MESEM’in çelişkisi: Ağır iş yükü, eksik kalan eğitim

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sümeyye Tek

Eskişehir’deki sanayi siteleri, Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) kapsamında çıraklık yapan gençlerle dolu. Lise eğitimini iş yerindeki uygulamalı mesleki eğitimle birleştiren öğrenciler, bir yandan lise diploması almayı, diğer yandan kalfalık ve ustalık belgesi edinerek meslek sahibi olmayı hedefliyor. Ancak sistem, gençleri eğitim ile çalışma yaşamı arasında zorlu bir denge kurmaya zorluyor.

“Hem çalış hem oku” modeliyle uygulanan MESEM, öğrencilere erken yaşta meslek edinme ve gelir elde etme fırsatı sunuyor. Ancak sahadaki uygulamalar, uzun çalışma saatleri, ağır fiziksel iş yükü ve okul eğitimindeki aksaklıklar nedeniyle sistemin tartışılan yönlerini de ortaya koyuyor.

İş, yemek ve uykudan ibaret bir gün

Sanayide çırak olarak çalışan öğrencilerin ortak şikâyeti, yoğun çalışma temposu. Sabah erken saatlerde başlayan mesai, çoğu zaman akşam geç saatlere kadar sürüyor. Haftalık çalışma süresinin zaman zaman 45 saatin üzerine çıktığını söyleyen öğrenciler, günlük yaşamlarının büyük bölümünün iş, yemek ve uykudan oluştuğunu anlatıyor.

Ekonomik nedenler de gençlerin bu sistemi tercih etmesinde önemli rol oynuyor. Devletin 11 ve 12. sınıf öğrencileri için sağladığı teşvik ödemeleri ile iş yerlerinden aldıkları ücretler, aile bütçesine katkı sağlıyor. Ancak öğrenciler, çırak statüsünde olmalarına rağmen çoğu zaman tam zamanlı çalışanlar gibi ağır fiziksel işlerde görev aldıklarını ifade ediyor. Yoğun çalışma temposu ise sosyal yaşam ve kişisel gelişime ayrılabilecek zamanı önemli ölçüde azaltıyor.

Kültür derslerinde “ezberle geç” dönemi

MESEM öğrencilerinin okul eğitimine ilişkin değerlendirmeleri de sistemdeki bir başka soruna işaret ediyor. Öğrenciler, motor gibi alan derslerinin işlendiğini ancak kültür derslerinde yeterli eğitim verilmediğini söylüyor.

Öğrencilerin aktardığına göre birçok kültür dersinde konu anlatımı yapılmadan sınav gerçekleştiriliyor. Bir öğrenci yaşadıklarını şu sözlerle anlatıyor: “Sınav sorularını ve cevaplarını önceden alıp ezberleyerek geçiyoruz. Dersler işlenmiyor.”

Bu tablo, öğrencilerin lise diploması için gerekli akademik dersleri yeterince öğrenemediği, sınavları ise çoğunlukla ezber yoluyla geçtiği eleştirilerini gündeme getiriyor. Böylece mesleki beceri kazandırmayı amaçlayan sistem, öğrencilerin akademik ve kültürel gelişimi açısından soru işaretleri doğuruyor.

Hedef ustalık belgesi

MESEM’i tercih eden gençlerin önemli bir bölümü, klasik lise eğitiminden uzaklaşarak erken yaşta meslek sahibi olmayı hedefliyor. Kimi öğrenciler ailelerinin mesleğini sürdürmek istemediği için, kimileri ise daha kısa sürede iş hayatına atılabilmek amacıyla bu yolu seçiyor.

Öğrencilerin ortak hedefi ise yalnızca lise diploması almak değil; kalfalık ve ustalık belgelerini edinerek mesleklerinde kalıcı bir yer edinmek. Zorlu çalışma koşullarına rağmen sanayide gelecek kurmaya çalışan gençlerin deneyimleri, MESEM’in sunduğu fırsatlarla eğitim ve çalışma yaşamı arasında kurulmaya çalışılan hassas dengeyi de gözler önüne seriyor.