Furkan Tunçdemir
Türkiye’nin genelindeki gibi Van’da konut fiyatlarındaki hızlı artış, kentte ev sahibi olma ihtimalini her geçen gün daha da zorlaştırıyor. Ortalama metrekare fiyatlarının 27-28 bin TL bandında seyretmesi, 100 metrekareden daha küçük dairelerin yüksek maliyetlerle satışa çıkmasına neden oluyor. Yurttaşlar, artan fiyatların yanı sıra yeni projelerde giderek küçülen yaşam alanlarının da yaşam kalitesini düşürdüğünü belirtiyor.
Kent genelinde yapılan gözlemler, mahalleler arasındaki konut farklılığını da görünür kılıyor. İpekyolu ilçesinin bazı bölgelerinde inşa edilen lüks sitelerde geniş balkonlar, sosyal alanlar ve peyzaj düzenlemeleri dikkat çekerken, buna karşılık aynı dönem içerisinde yapılan başka konutlarda dar koridorlar, sınırlı pencere açıklıkları ve ortak alanı bulunmayan bloklar öne çıkıyor. 9. Köy olarak Van’da yaşayan yurttaşlara ne düşündüklerini sorduk.
“Ev almak da zor, kirada yaşamak da”
Yaklaşık 15 yıldır kirada oturduğunu söyleyen 43 yaşındaki Abdullah Kaya, artan maliyetlerin hem ev sahibi olmayı hem de kirada yaşamayı güçleştirdiğini belirtiyor. Ev almanın imkânsız bir hal aldığını söyleyen Kaya, “Birikim yapmaya çalışıyoruz ama her sene fiyatlar biz biriktirmeden daha hızlı artıyor. Almak istediğimiz evler küçük, odalar dar ama fiyatları lüks dairelerle yarışıyor. Orta ve düşük gelirli insanlar için gerçek anlamda bir seçenek kalmadı” diye konuşuyor. Kaya, yalnızca satın alma değil, kira ödemelerinin de ciddi bir yük hâline geldiğini şu sözlerle anlatıyor: “Kiralar da maaşa göre çok yüksek. Artık kirada kalmak da ev almak kadar zor. Kira her ay gelirimin büyük kısmını götürüyor. Ekonomi bu hale gelince insanın geleceğe dair hayal kurması da zorlaşıyor. Bu koşullarda ne ev sahibi olabiliyoruz ne de yaşam kalitemizi koruyabiliyoruz.”
“Evim var ama rahat hareket edemiyorum”
Kısa süre önce emekli ikramiyesiyle 2+1 bir daire aldığını söyleyen 64 yaşındaki Mehmet Demir ise satın aldığı evin beklentilerini karşılamadığını şu sözlerle aktarıyor: “Emekli olunca bir evim olsun isterdim, onu da başardım ama aldığım ev beklediğim gibi değil. Oda diye ayrılan yerler çok küçük. Mutfak dar, salon dar. Ev benim ama içinde rahat hareket edemiyorum. İşçi emeklisiyim. Bu kadar emeğin karşılığında daha insani bir yaşam alanı isterdim.”
“Eski yapılar daha yaşanabilirdi, yeniler sadece kutu gibi”
Kent sakinlerine göre, Van’da konut piyasasında yaşanan sorunlar yalnızca fiyat artışlarıyla sınırlı değil; küçük metrekareli yeni konutların yaşam standardını düşürmesi de önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. Aysel Kaçar da yeni konutların mimari yapısını eleştirenlerden. Yeni ve eski yapıları kıyaslayan Kaçar, şöyle konuşuyor: “Eskiden yapılan evler daha genişti, odalar ferah olurdu, balkonlar kullanışlıydı. Yeni projelere bakıyorsunuz; küçülmüş odalar, yan yana sıkıştırılmış bloklar, çocuklar için oyun alanı yok. Kâğıt üzerinde ya da dışarıdan bakınca modern görünüyor ama yaşam alanı olarak eski yapılar çok daha iyiydi.”
Yeni binaların kullanım deneyimini de değerlendiren Kaçar, “Ev almak isteyenler için seçenek varmış gibi görünüyor ama gerçekte yaşam alanı ideal olan bir daire bulmak çok zor. Fiyat yüksek ama karşılığında aldığınız şey çok sınırlı” diyor.
“Ev büyüklükleri için alt sınır belirlenmeli”
“Bir ev sadece kapalı bir alan değildir” diyen Kaçar, sözlerine şöyle devam ediyor: “Güneş alması da gerekir, çocukların oyun oynayabileceği bir çevresi olması gerekir, ortak alanı olması gerekir. Ama yeni yapılarda bunların çoğu yok. Sıkışık parsellerde irili ufaklı bloklar yükseliyor ve herkes birbirinin duvarına bakıyor.”
Mikrofon uzattığımız yurttaşların çözüm talepleri ise ortak: “Yetkililer bir an önce gerekli düzenlemeleri yapmalı. Dar parsellerde bu kadar yüksek yoğunluk olmamalı. Yeşil alan zorunlu olmalı. Çocukların güvenli şekilde vakit geçirebileceği alanlar projeye dahil edilmeli. Ev büyüklükleri için alt sınır belirlenmeli. İnsanlar sadece barınmak değil, yaşamak da istiyor.”
News
