Mikro mozaikler kadınların ellerinde sanata dönüşüyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Halit Demir

Yapıldıkları dönemin yaşantısından kesitler sunan mozaikler, Hataylı kadınların ellerinde mikro işlemiyle sanat eserine dönüşüyor. Binlerce yıldır birçok medeniyete ev sahipliği yapan Hatay’da kadınlar kazılarda çıkarılan sayısız mozaiğin minyatürlerini yaparak bu geleneği sanatta yaşatmaya çalışıyor.

Hatay’daki mozaik ustası kadınlar, kendi çabalarıyla öğrendikleri mozaik sanatını ilerleterek mikro çalışmalarla kolye, broş ve yüzük gibi küçük objelere hayat veriyor.

Sümeyye Duran

Taş Ustası Sümeyya Duran, kendi çabasıyla öğrendiği mozaik sanatını ilerleterek mikro çalışmalarla küçük objelere hayat veriyor. Depremden önce Konya’ya taşınan ve işini burada devam ettiren Duran, yaptığı özel mikro ve nano tasarımlarla beğeni topluyor.

“Daha önceleri sadece doğal taş kullanarak yapmış olduğu mozaikler için şu an ağaç veya ahşap gibi ürünler de kullanıyorum” diyen Duran, hikayesini şöyle anlattı: “Adıyaman Üniversitesi Mimarlık Dekoratif sanatlar mezunuyum. Mozaikleri staj yaptığım sırada gördüm ve mozaik üzerine kendimi geliştirip bunu kendime meslek edindim. Mezun olduktan sonra Halk Eğitim’de uzun yıllar mozaik eğitmenliği yaptım. Ardından bir firmada 2 yıl kadar mozaik üzerine proje koordinatörlüğü gibi birimlerde çalıştım. Daha sonra mozaik sanatı üzerine bir kadın girişimi kooperatifi kurdum. Depremden önce eş durumundan dolayı Konya’ya yerleştim. 2023 yılında yaşanılan depremden sonra mozaiğin beşiği olan memleketimin yıkılması sonucu sanatımı kendi atölyemi kurarak devam ettirme kararı verdim.”

“Mozaik sanatını tüm dünyaya duyurmak istiyorum”

Mozaik sanatını önce Hatay’dan Türkiye’ye daha sonra da tüm dünyaya yaymak için kendine hedef koyduğunu kaydeden Duran, şunları kaydetti: “Şu an Konya’daki atölyemde hem istenilen görsellerin mozaiğe çevrilmesi hem de kişiye özel çalışmalar, isimlikler, duvar, yer, tablo, mobilya, aksesuarlarda gümüş ve altın üzerine nano ve mikro mozaiklerin üretimini yapmaktayım.”

Konya’da kendi atölyesinde mikro ve nano mozaik sanatını giderek yaygınlaştırmaya çalıştığını aktaran Duran, “Atölyemde bu sanatı öğrenmek isteyen kadın, erkek herkese öğretiyorum. Mozaikleri daha yakından görmek isteyenleri atölyeme beklerim” diye konuştu.

Hobi olarak başladı, 22 yıldır devam ediyor

Mozaik sanatı hocası Elif Kültekin ise hobi olarak başladığı mozaik sanatına 22 yıldır devam ediyor. Kültekin şunları söyledi: “22 yıl önce Antakya’da hobi olarak başladığım bu kadim mozaik sanatına ilk günün heyecanı ile devam ediyorum. Kültürel mirasımız olan mozaik sanatı 3 bin yıllık geçmişi olan bir sanat. Bu sanatı yurtiçi ve yurtdışında tanıtmaya çalışırken aynı zamanda 10 yıldır farklı halk eğitimlerde usta öğretici olarak çalışıyorum. Gerek halk eğitim atölyelerinde gerekse kendi özel atölyemde bu sanatı yeni nesillere aktarmaya çalışırken yetiştirdiğim kadınlarla birlikte üretim yapıyorum.”

“Büyüteçlerle mozaik yapıyoruz”

Mikro mozaikler yaparken ince küçük taşlar kullandıklarını söyleyen Kültekin, son zamanlarda nano ve mikro mozaiklere talebin arttığını belirtti.  Genel olarak kenti simgeleyen mozaiklerin tasvirlerini yaptıklarını dile getiren Kültekin, şöyle konuştu:

“Hatay mozaikleriyle meşhur olan bir kentimiz. Hatay’da hayatın ne denli kısa ve geçici olduğunu simgeleyen ‘iskelet’, nazarla ilgili ‘kem göz’, tarımsal faaliyetleri anlatan ‘bağ bozumu’ başta olmak üzere tarihe ışık tutan çok sayıda mozaik var. Biz mozaik ustaları olarak bu mozaikleri mikro yöntemiyle yapıyoruz. Fakat bunu yapmak çok zahmetli bir iş. İlk olarak taşları 3 milim olarak küçük ince uçlu kerpetenle kesiyoruz. Daha sonra belirlemiş olduğumuz mozaik kalıbının üzerine büyüteç yardımıyla taşları yerleştiriyoruz. Bir tablonun yapım süreci de çok uzun oluyor. İşçilik zor olunca fiyatlar da pahalı oluyor.”

Eser Mansuroğlu

“Mikro mozaiklere talep giderek artıyor”

Hatay’da mozaik sanatını yaşatmak için 12 yıldır mozaik sanatıyla uğraşan Eser Mansuroğlu da mikro mozaiklere her geçen gün talebin arttığını kaydetti. Büyük tablo mozaiklerde mikro çalışmaların çok zahmetli olduğundan fiyatlarının da yüksek olduğunu dile getiren Mansuroğlu, “Normal mozaiklere göre çok daha küçük olduğu için mikro mozaik dediğimiz eserlerin yapımı hayli zahmetli bir iş. Büyük tabloların yapılması uzun bir zaman ve uğraş gerektiriyor. Mozaik sanatını gelecek nesillere aktarmak için var gücümüzle çalışacağız” diye konuştu.

Deprem öncesinde işlerinin çok güzel gittiğini ve ekonomik bir toparlama içerisine girdiklerini dile getiren mozaik ustası Aynur Başbabası ise şunları kaydetti: “Deprem hayatımıza bir paragraf koydu ve tekrar bir yaşam şansı tanıdı. Deprem sonrası kooperatifte iki kişi kalmıştık ve ne yapacağımızı bilmiyorduk. İlk başta kendi evlerimizde yapmaya başladık. Bu konuda bizi cesaretlendirenler de oldu. Bazı STK’lar bize ulaştı. Bizde bize para falan vermeyin, sadece bizden yapmış olduğumuz mozaikleri satın alabilirsiniz şeklinde bir teklifimiz oldu. Onlar da bize sipariş verdi veya elimizdeki mevcut siparişlerimizi satın aldılar. Bu şekilde kazandığımız paraları şehir dışındaki arkadaşlarımızla pay ettik.”