Umut Sarı
Yaşanan ilaç yokluğunun günden güne artması ilaç yokluğunu artık bir “kriz” boyutuna getirmiş durumda. Vatandaşlar düzenli kullanmaları gereken tansiyon, şeker ve kalp ilaçlarının yanı sıra ateş düşürücüler, ağrı kesiciler ve grip ilaçları gibi daha temel ilaçları dahi bulmakta zorlanıyor. Krizin nedenini fiyatlandırmadaki kur politikasına dayandıran eczacılar, çözüm için gerçekçi bir fiyatlama veya değişken kur politikası öneriyor.
Sağlık Bakanlığı’nın ilaç temininde uyguladığı sabit kur ve gerçek kurun arasındaki makasın açılması yurt dışından ilaç getirmeyi daha zor ve suistimale açık hale getiriyor. Öte yandan, Türkiye’de ilaç üretim sürecinde yaşanan lisans problemleri ve dışa bağımlılık da sorunun kalıcılaşmasına sebep oluyor.
Ankara’da bir eczane çalışanı ilaç krizinin yeni bir sorun olmadığına dikkat çekerek, “Nadir kullanılan ilaçlarda uzun süredir bir kriz var. Ama pandemiyle beraber bu kriz daha da derinleşti. Sık kullanılan ilaçlarda bile yokluk arttı” dedi. Muadil ilaçların kullanılmak istemediğini ve ilaç krizinin hastaların ekonomik yükünü arttığını belirten çalışan şunları söyledi:
“Her ne kadar muadil ilaçlarla tedaviler devam ettirilebilir olsa da vatandaşlar bu duruma pek ilgi göstermiyor. Bu durumun temel sebeplerinden birisi vatandaşın doktorun reçete ettiği ilaçtan başka bir ilaç kullanmak istememesi. Diğer bir sebep ise SGK’nın karşıladığı ilaçların sıklıkla değişmesinden kaynaklı olarak vatandaşların muadil ilaç alımlarında fiyat farklarıyla karşılaşmaları.”
Konuya ilişkin 9. Köy’e konuşan Tüm Eczacı İşverenler Sendikası Genel Başkanı Nurten Saydan, sabit kur sistemine ve fiyat politikalarına dikkat çekerek, “Kullanılan Euro kuru neredeyse bir yılı aşkındır güncellenmedi ve kur farkı açıldıkça firmaların ilaç temin etme isteği azaldı. Sonuç olarak, bir yıl öncesine kıyasla ilaç yokluğu sorunu katlanarak büyüdü, eczanelerimiz boş raflar ve karşılanamayan reçetelerle karşı karşıya kaldı” dedi.
Nurten Saydan
“İlaç yokluğu en çok ‘ilaca en muhtaç’ kesimleri vuruyor”
Yaşanan ilaç krizinin en çok kronik hastaları ve düzenli ilaç kullananları etkilediğini belirten Saydan, vatandaşların tedavi süreçlerinin aksadığına vurgu yaptı. Düzenli ilaç kullanımı gereken hastalıklarda tedavi protokollerinin direkt olarak aksadığını söyleyen Saydan, şu görüşleri dile getirdi: “Kesintisiz kullanılması gereken ve doz atlamaya gelmeyen tedavilerde yokluk hastaları zor durumda bırakıyor. Örneğin, reçetede 4 kutu yazılı bir ilaçtan eczane elinde sadece 1 kutu varsa, hasta şimdilik bir kutu ile yetinmek zorunda kalıyor. İlaç bulunamadığında hastalar ne yazık ki eksik tedavi almak zorunda kalıyor.”
“İnsanlar sağlıklarını yitirme riskiyle karşı karşıya”
Saydan, Şubat 2026 beklenmeden kur revizyonu yapılması gerektiğini aksi halde bulunamayan ilaç sayısının artarak insanların sağlıklarını yitirme riskiyle karşı karşıya kalabileceklerini aktardı. Uzun vadede yapılması gerekenlerin ise daha kapsamlı ve stratejik olduğunu belirten Saydan, açıklamalarına şöyle devam etti: “İlaç Fiyat Kararnamesi’ne köklü bir revizyon gerekiyor. Mevcut
fiyatlandırma modeli, her yıl sadece belirli oranlarda zam yapan ve ‘Dönemsel Avro Değeri (DAD)’ adıyla sabit bir kur uygulayan bir sistem. TEİS olarak döviz kuruna dayalı bu modelin terk edilmesi ve güncel ekonomik gerçeklere duyarlı, enflasyon bazlı veya değişken kur bazlı bir modele geçilmesini öneriyoruz.“
News
