Özlem Şaylık
Son yıllarda sosyal medya ve anonim internet forumlarında görünürlüğü artan “incel” kavramı, romantik ilişki kurmakta zorlanan bireylerin deneyimlerini paylaştığı dijital topluluklardan doğdu.
“İstemsiz bekar” anlamına gelen bu kavram, ilk ortaya çıktığı dönemde destek ve dayanışma amacı taşırken, zaman içinde farklı anlamlar kazanarak daha tartışmalı bir yapıya evrildi.
İncel terimi ilk olarak 1990’lı yılların sonunda Kanada’da Alana Boltwood tarafından kurulan bir internet platformunda kullanılmaya başlandı. Başlangıçta farklı cinsiyet ve yönelimlerden bireylerin bir araya gelerek yalnızlık, utangaçlık ve ilişki kurma zorluklarını paylaştığı bu platform, ilerleyen yıllarda önemli bir dönüşüm geçirdi.
Zamanla özellikle erkek kullanıcıların ağırlık kazanmasıyla birlikte bazı çevrim içi alanlarda söylem sertleşti ve ilişkisel deneyimlere dair öfke temelli yorumlar daha görünür hale geldi. Bu süreçte “Chad”, “Stacy”, “Normy” gibi kavramlarla ifade edilen ve bireyleri fiziksel görünüm ve sosyal statüye göre sınıflandıran bir dil gelişti.
İncellerin özellikleri neler?
Ulviye Duyguner ve Aylin Yalçın Sarıbey tarafından hazırlanan çalışmada, incel topluluklarının tek tip bir ideolojiye sahip olmadığı, ancak ortak bazı inanışlar etrafında şekillendiği ifade ediliyor. Araştırmada, çevrim içi ortamlarda dilin belirleyici olduğu, incel dünya görüşünün büyük ölçüde söylem üzerinden kurulduğu ve bazı gruplarda kadınlara yönelik genelleyici ve dışlayıcı ifadelerin öne çıktığı belirtiliyor.
Psikolog Pelin Kanan ise bu tür çevrim içi kimliklerin arka planında çoğunlukla bireysel deneyimlerin bulunduğunu söylüyor. Kanan, “Uzun süreli yalnızlık, reddedilme ve değersizlik hissi yaşayan bireyler, kendilerini ait hissedebilecekleri topluluklara yöneliyor. Bu tür gruplar başlangıçta bir aidiyet duygusu sağlasa da zamanla ortak bir dil ve düşünce kalıbı üzerinden daha sert ve dışlayıcı bir yapıya dönüşebiliyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
İnceller kendilerini nasıl tanımlıyor?
Öte yandan, kendisini incel olarak tanımlayan herkesin aynı düşünce yapısını benimsemediği de dikkat çekiyor. Sosyal medya üzerinden anonim olarak görüşlerini paylaşan ve kimliğini açıklamayan Ercan P., “İncel olduğumu söylüyorum ama bu kimseye nefret duyduğum anlamına gelmiyor. Sadece uzun süredir yalnızım. Reddedilmek ve görmezden gelinmek insanı zamanla böyle bir tanımlamaya itiyor. Aslında tek istediğim şey kabul görmek” sözleriyle yaşadığı süreci anlatıyor.
Araştırmalarda ayrıca, bazı çevrim içi incel topluluklarında kullanılan dilin zaman zaman şiddeti meşrulaştıran bir noktaya evrilebildiği, ancak bu durumun tüm topluluğa genellenemeyeceği yönünde farklı görüşlerin de bulunduğu ifade ediliyor.
İncel kavramı, dijital çağın yalnızlık, aidiyet arayışı ve toplumsal ilişkilerde yaşanan kırılmalarını görünür kılan bir olgu olarak öne çıkıyor.Ancak bu kavramın zaman içinde farklı yönlere evrilmesi hem bireysel deneyimler hem de toplumsal etkiler açısından çok boyutlu bir tartışmayı beraberinde getiriyor. Bir yanda yalnızlık ve dışlanmışlık duygularının ifadesi, diğer yanda bazı gruplarda ortaya çıkan sert ve dışlayıcı söylemler, incel kavramının tek bir çerçevede ele alınmasını zorlaştırıyor.
News
