Suça sürüklenen çocukların sayısı yüzde 13 arttı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

1

Berfin Şahin

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, suça sürüklenen çocuk sayısı bir önceki yıla kıyasla yüzde 13 artarken, uzmanlar çocukların korunması ve gelişimi için devletin çok az para ayırdığına dikkat çekiyor.

TÜİK’in 2024 yılı “Güvenlik Birimine Gelen veya Getirilen Çocuk” istatistiklerine göre, geçtiğimiz yıl güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısı 612 bin 651 oldu. Bu rakam, 2023’e kıyasla yüzde 9,8 artış anlamına geliyor.

Geçtiğimiz yıl suça sürüklenme sebebiyle güvenlik birimlerine getirilen çocuk sayısı ise 202 bin 785 olarak kaydedildi. 2023’te bu sayı 178 bin 834’e olurken, 2 veri arasındaki fark 1 yılda yüzde 13 artışa işaret ediyor.

Bu olaylarda 279 bin 620 çocuk mağdur olarak, 202 bin 785 çocuk ise “suça sürüklenme” sebebiyle güvenlik birimlerine geldi ya da getirildi. Suça sürüklenen çocukların yüzde 40,4’üne yaralama, yüzde 16,6’sına hırsızlık, yüzde 8,2’sine uyuşturucu kullanma veya ticareti, yüzde 4,6’sına ise tehdit suçları isnat edildi. 2024 yılında mağdur olarak kaydedilen çocukların 26 bini cinsel suç mağduru olurken, bu mağdurların 22 bin 284’ünü ise kız çocukları oluşturdu.

“15 yılda sayı neredeyse 2,5 katına çıktı”

Ekmek ve Gül Editörü Elif Turgut, verilerdeki artışın yalnızca bir yıllık bir durum olmadığını belirterek, “15 yılda suça sürüklenen çocuk sayısı neredeyse 2 buçuk katına çıktı. En çarpıcı artış yüzde 56 ile 2022 yılında yaşandı” dedi.

Artışın nedenlerine dikkat çeken Turgut, şöyle konuştu: “Bu artışı hem iktidar tarafından teşvik edilen ve topluma yayılan şiddet atmosferinden hem artan yoksulluktan hem de çocukların takibini yapacak mekanizmaların git gide içinin boşaltılmasından, ortadan kaldırılmasından bağımsız düşünemeyiz.”

“Koruma mekanizmaları bilinçli olarak zayıflatılıyor”

Çocuk koruma ve önleme mekanizmalarında tıkanıklığın ötesinde bilinçli bir zayıflatma olduğunu da savunan Turgut, “Çocukların korunması ve gelişiminin sağlanması için çocuk başına günlük 5 TL ayrılıyor. Bu bütçe, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bütçesinin üçte birinden daha az” dedi.

Turgut, ayrıca şu hususlara da dikkat çekti: “Her ne kadar bir çocuk koruma kanunumuz olsa da oluşturulduktan sonra çıkarılan yönetmeliklerle bu kanunun da koruyucu yönü zayıflatıldı. Koruma tedbirlerinin hayata geçirilmesi yavaşlatıldı ve kaynak ayrılmadığı için çocuklar için özel bir adalet sistemi oluşturulmadı.”

“Çocuklar adaletsizlik döngüsünün içinde hayatta kalmaya çalışıyor”

Turgut, suça sürüklenme kavramının, çocukların kendi bilinçli tercihlerinden çok sosyal, ekonomik ve psikolojik nedenlerle bu davranışlara “sürüklendikleri” gerçeğine işaret ettiğini hatırlatarak, “Yoksul kesimlerin çocukları için eğitime, sağlığa ulaşmak giderek zorlaşıyor. Okuldan uzaklaşma ve devamsızlık artıyor. Okuldan kopan çocukların takibi yapılmıyor. Çocuklar bir adaletsizlik döngüsünün içinde hayatta kalmaya çalışıyorlar” dedi.

Çeteleşme ve uyuşturucu

Çeteleşme ve uyuşturucu tehlikesine de dikkat çeken Turgut, şunları kaydetti: “Kapitalizmde suç çetelerinin meşru ve operatif bir yeri olduğu malum. Bugün de uyuşturucu başta olmak üzere suç çetelerinin kendilerine çok kolay yer bulduğunu görüyoruz. Bu suç çeteleri için çocuklar kolay bir kaynak ve önemli bir hedef. Yoksulluk, adaletsizlik ve eşitsizlik, geleceksizlik çocukların bu çetelerin ağına girmelerine neden olan önemli risk faktörleri. Çocuklar da hem içinde bulundukları boşluktan hem de kendileri ve aileleri için gelir getirmek, güç sahibi olmak için bu çetelerle ilişkiye kolayca girebiliyor.”

Son dönemde kamuoyunda sıkça tartışılan çocukların “yetişkin gibi yargılanması” talebine ise karşı çıkan Turgut, bunun nedenini şöyle açıkladı:

“Çocuğa cezayı artırarak bu ilişkinin engelleneceğini iddia etmek zor. Bu süreçte çocukların bu çetelerin bu derece etkisine girecek duruma gelmelerinde çocukları korumakla yükümlü kurum ve kişilerin eksikliklerini, çocukları koruyabilmede oluşan boşlukları görüp bu boşlukların doldurulması gerekiyor.”

“Adalet sistemi cezalandırmak için değil, onarmak için var”

Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı (TCYOV) ise yüzde 13’lük artışın çocukların suç ile ilişkilenme riskini artıran sosyal, ekonomik ve yapısal faktörlerin derinleştiğine işaret ettiğini belirtti.

TCYOV, son sayıları ise şöyle açıkladı: “2025 Ağustos ayı itibarıyla ceza infaz kurumlarında 4 bin 317 çocuk bulunuyor; bunların yüzde 69’u henüz hüküm verilmemiş tutuklu durumda. Geçen yıl aynı döneme kıyasla yüzde 33’lük artış yaşanmasına rağmen çocuk nüfusunda böyle bir artış yok.”

TCYOV, çocuk adalet sisteminin amacının cezalandırmak değil; onarmak, dönüştürmek, desteklemek ve yeniden suç ile ilişkilenmeyi önlemek olduğunu da hatırlatırken, mevcut uygulamaların ise koruma ve önleme mekanizmalarının tıkandığını gösterdiğini vurguladı.

Vakıf çözüm için şu öneriyi sundu: “Çözüm; BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 37/b maddesi ve 5395 sayılı Çocuk Koruma
Kanunu’nun 4. maddesinde güvence altına alınan ‘özgürlüğünden yoksun bırakmanın en son çare olması’ ilkesine dönmekten geçmektedir. Önleme ve destek mekanizmaları güçlendirilmeli; Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları birimleri ve yerel yönetimler arasında güçlü iş birliği kurulmalıdır. Tutuklama yalnızca istisnai durumlarda uygulanmalı; toplum temelli, onarıcı ve destekleyici tedbirler esas alınmalıdır.”