Türkiye’nin ilk kağıt müzesi geçmişi geleceğe bağlıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hatice Ersan

Yalova Belediyesi tarafından 2013 yılında kurulan ve Türkiye’nin resmî arşivlerde geçen ilk kâğıt müzesi olma özelliğini taşıyan Yalova Kâğıt Müzesi, geçmişin izlerini günümüze taşıyan yaşayan bir kültür merkezi olma yolunda hızla ilerliyor. Müzenin kurucu küratörü ve sorumlusu olan sanat tarihçisi Aytekin Vural’ın öncülüğünde hem geleneksel kâğıt üretimi canlandırılıyor hem de bu kadim sanat yeni kuşaklara aktarılıyor.

Kayıp kâğıthane bulundu, hedef yeniden üretim

Osmanlı arşivlerinden elde edilen belgeler, Yalova’nın 1745 yılında resmî kâğıt üretim merkezi olduğunu ortaya koyuyor. Uzun yıllar yerinin tespiti yapılamayan tarihî Yalova Kâğıthanesi ise son 2 yılda ortaya çıkarılan haritalar ve belgeler sayesinde gün yüzüne çıkarıldı. Müzenin yakınlarında bulunan eski bir değirmenin bu kâğıthane olduğu belirlenirken, hedef bu alanı restore ederek yeniden üretime uygun hâle getirmek ve müzeyi bu tarihî mekâna taşımak.

Ziyaretçiler kendi kâğıtlarını yapıyor

Yalova Kâğıt Müzesi, gelenleri pasif bir izleyici değil, aktif bir üreticiye dönüştürüyor. Ziyaretçiler burada ücretsiz olarak kendi kâğıtlarını üretebiliyor, geleneksel teknikleri uygulamalı olarak deneyimleyebiliyor. Eski pamuklu giysilerden ve dut ağacının kabuğundan kâğıt üretilerek geri dönüşüm bilinci aşılanıyor. Müze, özellikle öğrencilere verdiği ücretsiz eğitimlerle çevre duyarlılığı ve kültürel farkındalık oluşturmayı amaçlıyor.

İbrahim Müteferrika’nın nadir eserleri sergileniyor

Müzenin en kıymetli koleksiyonları arasında, İbrahim Müteferrika’nın bastığı dokuz orijinal eser yer alıyor. Bunlar arasında “Vankulu Lügatı” gibi Türk basın tarihinin ilk örneklerinden olan eserler bulunuyor. Ayrıca Osmanlı dönemine ait farklı kâğıt türleri, modern hat ve ebru sanatçılarının eserleri, geleneksel ölçüm cihazları ve üretim malzemeleri de ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.

Geleneksel üretim kimyasalsız, doğa dostu

Müzede uygulanan geleneksel kâğıt yapım yöntemleri arasında Uygur Türkleri’ne dayanan teknikler de yer alıyor. Dut kabuğunun kaynatılıp dövülmesiyle ya da eski pamuklu giysilerin hamura dönüştürülmesiyle kimyasal içermeyen, doğa dostu kâğıtlar üretiliyor. Kâğıtlar, keten, kenevir, pamuk gibi malzemelerle hazırlanarak, sanat eserlerinde kullanılabilecek kaliteye getiriliyor. Özellikle hat, minyatür, ebru gibi geleneksel sanatlar için dayanıklı ve asitsiz kâğıt üretimi yapılıyor.

Hedef: Dünya çapında tanınan bir merkez olmak

Bugüne kadar 1 milyonu aşkın ziyaretçi ağırlayan Yalova Kâğıt Müzesi, Türkiye’deki müze ziyaretçi ortalamalarının üzerine çıkmayı başardı. Avrupa’dan da yoğun ziyaretçi alan müze, şimdiye dek 50’den fazla şehirde düzenlediği etkinliklerle çocuklara ve gençlere ulaştı.

Aytekin Vural, “Amacımız sadece bir sergi alanı oluşturmak değil; yaşayan, öğreten, üretim yapan ve herkesin kendi kâğıdını yapabildiği bir merkez kurmaktı. Şimdi bunu başardık, sırada müzemizi dünya çapında bir kültür noktası hâline getirmek var” diyerek hedeflerini dile getiriyor.

Herkes davetli

Tüm etkinliklerin ücretsiz olduğu müze, hem bireysel ziyaretçilere hem de okullara, sanatçılara ve araştırmacılara açık. Kâğıt yapımını deneyimlemek, eğitim almak veya bu kültüre katkı sunmak isteyen herkes Yalova Kâğıt Müzesi’ne davet ediliyor.