Yorulmuyoruz, tükeniyoruz: Aşırı sıcaklarda hayatta kalma mücadelesi!

2

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Oğuzhan Özcan / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos

Meteoroloji verileri yaz aylarının her geçen yıl daha sıcak geçtiğini ortaya koyarken, sıcak hava dalgaları iş kazalarını artırıyor, sağlık sorunlarını tetikliyor ve kamu sağlığını tehdit ediyor. Özellikle aşçılar, kuryeler ve açık alanda çalışanlar yüksek risk grubunda. Uzmanlar, sıcak hava dalgasının ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiğine dikkat çekerek, hem bireyleri hem de kurumları önlem almaya çağırıyor.

Onur Musullar

“Mutfakta sıcaklık 50 dereceyi buluyor”

Onur Musullar, İstanbul’da bir restoranda aşçı olarak çalışıyor. Hava sıcaklığına, bir de saatlerce mesai yaptığı mutfağın sıcağı ekleniyor. Gün boyu yaşadığı ortamı ise şöyle anlatıyor: “Yaz aylarında mutfakta çalışmak kelimenin tam anlamıyla eziyete dönüşüyor. Ortam sıcaklığı bazı günler 50 dereceyi geçiyor. Fırınlar, ocaklar… Zaten sıcak olan havayı iyice dayanılmaz hâle getiriyor. Bu koşullarda çalışmak artık sadece yorucu değil, sağlığımız için ciddi risk oluşturuyor.”

Musullar, sıcağın iş güvenliği açısından da risk oluşturduğunu vurguluyor: “Terden elimiz kayıyor, bıçakla çalışırken dikkatsizlik artıyor. Vücut ısısını sabit tutmak zorlaşıyor, bu da tansiyon sorunlarına ya da ani bayılmalara yol açabiliyor. Yani sıcak sadece rahatsızlık değil, kaza ve hastalık sebebi hâline geliyor.”

Musullar, toplumsal duyarlılık çağrısı yaparken, “Biz sadece yemek yapmıyoruz; sıcağa, yorgunluğa, bazen de umursamazlığa karşı direniyoruz. Biraz empati, biraz önlem bizim için çok şeyi değiştirir” diyor.

“Kask da sıcak ama mecburuz”

Aşırı sıcaklardan etkilenen bir diğer meslek grubu ise moto kuryeler. İstanbul’da motosikletli kurye olarak çalışan M.A., gönderileri adrese teslim etmek için güneşin altında saatlerce motosiklet kullanıyor. Üstelik iş güvenliği için kask ve koruma yeleği kullanmak zorunda olduklarına dikkat çekip, yaşadığı zorlukları şöyle anlatıyor:

“Bunlar bizi koruyor ama aynı zamanda vücudumuzun nefes almasını da engelliyor. Ter içinde kalıyoruz. Sıcağa rağmen ürünü belirli sürede yetiştirmek zorundayız. Bu baskı altında hem fiziksel hem zihinsel olarak tükeniyoruz. Yorulmak değil, bazen bayılacak gibi oluyorum.”

M.A.’ya göre bir diğer sorun ise mola verip serinleyebilecekleri alanların olmaması: “Dışarıda çalışıyoruz ama serinleyecek bir yer yok. Gölge bulmak bile zor. En azından kısa süreli nefes alabileceğimiz güvenli noktalar olsa biraz rahatlarız.”

Dr. Murat Erkan

“Türkiye de risk altında”

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Üyesi Dr. Murat Erkan’a göre aşırı sıcaklar yalnızca bir meteorolojik olay değil, doğrudan bir halk sağlığı sorunu. “Sıcak çarpması, ısı krampı, bayılma gibi etkilerin yanı sıra kalp-damar, solunum ve sinir sistemi hastalıklarını tetikliyor. Uyku bozuklukları, ruh sağlığı sorunları ve hatta ölümle sonuçlanan vakalarla karşılaşıyoruz” diyen Erkan, özellikle yaşlılar, kronik hastalar, küçük çocuklar ve açık alanda çalışanların yüksek risk altında olduğunu vurguluyor.

Erkan, 2003’te Avrupa’da sıcak hava dalgalarının sadece Fransa’da 15 bin, Avrupa genelinde 70 binden fazla kişinin ölümüne neden olduğunu hatırlatarak, Türkiye’nin de benzer tehlikelerle karşı karşıya olduğunu söylüyor.

“Acil servisler zorlanıyor, veriler eksik”

Aşırı sıcaklar yalnızca bireysel sağlığı değil, sağlık sisteminin kapasitesini zorladığını belirten Erkan, “Acil servislerde başvurusayısı artıyor. Var olan fiziksel ve psikolojik rahatsızlıklar alevleniyor. Ancak Türkiye’de sıcaklığa bağlı ölüm ve hastalık verileri sistematik şekilde toplanmıyor. Bu büyük bir boşluk” görüşünü dile getirdi.

Erkan’a göre sıcak hava dalgaları, iş kazalarına zemin hazırlıyor ve üretkenliği düşürüyor.

“Afet Müdahale Planı’na sıcak hava dalgası önlemleri eklenmeli”

Dr. Murat Erkan, sıcaklardan korunmak için bireysel ve kurumsal önlemlerin acil olduğunu vurguluyor. Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ve Türkiye Afet Müdahale Planı’na (TAMP) sıcak hava dalgalarına karşı önlemlerin eklenmesi gerektiğini belirten Erkan, meteorolojik verilerin sağlık sistemiyle entegre edilerek erken uyarı mekanizmalarının kurulmasını, açık alanda çalışanlar için esnek çalışma saatleri ve kamusal serinleme alanlarının artırılmasını öneriyor.

Hangi önlemler alınmalı?

Erkan, sıcak hava dalgalarının artık istisnai durumlar olmadığını, yeni normal haline gelen bu durum için sağlık ve şehir politikaları geliştirmesi gerektiğini belirtti. Erkan, bireysel ve kurumsal olarak alınması gereken önlemleri ise şöyle sıraladı:

Bireysel:
● Bol su için, şekerli, alkollü veya kafeinli içeceklerden kaçının.
● Hafif, açık renkli kıyafetler giyin; günün en sıcak saatlerinde (11:00-15:00) dışarı çıkmayın.
● Evinizi serin tutun; klima, vantilatör veya doğal havalandırma kullanın.
● Yaşlılar, kronik hastalar, engelliler ve evsizleri düzenli kontrol edin.

Kurumsal:
● Meteorolojik verilerle entegre erken uyarı sistemleri kurun.
● Açık alanda çalışanlar için çalışma saatlerini esnekleştirin, mola zorunluluğu getirin.
● Kamusal serinleme alanları (kütüphaneler, kültür merkezleri) oluşturun.
● Sıcaklığa bağlı hastalık verilerini sistematik takip edin.