Fındık üreticilerinin sabrı taştı: Ağaçlar kesiliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yakup Güler / Fotoğraflar: DepoPhotos – Murat Sandıkçı

Karadeniz’de fındık hasadı da, fındık piyasası da üreticin yüzünü güldürmedi. Samsun’da, Ordu’da, Giresun’da moraller bozuk, tepki büyük. Hasat eylül ayının sonuna kadar devam edecek. Ancak üreticiler, fındığın piyasada beklenen değeri bulamaması, yüksek işçi maliyetleri ve üretim giderlerinin artması gibi sebeplerden şikâyetçi. Fiyatların düşük kalması nedeniyle birçok çiftçi tarlasına girmek istemezken, üreticiler önümüzdeki 5 yıl içerisinde fındık üretiminde ciddi bir düşüş ve kıtlık yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

“50 dönüm arazi kestim”

Samsun’da fındık üreticiliği yapan çiftçi Kadir Tok, yaşadıkları zorlukları 9. Köy’e anlattı. Fındık üretiminin artık kazanç getirmediğini belirten Tok, geçen yıldan bu yana elli dönüm fındığını kestiğini, yakında yirmi dönümünü daha keseceğini söyledi.

Geçen yıldan bu yana masrafların üç katına çıktığını ancak kazancın tersine azaldığını belirten Kadir Tok, “Geçen sene fındığın fiyatı 80 TL civarındaydı. Yine çok düşüktü. Cebimize bir şey kalmıyordu ama en azından masraflarımızı karşılayabiliyorduk. Bu yıl fiyat 200 TL’ye çıktı ancak gübre, ot temizliği, patoz, işçi ödemeleri derken resmen zarar ediyoruz. Bu şartlarda fiyatlar en az 400 TL civarı olmalı” dedi.

Üreticilerin kaderine terk edildiğini söyleyen Tok, devletin açıkladığı taban fiyatların gerçeği yansıtmadığını, fındık üreticisinin alın terinin karşılığını alamadığını dile getirdi. Tok, artan maliyetler ve düşük fiyatlar nedeniyle birçok üreticinin tarlasını bırakmak zorunda kaldığını, kendisinin de kesimlere devam edeceğini belirtti.

Üretici fındıkları bekletiyor

Samsun’un Terme ilçesinde mahalle muhtarı olan Hakan Belen, üreticilerin fındığını satmadığını, fiyatların yükselmesini beklediklerini söyledi. Çiftçilerin borçlarının son iki yılda katlanarak arttığını belirten Belen, üreticilere acilen destek sağlanması gerektiğini vurguladı. Fındık rekoltesinin düşmesi ve üreticilerin satış yapmaması nedeniyle fiyatların zirve yapacağını dile getiren Belen, “Çiftçi zaten kötü şartlar yüzünden fındık toplamak istemiyor. Toplanan fındık da düşük fiyatlar yüzünden tüccara satılmıyor. Böyle devam ederse fındık fiyatı ilerleyen dönemde altınla yarışır” dedi.

Çiftçilere verilen mazot, gübre ve dönüm başına ödemelerin artırılması gerektiğini söyleyen Belen, desteğin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Çiftçinin yanındayız”

Bu sıkıntılı süreçte çiftçinin yanında olduklarını belirten ve uzun yıllar farklı tarım ilk müdürlüklerinde görev alan Mustafa Kökduman, üreticiyi rahatlatmak için herkesin elini taşın altına koyması gerektiğini söyledi.

Kuraklık, don ve kokarca zararlısı nedeniyle fındığın yüzde 70 oranında zarar gördüğünü ifade eden Kökduman, “Geçen senelere göre bu yıl rekolte çok düşük olacak. Sıkıntılar üst üste geldi. Hem çiftçi hem de işçiler, fındık fiyatlarının düşük açıklanması nedeniyle mutsuz. Üreticinin kaybettiği yerde çalışan da kaybeder” dedi.

Fındık taban fiyatlarının düşük açıklanmasının devlet politikası kaynaklı olduğunu belirten Kökduman, “Üretici para kazanacağına inandığında üretim açısından sorun kalmayacaktır. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) fiyatı en düşükten değil, en yüksekten açıklamalı ve bu fiyattan alım garantisi vermelidir” diyerek çağrıda bulundu.

Gençleri teşvik etmeliyiz

Genç üreticilerin sayısının giderek azaldığını söyleyen eski Yakakent Tarım Müdürü Mustafa Kökduman, gençlerin tarımda kalabilmesi için devletin kapsamlı teşvik paketleri açıklaması gerektiğini ifade etti.

Kökduman, gençlerin tarımsal üretimi artık kendileri ve aileleri için güvenilir bir gelir kapısı olarak görmediğini belirterek, “Tarımda fiyat istikrarının olmaması gençleri köyde kalmaya değil, şehirde asgari ücretli işlere yönlendiriyor. Gençlerimiz, her ay düzensiz bir gelir elde etmek yerine, en düşük maaşla dahi olsa garsonluğu tercih ediyor. Çünkü biliyor ki en azından ay sonunda cebine bir ücret girecek. Bu durum tarımın geleceği için çok büyük bir tehlike” dedi.

Gençlerin tarımdan kopmasının ilerleyen yıllarda üretim krizine yol açacağını savunan Kökduman, “Eğer gençlerimize gerekli teminat ve güvence verilirse, tarıma yönelmekten kaçınmayacaklardır. Onlara sadece destek değil, aynı zamanda geleceklerini kurabilecekleri bir zemin sunmak zorundayız. Aksi halde birkaç yıl sonra tarlalarda çalışacak kimseyi bulamayacağız” diyerek sözlerini tamamladı.