesine ulaşırken, bu alanın güvenilirliği, ürün kalitesi ve tüketici hakları da önem kazanıyor. Ankara’daki pazarlar ise ekonomik koşulların gündelik yaşama ve tüketim tercihlerine nasıl yansıdığını gösteren örnekler arasında yer alıyor.