Yedigöller de maden tehdidi altında

7

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Oğuzhan Özcan

Türkiye’nin dört bir yanını saran siyanürlü altın madenciliği şimdi de Yedigöller Milli Parkı’na dayandı.

Bolu’nun Merkez ilçesine bağlı Bağışlar, Değirmenbeli, Merkeşler ve Afşar köyleri sınırlarında açılması planlanan 880 hektarlık maden sahası, Bolu ve çevresinde gündemin ilk sırasında tartışılıyor. Altın, bakır, çinko, gümüş ve kurşun aramak amacıyla Avustralya merkezli “Oz Mining” firmasının yaptığı ruhsat başvurusu, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından onaylandı. Ancak henüz Bolu Valiliği ve Orman Genel Müdürlüğü’nden resmi onay alınmadığı belirtiliyor. Söz konusu alan, Türkiye’nin en önemli doğal miraslarından biri olan Yedigöller Milli Parkı’na 8 kilometre mesafede. Bu yakınlık nedeniyle çevre örgütleri ve yurttaşlar tepkili. Belediye Meclisi’nde görüşmeler sırasında bir iktidar temsilcisinin “Gerekirse köy taşınır” ifadesi, bölge halkının tepkisini daha da artırdı. Yedigöller Platformu, bu açıklamayı “İnsanların yaşam alanlarını hiçe sayan bir yaklaşım” olarak değerlendirirken, köylüler de zaten var olan endişelerinin bu sözle doğrulandığını ifade etti.

“Yedigöller bir milli servettir, korumak hepimizin görevidir”

Maden girişimine karşı kurulan Yedigöller Platformu, 24 Nisan 2025’te 10’dan fazla sivil toplum kuruluşunun katılımıyla oluşturuldu. Platform adına konuşan TEMA Vakfı Bolu İl Temsilcisi Selma Demirel, projeye neden karşı olduklarını şu sözlerle açıkladı:

“Madenciliğe karşı değiliz. Ancak Yedigöller Milli Parkı gibi koruma altındaki bir alanın bu kadar yakınına yapılmasına karşıyız. Bu maden, ekosisteme geri dönüşü olmayan zararlar verecek. Batı Karadeniz’in eşsiz bitki örtüsü ve hayvanları yok olacak. Ruhsat verilmek istenen bölgede önemli su kaynakları bulunuyor; madenler bu suları kirletecek. Bölgede yaşayan köy halkının sağlığı ve mal varlığı tehlikeye girecek. Yedigöller bir millî servettir ve korunması hepimizin sorumluluğudur.“

Platform, bugüne kadar 2 bin 554 imza toplayarak projeye karşı kamuoyu desteği oluşturdu. Sosyal medya kampanyaları ve halk buluşmaları ile süreci yakından takip ediyor ve tepkiyi sıcak tutuyor.

“Ekonomik değer doğayı koruyarak da yaratılır”

Platform, projenin ekonomik gerekçelerle savunulmasını da eleştiriyor. Platformun ortak açıklamasında asıl ekonomik değerin turizm ve doğanın kendisi olduğu şu sözlerle vurgulandı:

“Öncelikle Yedigöller’de altın aramak isteyen şirket Avustralya menşeli Oz Mining’dir. Oysa Yedigöller bir turizm bölgesidir ve bu yönüyle zaten ekonomik bir değere sahiptir. Madencilik faaliyetleri başladığında hem doğa tahrip olacak hem de turizm gelirleri düşecektir. Madenden elde edilecek kazanç; doğayı yok eden, halk sağlığını tehdit eden bir gelirken, turizm doğayı koruyarak uzun vadeli ve sürdürülebilir bir ekonomik katkı sağlar.“

Köylüler endişeli

 Bağışlar köyünden ismini vermek istemeyen bir yurttaş da tepkisini, duygularını şu sözlerle dile getirdi: “İnsanın doğup büyüdüğü, bahçesinde domates yetiştirdiği, inekleriyle dere tepe dolaştığı yerlerin bir anda yok olacağını hayal edemiyorum. Dünya su kıtlığına karşı mücadele ederken biz su kaynaklarını yok etmek için adeta yarışa giriyoruz. Biz yaşlandık, bu yaştan sonra huzurla ölümü bekleyemeyecek miyiz? Buralar hep toz olacakmış, etrafta zehir olacakmış, bir de bizi buralardan alacaklarmış başka yerlere göndereceklermiş.  İçim acıyor, içim yanıyor. Allah’ım al canımı da bunları görmeyeyim diyorum.”

Siyanürle gelen tehlike

Eski Maden Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Torun da altın madenciliğinde kullanılan yöntemlerin doğaya nasıl zarar verdiğini 9. Köy’e anlattı.

Süreci ve işlemleri, “Ülkemizde altın, genellikle kayaçlar içinde toz halinde bulunur. Bu altını elde edebilmek için önce kayalar patlatılır, sonra öğütülerek ince taneler haline getirilir. Elde edilen kayaç yığınları siyanürle yıkanarak altın ayrıştırılır” sözleriyle tarif eden Torun, bunun ormanlık alanda yapılmasını doğru bulmadığını söyledi. Maden Mühendisleri Odası eski Başkanı Mehmet Torun şunları söyledi:

“Eğer altın yüzeye yakınsa ‘açık işletme’ yöntemi kullanılır. Bu, geniş alanların maden sahasına dönüştürülmesi demektir. Zira 1 gram altın için yaklaşık 1 ton kaya kazılması gerekir.Bu süreçte ormanlık alan varsa ağaçlar kesilir; ardından delme ve patlatma işlemleriyle doğa tahrip edilir. Patlatmalar su kaynaklarını tehdit eder; asırlık ağaçlar yok olur; endemik türler kaybolabilir. Siyanür ve ağır metaller insan sağlığı ve ekosistem için kalıcı zararlar oluşturur. Maden sahası köylere denk gelirse köylerin kamulaştırılması ve taşınması gündeme gelebilir.”

Bu uyarılar, Bolu’daki proje özelinde yalnızca doğayı değil köy yaşamını, sağlığı ve bölgedeki sosyal dokuyu da tehdit eden bir tabloyu ortaya koyuyor.

“Bolumuz İliç olmasın”

TMMOB Maden Mühendisleri Odası Bolu Temsilcisi Fazıl Şolpan da projeye ilişkin çekincelerini dile getirerek, özellikle su kaynaklarının tehlike altında olduğuna şu ifadelerle dikkat çekti:

“Dünyada, tenörü yüksek madenlerde genellikle flotasyon yöntemi tercih edilirken, düşük tenörlü altınların ayrıştırılması liç yöntemiyle yapılmaktadır. Liç yöntemi ise siyanür kullanımı gerektirir. Kullanılan siyanür, sızdırmazlık sağlansa bile, özellikle kapalı havza özelliği taşıyan Yedigöller çevresindeki ekosistemi tehdit eder. Bahsi geçen 4 köyün içme ve sulama suyu kaynaklarının bu süreçte kullanılmaz hale gelmesi söz konusu olabilir. Asıl çekincemiz; Bolumuzun ve Yedigöllerimizin, Erzincan İliç’te yaşanan çevre felaketiyle benzer bir kaderi paylaşma ihtimalidir.”