“Google, denetim mekanizmasının işletilmemesinden cesaret alıyor”

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Eda Salik / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos

Google algoritmalarındaki değişiklikler, Türkiye’de “alternatif medya” olarak da nitelendirilen bazı internet haber sitelerinin
görünürlüğünü azaltırken, reklam gelirlerini düşürdü. Maliyetleri karşılayamayan internet siteleri ya kapanma ya da çalışan sayısını
azaltma yoluna gitti. Algoritma değişikliğine yenilen Gazete Duvar’da kapanana kadar çalışan gazeteci Ferhat Yaşar, alternatif medyayı tehdit eden bu durumu, “Google, bu cesareti ülkedeki yönetimden ve denetim mekanizmasının işletilmemesinden cesaret alıyor” sözleriyle eleştirdi.

Gazeteciler 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü gününü bu yıl da buruk kutladı. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), her yıl, ülkelerin basın özgürlüğü durumlarını ana beş göstergeyi -politik, güvenlik, sosyo- kültürel, ekonomik ve yasal göstergeler- inceleyerek ele alıyor. 180 ülkenin yer aldığı 2024 basın özgürlüğü sıralamasında, Türkiye 158. ülke oldu. 2023 yılında 165. olan Türkiye için sıralamadaki yükselişin ülke skoruyla paralel olmaması dikkat çekici. Geçen yıl 33.97 olan ülke skoru bu yıl, 31.6’ya düştü.

Basın özgürlüğünde ligin en alt sıralarında yer alan Türkiye’de çok sayıda gazetecinin tutuklanması, ifade özgürlüğüne yönelik
engellemelere, son olarak Google’ın algoritma değişikliğine gitmesiyle, alternatif medyanın görünürlüğünü azaltması eklendi.

Google algoritmalarındaki değişiklikler, bazı internet haber sitelerinin görünürlüğünü azalttı ve bu durum en önemli gelir kalemi olan
reklam gelirlerinin düşmesine neden oldu. Görünürlüğün azalması, Basın İlan Kurumu’ndan da reklamların kesilmesine yol açtı.
Türkiye’nin en önemli haber sitelerinden Gazete Duvar da “algoritma değişikliği” nedeniyle maliyetleri karşılayamayınca, kapısına kilit vurmak zorunda kaldı.

“Haberlerin okuyucuya ulaşması sistematik olarak engelleniyor”

2019’da stajyer olarak çalışmaya başladığı ve kapandığı güne kadar kadrosunda yer aldığı Gazete Duvar’da, muhabir olarak çalışan
Ferhat Yaşar, Gazete Duvar’ın kapanmasıyla işalternatif medya için tehdit haline gelen algoritma değişikliğinin sonuçları ve çalıştığı
kurumun kapanmasına giden süreci 9. Köy’e anlattı.

Alternatif medyanın uzunca süredir zaten siyasi baskılar ve reklam ambargosuna rağmen yayın hayatlarını sürdürmeye çalıştığına dikkat çeken Yaşar, “Google, hem gazetenin görünürlüğünü hem de haberlerin okuyucuya ulaşmasını sistematik olarak engelliyor” dedi.

“Google birçok ülkede yüklü ceza ödedi”

Birçok Avrupa ülkesinde Google’ın bu uygulamasına karşı yaptırımlar uygulandığına işaret eden Yaşar, Türkiye’de ise denetim
mekanizmalarının çalışmadığını söyledi. Yaşar, şu görüşleri dile getirdi: “Google, bu cesareti ülkedeki yönetimden ve denetim mekanizmasının işletilmemesinden cesaret alıyor. Avrupa’da birçok ülkede bu sorun nedeniyle Google yüklü miktarda ceza ödemek durumunda kaldı. Alınan bu paralar da medya organlarına dağıtıldı. Ancak Türkiye’de bu olmadı.”

Yaşar, Gazete Duvar’ın kapanmasıyla çok sayıda gazetecinin işsiz kaldığına dikkat çekti. Gazete Duvar çok büyük bir okuyucu kitlesine
sahipken, algoritma değişikliği ile görünürlüğünün hızla düştüğüne işaret eden Yaşar, süreci şöyle anlattı: “Gelirlerin büyük çoğunluğu kesildikten sonra gazete, görünürlüğünün ötesinde maaşları ödeyemez hale geldi. Burada çalışan yaklaşık 80 kişi işsiz kaldı. Şimdi büyük bir boşluk yarattı Gazete Duvar’ın kapanması. İnsanlar hala Gazete Duvar’a giriyor. Hem kabullenemiyor hem de alışkanlık. Bütün seslere yer veren, herkesin kendisini görebildiği bir mecraydı.”