Veysel Giyci
Avrupa ülkeleri kayıp-kaçak oranlarını düşüren, tarımda modern sulamayı yaygınlaştıran ve kentlerde yağmur suyunu sisteme dâhil eden politikaları uzun yıllardır uygularken; Türkiye, kişi başına düşen su miktarıyla “su stresi” yaşayan ülkeler arasında yer almasına rağmen bütüncül bir tasarruf stratejisi ortaya koyabilmiş değil.
Avrupa’nın pek çok ülkesinde su yönetimi yüz yılı aşkın süredir planlı ve sürdürülebilir politikalarla yürütülüyor. Altyapı kayıpları minimize edilirken tarımda vahşi sulama büyük ölçüde terk edildi, sanayide suyun yeniden kullanımı standart hâle geldi.
Türkiye ise hâlâ “su zengini ülke” algısıyla hareket ediyor. Oysa uzmanlara göre mevcut gidişat Türkiye’yi ciddi bir su kriziyle karşı karşıya bırakıyor.
Avrupa deneyimi Türkiye’ye ne söylüyor?
Resmî verilere göre Türkiye’de belediyelere verilen içme suyunun önemli bir kısmı altyapıdaki kayıp ve kaçaklar nedeniyle daha kullanıcıya ulaşmadan kaybediliyor. Tarım sektöründe su tüketiminin büyük bölümü ise hâlâ salma sulama gibi verimsiz yöntemlerle gerçekleşiyor. Sanayide su geri kazanım oranları sınırlı kalırken yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı birçok kentte istisnai uygulamalar olmanın ötesine geçemiyor.
Avrupa ülkelerinde ise bu alanların tamamı uzun vadeli planlamanın parçası. Kentlerde yağmur suyu toplama sistemleri zorunlu tutulurken tarım destekleri modern sulama tekniklerine geçişe göre şekilleniyor. Sanayi tesisleri için su geri dönüşüm oranları yasal düzenlemelerle denetleniyor.
Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu
Türkiye’de altyapıdan tarıma büyük kayıp
Türkiye’nin su sorununu yalnızca kuraklık ya da iklim değişikliğiyle sınırlı görmenin büyük bir hata olduğuna dikkat çekiliyor. Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Avrupa ülkelerinin su sorunlarını yaklaşık 100 yıllık bir süreçte çözdüğünü hatırlatarak şöyle konuştu: “Bizim de zaman kaybetme lüksümüz yok. Aksi hâlde su krizi ekonomik ve toplumsal bir krize dönüşecek.”
Su yönetimi alanında çalışan sivil toplum kuruluşları da benzer görüşte. Su Politikaları Derneği mevcut politikaların parçalı ve kısa vadeli olduğunu belirterek merkezi ve yerel yönetimler arasında güçlü bir koordinasyon kurulması gerektiğini ifade ediyor.
Çözüm: Uzun vadeli ve bütüncül su yönetimi
Devlet Su İşleri ve Türkiye İstatistik Kurumu verileri Türkiye’nin su kaynakları üzerindeki baskının her geçen yıl arttığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre çözüm yalnızca yeni barajlar ya da geçici tasarruf çağrılarında değil; altyapıdan tarıma, sanayiden kent planlamasına kadar uzanan bütüncül ve uzun vadeli bir su yönetimi politikasında yatıyor. Aksi hâlde Türkiye Avrupa’nın yüzyıl önce yüzleştiği sorunlarla çok daha ağır koşullarda karşı karşıya kalabilir.
News
Ülkemizde maalesef göz göre göre gelen felaketler için önlem alınmak şöyle dursun, felaketi daha da hızlandıran politikalar izleniyor. İleriyi düşünme ve tedbir alma gibi rasyonel yaklaşımlar hak getire. Kendi ayağımıza sıkıyoruz sürekli, ayak delik deşik.