Savatlı gümüş işlemeciliği: Van’ın 3 bin yıllık sanatını yaşatıyorlar

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fatma Öztürk

İlk olarak Urartulardan çıktığı düşünülen savatlı gümüş işlemeciliği, Van’da yaşatılmaya devam ediyor. Gümüş üzerine oyulan motiflere siyah nakışların işlendiği savatlı gümüş aynı zamanda Van’ın en önemli kültürel ögelerinden biri olarak görülüyor. Küçük yaşlardan itibaren gümüş işçiliği yapan, uzun yıllar savatlı gümüş işçiliği üzerine eğitimler alan ve yaklaşık 50 yıldır bu meslekle ilgilenen Sadık Binici, aynı zamanda savatlı gümüş işçiliğinin unutulmaması için çeşitli eğitimler de veriyor.

Sadık Binici, savatlı gümüş işlemeciliği alanında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından devlet sanatçılına değer görülmüş bir isim. Van’ın kadim el sanatlarından olan savatlı gümüş işlemeciliğinin tarihçesini şöyle anlatıyor: “3 bin yıl önce de Van’da yapılan bir meslekti, şimdi de yapılan bir meslek. Buraya özgü ve derinliği yüksek bir sanat işi, bu yüzden de yarım asıra yakındır elde ettiğim birikimi aktarmak istiyorum. Yetenek ve hayal gücü bir araya geldi mi kimse sanatın önüne geçemez.”

Tespih, yüzük, kolye, vazo, kemer, künye ve bilezik gibi aksesuarlara Urartu dönemi motifleri işleyen savatlı gümüş ustası Sadık Binici, haftanın 6 gününü atölyesinde geçiriyor. Savatlı gümüşün ilk olarak Urartular döneminde ortaya çıktığını belirten Sadık Binici, ardından Romalılar ve Osmanlılarda da yaygınlaştığını söyledi.

Sadık Binici

Savatlı gümüşçülüğün son temsilcileri

Sadece Van’da değil Türkiye’de de savat gümüşçülüğün son temsilcileri olarak bu işi yaptığını ifade eden savatlı gümüş ustası Sadık Binici, “Neredeyse 45-50 yıldır bu işi yapıyorum. Çocukluğumda gümüşçülük işi ile uğraşan babamın yanında bu işe başladım. Zaman geçtikçe gümüş işçiliğine de merak salmaya başladım, ardından da İstanbul’a giderek 6 yıl atölyecilik üzerine çalışmalar yaptım. Sonrasında ise Van’da atölyemi faal duruma getirerek savaştı gümüş işlemeciliği yapmaya başladım. Urartu figürleri ve bu bölgeye has sembollerle gümüş üzerine işlemeler yapıyoruz. İşin en zor kısmı savat olayı, savatlı ürünler diğerlerine göre daha fazla işlemden geçiyor. Örneğin; opsitli bir ürün yapmak 10 ila 12 işlemden geçerken, savatlı bir ürün en az 22 ila 24 işlemden geçiyor. Bu işlemler hem zor hem de zaman alan işlemler ama zevkle yaptığım için çok keyif alıyorum.” diye konuştu.

“Hedef gelecek nesillere aktarmak”

Eserlerine Urartu figürleri işleyen Binici, Türkiye’de gümüş üzerine Urartu figürlerini işleyen tek kişi olduğunu söyledi. Kaybolmaya yüz tutan bir meslek olan savat gümüş işlemeciliğini yeniden canlandırmak ve gelecek nesillere aktarmak istediğini belirten Binici, “Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi ilgili bakanlıklarla beraber projeler üretiyoruz. Projeyi aktif duruma getirdiğimiz takdirde en az 20 gence eğitim vererek ustalık derecesine getirmeyi hedefliyoruz. Böylece bu mesleği tüm incelikleriyle gençlerimize öğreterek savatlı gümüş işlemeciliğini geleceğe taşımayı hedefliyoruz.” diye konuştu.

Bu alanda yaklaşık 4 bine yakın kalıp sayısı bulunan atölyesinde harikalar yaratan Sadık Binici, “Biz bu kalıp sayılarını artırmayı
hedefliyoruz, savatlı tespihin de aynı zamanda en iyisini biz yapıyoruz. Burada deseni iyi yapmak, inceliklere hakim olmak ve simetriye dikkat etmek gerekiyor.” dedi.