Kırmızı et “lüks tüketim” oldu!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fatma Öztürk / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos

Türkiye’nin küçükbaş hayvancılıkta önde gelen illerinden Van’da et fiyatları vatandaşlar için ulaşılması zor bir noktaya geldi. Yüksek fiyatlardan hem besici, hem kasaplar, hem de vatandaş şikayetçi.

Van Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, et fiyatlarındaki dengesizliğe müdahale edemediklerini belirtirken, Van Lokantacılar, Fırıncılar, Pastacılar, Kahvaltıcılar ve Kasaplar Esnaf Odası yetkilileri de aynı görüşte. Meslek odaları, buna gerekçe olarak, serbest piyasa koşullarını gösteriyor. Uygun fiyatlı et sağlamak için kurulan Et ve Süt Kurumu gibi kuruluşlar ise yetersiz kalıyor ve vatandaşların çoğu bu olanaktan yararlanamıyor.

Kasap Halil Çelik, artan fiyatlar nedeniyle et satışlarında durgunluk yaşandığını ifade ediyor. Çelik, fiyat artışının en önemli nedeni olarak büyükbaş hayvan üretiminin yetersizliğini gösteriyor: “Van’da büyükbaş hayvan sayısı az, kesim oranları da oldukça düşük.
Bu yüzden dışarıdan et getiriliyor, ancak bu süreç fiyatları daha da yükseltiyor. Küçükbaş hayvancılık yaygın olmasına rağmen, maalesef fiyatlar hala cep yakıyor. Kültürel yemeklerimizde de kırmızı et oldukça fazla kullanılıyor ama artık vatandaşların alım gücü düştüğü için maalesef alınamıyor.”

Araştırmalara göre Avrupa’nın en az et yiyen ülkesi olarak Türkiye ilk sırada yer alıyor. Buna göre Türkiye’de et fiyatları, dünyadaki ortalama et fiyatlarının yaklaşık 3 katı fazla. Van’da besicilik yapan çiftçi Rıza Alpdeğer, hayvancılık alanında sektörün içinde bulunduğu zorlu durumu ve bu durumun hayvancılığa etkileri şu sözlerle dile getirdi:

“Türkiye’de et tüketebilen vatandaşların oranı giderek azalıyor. Bunun çeşitli nedenleri var, ancak en önemlilerinden biri besicilerin yüksek maliyetler karşısında hayvancılık yapmayı sürdürememesi. Bir besici olarak, piyasa fiyatlarının çok yüksek olduğunu ve alıcı bulmakta zorlandığımı söyleyebilirim. Bu durumda, maliyetlerin baskısı altında güç kaybeden besiciler, hayvancılığı bırakarak sanayi kentlerine göç ediyor ve geçimlerini sağlamak için yeni gelir kaynaklarına yöneliyor. İlgili kurumların bu soruna çözüm bulmak için gerekli tedbirleri alarak bir yol haritası oluşturmasını bekliyoruz.”

“Fiyatlara müdahale edilemiyor”

Van Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Sabri Işık, et fiyatlarındaki artışa müdahale edemediklerini ifade ederek, şunları söyledi: “Vatandaşların tepkilerini anlıyoruz, ancak maliyetleri artan esnaf zam yapmak zorunda kalıyor. Et fiyatlarının düşmesi için üreticilerin daha fazla desteklenmesi ve enflasyonun azalması gerekiyor. Serbest piyasa koşulları nedeniyle fiyatlara müdahale edilmesi mümkün değil.”

Fiyatlar arttı, tüketim düştü

Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) tarafından açıklanan verilere göre 2013’te kişi başı et tüketimi 35 kg iken, 2022’de 18,44 kg’a, 2023’te 11,7 kg’a geriledi. Türkiye’de et fiyatları, yüksek enflasyon, artan girdi maliyetleri ve hayvan sayısındaki azalma nedeniyle hızla yükseliyor. Dana ve kuzu eti fiyatları son bir yılda yüzde 100’ün üzerinde artış gösterirken, kişi başı et tüketiminin daha da düşmesi tahmin ediliyor.

“Teşvikler artırılmalı”

Esnaf ve üretici, et fiyatlarının dengelenmesi için iç üretimin artırılması ve maliyetlerin düşürülmesi gerektiğine dikkat çekerek, şu önerilerde bulunuyorlar: “Yem maliyetlerinin düşürülmesi ve yerli yem üretiminin desteklenmesi gerekli, yerli üretimi artırmak için düşük faizli kredi gibi destekler sağlanmalı. Üretimin teşviki için desteklemeler ve hayvan sayısı ile et üretimi planlı şekilde arttırılabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından besicilere verilen çeşitli destekler var, bu desteklere alternatif planlamalar da yapılabilir.”