Öğrencinin derdi her yerde aynı: Kira ve geçim sıkıntısı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Antranik Bakırcıoğlu

Türkiye’de üniversite öğrencileri, yaşadıkları şehrin koşullarına göre farklı sorunlarla mücadele etse de ortak paydada geçim sıkıntısıyla karşı karşıya kalıyor. Büyükşehirlerde eğitim gören öğrenciler, yüksek kira ve barınma maliyetleri nedeniyle birden fazla işte çalışarak eğitimlerini sürdürmeye çalışırken; Anadolu kentlerinde okuyan öğrenciler ise daha düşük kira giderlerine rağmen artan gıda, ulaşım ve temel ihtiyaç harcamaları karşısında bütçelerini denkleştirmekte zorlanıyor.

2026 yılı itibarıyla güncellenen Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) ödemeleri kapsamında lisans öğrencilerine 4 bin TL, yüksek lisans öğrencilerine 8 bin TL ve doktora öğrencilerine 12 bin TL destek sağlanırken, bu rakamlar hızla artan maliyetler karşısında erimeye devam ediyor. Aynı dönemde 750 TL ile bin 250 TL arasında (KKTC’de bin 600 TL) değişen aylık KYK yurt ücretleri ile gıda ve ulaşım harcamaları düşüldüğünde, öğrencilerin elinde kişisel gelişimleri veya kültürel ihtiyaçları için neredeyse hiçbir bakiye kalmıyor. Büyükşehirlerdeki fahiş ev kiraları ise durumu daha da içinden çıkılmaz bir hale getirerek, gençleri tam zamanlı veya serbest (freelance) çalışmaya mecbur bırakıyor.

İstanbul ve Aydın’da öğrenim gören öğrencilerin deneyimleri, ekonomik krizin üniversite yaşamını şehir farkı gözetmeksizin zorlaştırdığını ortaya koyuyor.

Büyükşehirde ayakta kalmanın faturası ağır

İstanbul’da Yeni Medya ve İletişim bölümünden mezun olan ve eğitimine sinema alanında yüksek lisans yaparak devam eden Zeynep Zilcioğlu, bir metropolde tek başına ayakta kalmanın zorluklarını tüm açıklığıyla anlattı. Bir ajansın kurumsal iletişim departmanında çalışan Zeynep, aynı zamanda serbest video editörlüğü yaparak gelirini desteklemeye çalıştığını belirtti.  Zilcioğlu, düzenli maaşı ve tek başına yaşamasına rağmen bütçesini denkleştirmekte zorlandığını söyledi.  Ekonomik durumunu ise şöyle özetledi:

“Maaşım genel olarak ev için olan ödemelere giderken, gelen freelance işlerle sosyal yaşantımı da ayakta tutmaya çalışıyorum. Freelance işim olmasa büyük ihtimalle ay sonunu getirmeme yetmez. Tek yaşadığım için tüm ödemelerim bana ait.”

Kiralık ev bulmak ayrı, o evde yaşamak ayrı bir dert

Evinde özel bir çalışma ve stüdyo ortamı kurması gerektiği için ailesinden ayrı eve çıktığını anlatan Zeynep, büyükşehirdeki en yakıcı sorunun kira fiyatları olduğunu vurguladı. Barınma krizinin yalnızca yüksek fiyatlardan ibaret olmadığını belirten Zeynep; depozito, emlakçı komisyonu ve peşinat taleplerinin kiraya çıkmayı zorlaştırdığına dikkat çekti.

“Hocalara çalışmazsam yaşayamam diyorum”

Yoğun çalışma temposunun eğitimini doğrudan etkilediğini söyleyen Zilcioğlu, zaman yaratabilmek için derslerini çoğunlukla çevrim içi seçtiğini belirtti. Akademisyenlerine durumunu açıkça anlattığını ifade eden Zilcioğlu, şunları kaydetti:

“Sene başında hocalarımla görüşüp ‘Çalışmazsam yaşayamam’ dedim. Bazıları anlayış gösterdi, bazıları göstermedi. O noktada artık yapabileceğim bir şey kalmıyor.”

Maddi sıkıntıların sosyal yaşamını da büyük ölçüde sınırladığını belirten Zilcioğlu, şöyle konuştu: “İş, ev ve okul arasında koşturmaktan sosyalleşmeye enerjiniz kalmıyor. Hafta sonu arkadaşlarımla vakit geçirmek için dinlenme süremden feragat ediyorum. Dışarı çıkacaksam da ay başından plan yapmak zorundayım. Bazen sadece evde buluşuyor ya da sahile gidiyoruz.”

Anadolu’da öğrenci olmak: Daralan bütçeler, küçülen hayatlar

Büyükşehirlerdeki barınma ve geçim krizi gündemdeki yerini korurken, Anadolu’daki görece küçük şehirlerde de tablo farklı değil. Bir dönem “öğrenci dostu” olarak görülen kentlerde artan gıda ve temel tüketim fiyatları öğrencileri ciddi tasarruf yapmaya zorluyor.

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü öğrencisi Irmak Su Çardaklı da küçük bir şehirde öğrenci olmanın ekonomik ve sosyal zorluklarını anlattı.

Şehir dışında okuyup geçinmenin güncel ekonomik koşullarda oldukça zor olduğunu belirten Çardaklı, bütçe yönetimini tamamen kısıntılar üzerine kurduğunu aktardı. Çardaklı, “Günü geçirmekte çoğu öğrencinin yaşadığı zorlukları yaşıyorum. Masraflar açısından en temel ihtiyaçlara öncelik veriyorum. Onun dışında tercih olarak satın alımlarımı düşürüp ay sonunu dengelemeye çalışıyorum” dedi.

Çardaklı’ya göre 4 bin liralık KYK bursunun büyük bir kısmın doğrudan yurt, ulaşım ve zorunlu beslenme giderlerine harcandığı bir için için  eğitim materyallerine veya kültürel aktivitelere bütçe ayrılması imkansız hale geliyor. En çok zorlandığı konunun her öğrencinin yaşadığı geçim sıkıntısı ve eldeki kısıtlı bütçeyi idare etme zorunluluğu olduğunu dile getiren Çardaklı, bu durumun öğrenciler üzerinde sürekli bir stres yarattığını söyledi.

Sosyalleşme aracı “bir fincan kahve”

Çardaklı, kısıtlı imkanların sosyalleşme olanaklarını da daralttığına dikkat çekti.  Eskiden sıradan kabul edilen sinemaya gitmek, hafta sonu bir etkinliğe katılmak veya dışarıda yemek yemek gibi aktivitelerin pek çok öğrenci için artık “lüks” haline geldiğini vurgulayan Çardaklı, daralan sosyal hayatlarını şöyle anlattı:

“Şehir dışında yaşamı sürdürdüğümüz için arkadaşlarımla beraber bir kahve içmek neredeyse her öğrenci için bir sosyalleşme aracı oluyor. Dışarı çıkıp farklı aktiviteleri yapmak kısıtlı imkan ve bütçeden dolayı pek mümkün olmuyor. Bu yüzden keyifli vakit geçirmek için içilen bir kahve, öğrencilerin sosyalleşmesini sağlıyor“