TÜİK mutluluk diyor, sokak başka bir şey söylüyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Merve Kanan

Resmi verilere göre, Türkiye daha mutlu… En azından kâğıt üzerinde…

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2025 Yaşam Memnuniyeti Araştırması, toplumun yüzde 53’ünün kendini “mutlu” olarak tanımladığını ortaya koyuyor. Üstelik bu oran bir önceki yıla göre artış göstermiş durumda.

Ancak aynı dönemde derinleşen ekonomik kriz, hızla artan hayat pahalılığı ve yaygınlaşan yoksulluk, bu verinin ne anlattığına dair ciddi soru işaretleri doğuruyor. Resmi mutluluk oranları ile gündelik yaşam deneyimleri arasındaki kopuş, “Türkiye gerçekten daha mı mutlu, yoksa mutsuzluk mu ölçülemiyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıyor.

Resmi tablo: Artan mutluluk

TÜİK’in Yaşam Memnuniyeti Araştırması, yıllardır toplumsal refahın göstergelerinden biri olarak sunuluyor. 2025 sonuçlarına göre mutluluk oranındaki artış, olumlu bir toplumsal tabloya işaret ediyor gibi görünüyor. Ancak araştırmanın yöntemine ilişkin eleştiriler bu verinin neyi ölçtüğü sorusunu beraberinde getiriyor.

Psikolog Pelin İnan, ekonomik kriz koşullarında açıklanan bu tür verilerin psikolojik uyum mekanizmalarıyla birlikte okunması gerektiğine dikkat çekiyor. İnan’a göre uzun süreli kriz ortamlarında bireyler, yaşadıkları zorlukları “normalleştirerek” ruhsal denge kurmaya çalışıyor. Bu durum, gerçek refah artışından çok, düşen beklentilerin ve kabullenmenin bir sonucu olarak “mutluyum” yanıtını üretebiliyor.

Gündelik hayat: Mutluluk değil, hayatta kalma

Sokakta ise tablo farklı. Artan gıda ve kira fiyatları, borçluluk, güvencesiz çalışma ve geleceğe dair belirsizlik, geniş kesimler için hayatı her geçen gün daha kırılgan hâle getiriyor. Bu koşullarda mutluluk, çoğu zaman bir duygudan çok hayatta kalma stratejisine dönüşüyor.

Ekonomist Kemal Siyer de açıklanan mutluluk oranlarının ekonomik göstergelerle birlikte ele alınması gerektiğini vurguluyor. Siyer’e göre gelir dağılımındaki bozulma ve alım gücündeki erime sürerken, ortalama mutluluk verileri toplum içindeki eşitsizlikleri görünmez kılma riski taşıyor.

Neyi görünür, neyi görünmez kılıyor?

Resmi mutluluk verileri, toplumun farklı kesimleri arasındaki derin uçurumu büyük ölçüde perdeleyen bir işlev görüyor. Yoksulluk, kadınların artan bakım yükü, gençlerin geleceksizlik hissi, emeklilerin geçim mücadelesi ve çalışan yoksulların sayısındaki artış, “ortalama mutluluk” oranlarının içinde kayboluyor. Bu yönüyle açıklanan mutluluk artışı, toplumun daha iyi koşullarda yaşadığını göstermekten çok; yapısal sorunların ölçüm dışı bırakıldığı bir tabloya işaret ediyor.

Mutluluk bir veri mi, bir anlatı mı?

Ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde açıklanan “artan mutluluk” verisi, yalnızca istatistiksel bir sonuç olarak değil; aynı zamanda politik bir anlatı olarak da okunuyor. Resmi veriler, toplumsal memnuniyetsizliği yumuşatan bir araç mı, yoksa mutsuzluğu görünmez kılan bir iyimserlik mi üretiyor? Bu sorunun yanıtı, mutluluğun gerçekten artıp artmadığından çok; kimin mutluluğunun, hangi koşullarda ve nasıl ölçüldüğünde saklı.