Sanatın “iyileştiren” gücü: Çocuklar suyun ritmiyle depremi anlatıyor

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Berfin Şengil

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen depremlerin çocuklar üzerindeki etkisi sanatla aşılmaya çalışılıyor. İstanbul’da hayata geçirilen “Suyun Doğal Senfonisi: Akan, Hareket Eden, İyileştiren Hikâyeler” sergisi 5. Uluslararası Çocuk Hakları Festivali kapsamında, 11-16 Kasım günlerinde İBB Prof. Dr. Adem Baştürk Kültür Merkezi’nde açıldı.

Sergide bir felaketin ortasında umudu taşıyan “su” metaforu üzerinden anlatımlara yer verildi. Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği’nin organize ettiği “Suyun Doğal Senfonisi: Akan, Hareket Eden, İyileştiren Hikâyeler” başlıklı sergi, Kahramanmaraş’ın Nurhak ilçesindeki çocukların, ‘photovoice’ tekniğiyle kendi hikayelerini anlattığı fotoğraflar ve dışavurumcu yazı teknikleriyle anlattıkları sözcüklerden oluşuyor.

Nurhak Çocuk ve Genç Kütüphanesi’ne gelen Nurhaklı çocukların çalışmalarından doğan sergide, çocukların gözünden su kıtlığı da anlatılırken, bu konuda farkındalık oluşturmak amaçlandı.

Fotoğraf çekimi ve fotoğrafta etik konuları öğretilen ve Nurhak’ı sokak sokak, ev ev dolaşan çocukların “Düşüncelerimiz nasıl akıyor, duygularımız nasıl donuyor? Deneyimlerimiz nasıl koşuyor? Anılarımız nasıl buharlaşıyor” sorularının ardı sıra sergiyi oluşturduğu belirtildi. Profesyonel fotoğrafçı, müzisyen, sinemacı, oyuncu, ressam ve yazarlarla buluşan çocukların su hikayelerinin, Nurhak ile birleştiği ve Nurhak’ta akan, duran, donan ya da buharlaşan neler ve kimler olduğu aktarıldı.

“Uzun soluklu bir çalışmanın ilk ayağı”

Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği (ÇGYD) Başkanı Dr. Nilay Yılmaz, bu serginin edebiyatın iyileştirici gücünden yararlanan projenin bir parçası olduğunu belirtti. Yılmaz, “Depremle birlikte yitirilen, dönüşen, yenilenen günlük yaşam alışkanlıklarından tutun da kültüre, doğaya, yakın ve uzak çevreye ait, yaşama dair ne varsa fotoğraf sanatıyla anlatılması, hatırlanması, taşınmasını hedeflediğimiz uzun soluklu bir çalışmanın ilk ayağı”  dedi.

Nilay Yılmaz

Yılmaz ana hedeflerini ise, “Sanatla ve hikâyelerle birlikte iyileşmek, yaşamın ve insanın su gibi akıp giden, su gibi donan, kaynayan, coşan ve buharlaşan hallerini dile getirmek” diye aktardı.

Projenin amacının bir mesaj vermekten çok, farkındalık yaratmak, sanatın ve özellikle edebiyatın iyileştirici gücünü yaymak olduğunu dile getiren Yılmaz, “Çocukların çektiği fotoğraflar ve sonrasında yazdıkları yazılar, o fotoğrafın onun için ne ifade ettiği gibi hem kişisel hem kültürel bir farkındalık çalışması” diye konuştu. Duyguları paylaşmanın yalnızlığı azaltıp, aidiyet duygusunu pekiştirdiğini belirten Yılmaz, “Sadece anlatmak değil, başkalarının deneyimlerini dinlemek de insanı güçlendiriyor, başa çıkma becerilerini geliştiriyor” diyerek, çalışmalarında birçok sanatı bir araya getirme amaçlarını açıkladı.

“Çocuklar kayıp anıları, kişisel ve yerel nesneleri, insanları, değerleri, depremin ya da iklim krizinin etkilediği yerleri, işleri, ilişkileri, Nurhak ve çevresinde yerel önemi olan doğal alanları ve anları sanat aracılığıyla anlattı” diyen Yılmaz, “Anlatmak, dinlemek ve birlikte düşünüp tartışmak hepimize iyi geldi, güçlendirdi” diye konuştu.

Sergi yeni programlarda yerini alacak

Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği (ÇGYD) Başkan Yardımcısı Çiğdem Gündeş ise Nurhak’taki Çocuk ve Genç Yaşam Alanı’nda yürütülen çalışmalara 8-15 yaş aralığındaki 30 çocuğun katıldığını belirtti. Çocukların bakmayı, görmeyi, incelemeyi, kayda almayı, üzerinde konuşmayı, yazmayı deneyimlediğini söyleyen Gündeş, “Sergi ilk olarak 8 Ağustos 2025’te Nurhak Çocuk ve Genç Yaşam Alanı’nda yapıldı. Fotoğrafları çeken çocukların, ailelerin, fotoğraf eğitmenlerinin ve yerel protokolün ziyaret ettiği sergi çok ilgi gördü” dedi.

Gündeş, “Çocukların görünür kılmak istedikleri konulara hep birlikte karar verip bunları kendi gözlerinden kendi yaşıtları için anlatmaları, büyük küçük hepimizi heyecanlandırıyor” diyerek, başta İstanbul olmak üzere planladıkları iki programın daha olduğunu aktardı.

13-21 Aralık tarihleri arasında 42. Uluslararası İstanbul Tüyap Kitap Fuarı’nda da serginin yer alacağını paylaşan Gündeş, “Yerel yönetimler ve sivil kuruluşlarla görüşmelerimiz devam ediyor. Ne güzel ki konuştuğumuz herkes heyecanımıza katılıyor” dedi. “Çocukların hikâyeleri kulaktan kulağa akıyor. Önümüzdeki bir yıl boyunca belki Nurhak’tan damlayan bu hikâyeler bir nehir olur, dört bir yanı dolanır, hepimizi ferahlatır” diyerek çalışmaların süreceğini paylaştı.

“Bazı fotoğrafları ben çekmişim gibi hissettim”

Sergiyi ziyaret eden 12 yaşındaki Beren, sergide en çok “Değer” isimli fotoğrafı beğendiğini söyledi. Adıyamanlı olduğunu söyleyen Beren, 6 Şubat depremlerinde kendi anneanne ve dedesinin de depremi yaşadığını ve bu yüzden fotoğrafı kendisine yakın bulduğunu aktardı. Ayrıca, “Sergide benim yaşımdaki çocukların olması çok güzel. Onların çektiği bazı fotoğrafları ben çekmişim gibi hissettim” diyerek yaşıtlarıyla kurduğu empatiyi dile getirdi.

Ziyaretçilerden 10 yaşındaki Yusuf ise yazın gittiği köylerindeki hayvanları ve çeşmeleri hatırlatan fotoğrafları beğendiğinden bahsetti. Kurumuş toprak fotoğraflarını gördüğünde ise okulda öğretmeninin söylediği, “Muslukları gereksiz yere açık bırakırsanız susuz kalırız” lafını hatırladığını ve bu yüzden heyecanlandığını paylaştı. Yusuf, “Geçen sene sınıfımızda Hatay’dan gelen bir kız vardı. Dedesi ve teyzesinin evinin yıkıldığını anlatmıştı. Onun da böyle fotoğraflar çekmesini isterdim, belki mutlu olurdu.” ifadelerini kullandı.