Mekke Anlaşması Türkiye-Hindistan rekabetini nasıl etkileyebilir?

Eda Salik

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman tarafından 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”, üç ülkeden birine anlaşma, üç ülke arasında ortak savunma ve caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlıyor. Türkiye’nin savunma sanayisi, Pakistan’ın nükleer kapasitesi ve Suudi Arabistan’ın ekonomik gücü, iş birliğinin öne çıkan unsurları arasında gösteriliyor.

Anlaşmanın Türkiye’nin Pakistan ile ilişkilerine ve Hindistan ile rekabetine etkilerini değerlendiren ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Dr. Kerim Sert, üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin bölgesel dengeler açısından önemli olduğuna dikkat çekti.

Türkiye-Pakistan ilişkilerinde stratejik iş birliği

Türkiye ile Pakistan arasındaki ilişkiler, Pakistan’ın 1947’de kurulmasının ardından gelişerek stratejik ortaklık düzeyine ulaştı. İki ülke arasında pilot eğitimleri ve ortak askerî faaliyetler gibi iş birlikleri bulunurken Mekke Anlaşması’yla savunma alanındaki koordinasyonun daha ileri taşınması hedefleniyor.

Sert, Türkiye’nin savunma sanayisi kapasitesi ile Pakistan’ın nükleer silah sahibi olmasının iki ülke arasında caydırıcılığı artırabilecek bir iş birliği oluşturduğunu belirterek, “NATO’nun önemli savunma sanayilerinden birine sahip olan Türkiye ile nükleer silah sahibi Pakistan birlikte caydırıcı bir iş birliği oluşturuyor. Ancak iki ülke de değişen şartlara bağlı olarak daha esnek ve caydırıcı bir pozisyon alabilirler” dedi.

Dr. Kerim Sert

Hindistan-Pakistan gerilimi Türkiye’yi nasıl etkiliyor?

Türkiye’nin Pakistan’la yakın ilişkileri, Hindistan’la ilişkilerinde zaman zaman gerilim yaratıyor. Türkiye’nin Pakistan’la askerî iş birliği ve savunma sanayisi alanındaki ilişkileri Hindistan’da tepkiyle karşılanırken Sert, Hindistan’ın da Türkiye’nin yakın çevresinde ilişkilerini geliştirdiğine dikkat çekti.

Sert’e göre Hindistan’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Ermenistan, Yunanistan ve İsrail’le yakın ilişkiler kurması, iki ülke arasındaki rekabetin farklı bölgelere yayılmasına neden oluyor. Türkiye’nin ise Bangladeş, Maldivler, Sri Lanka ve Nepal gibi Güney Asya ülkeleriyle ilişkileri bu çerçevede önem taşıyor.

“Keşmir meselesi ilişkilerde gerilim yaratıyor”

Türkiye’nin Keşmir meselesinde Pakistan’a yakın tutumu ve sorunun Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda çözülmesini savunması, Hindistan’la ilişkilerdeki anlaşmazlık başlıkları arasında yer alıyor.

Sert, Hindistan’ın dış politikasında Pakistan’ın merkezi bir konumda bulunduğunu belirterek, “Hint tarafı açısından Pakistan ana dış politika meselesi. Türkiye’nin Pakistan ile yakın ilişkileri Türkiye ve Hindistan’ı Doğu Akdeniz’den Bengay denizine uzandıran bir rekabet alanında karşı karşıya getirmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Hindistan anlaşmaya nasıl yaklaşıyor?

Mekke Anlaşması, Hindistan’ın bölgesel güvenlik hesapları açısından da önem taşıyor. Sert’e göre Suudi Arabistan’ın Hindistan açısından enerji ithalatı ve göçmen iş gücü nedeniyle taşıdığı önem, Türkiye ve Pakistan’la kurduğu savunma ortaklığını Yeni Delhi açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme hâline getiriyor.