Özgecan Siyez
İzmir’de Karabağlar Kibar Kapalı Pazar Yeri’nde belediyenin düzenlediği ikinci el pazarı, farklı yaş ve gelir grubundan satıcılarla alıcıları bir araya getiriyor. Kimisi emeklilik sonrası geçimini sürdürmeye çalışıyor, kimisi iş bulamadığı için stant açıyor, kimisi ise uygun fiyatlı alışveriş için pazarı tercih ediyor.
“48 yaşındayım, iş bulamıyorum”
İlk kez stant açtığını söyleyen 48 yaşındaki Esra Gökçe, yaş nedeniyle iş bulmakta zorlandığını ifade ediyor: “45 yaşında olman gerekiyor diyorlar. 48 yaşındayım, iş bulamıyorum. Tanesi 5 TL’ye satış yapıyorum ama bu bütçemi karşılamıyor. Stand kira ücreti yok ama masraflarımı karşılamaya yetmiyor.”
Gökçe için ikinci el pazarı geçim kapısından çok bir tutunma çabası.
“Nefes aldırıyor”
36 yaşındaki Ecem Agüloğlu ise Radyo-TV-Sinema mezunu. Eşiyle birlikte sıfırdan üretim mum satıyor. Agüloğlu şunları söylüyor:
“Hayatta kalmayı sağlıyor, en azından nefes aldırıyor. Tanesi 50 TL’ye satıyorum, minimum kârla. Faturalarımı ödüyorum, Bergama’daki tüp masrafımı karşılayabiliyorum.“
Agüloğlu tanıtım eksikliğine de şu sözlerle dikkat çekiyor: “Pazar yeterince duyurulmuyor. Daha merkezi bir yerde olsa satış daha rahat olur.”
“Çoğunluk emekli”
Arzu Gümüş Kavak da emeklilik sonrası geçimini desteklemek için sıfırdan üretim mum satıyor. Kavak, pazardaki satıcı profiliyle ilgili “Burada gördüğünüz çoğunluk zaten emekli” diyor.
47 yaşındaki Burcu Sargın ise bu pazarların toplumsal katkısına dikkat çekiyor ve şöyle konuşuyor: “Herkesin bütçesine uygun. Yaşam şartları herkes için aynı değil. Çocuğu mutlu edebiliyorsam, bu bile iyi geliyor. Mutfak giderini ya da okul masrafını karşılamak bile önemli.”
Alıcılar neden tercih ediyor?
21 yaşındaki Ege Üniversitesi Elektrik Bölümü öğrencisi Oğuz Yaprakdal, fotoğraf makinesi aramak için gelmiş ve şunları söylüyor “Mağazada 5 bin TL olan ürünü burada bin TL’ye bulabiliyorsunuz. 500 TL’lik bir ürünü 10 TL’ye aldığım oldu. Kalite korunuyorsa bu pazarlar devam etmeli.“
İsmini gizlemek isteyen Zeynep S. ise hem uygun fiyat hem nostalji için geldiğini söylüyor: “Bin TL’lik ürünü 100 TL’ye alabiliyorsunuz. Daha yaygın hâle gelmeli.“
Asiye Altekin de benzer şekilde daha uygun fiyatlara ulaşabildiğini belirterek bu imkânın artırılmasını istiyor.
İkinci el ürünlerin yeniden dolaşıma girmesi hem hane bütçesine katkı sağlıyor hem de üretim baskısını azaltıyor. Özellikle tekstil sektörü küresel ölçekte en fazla su tüketen ve karbon salımı üreten alanlardan biri olarak gösteriliyor. Bir ürünün kullanım süresinin uzatılması yeni üretim ihtiyacını azaltarak doğal kaynak tüketimini ve atık miktarını düşürüyor.
Yeniden kullanım modeli “kullan-at” kültürüne karşı alternatif bir tüketim biçimi sunarken yerel ölçekte kurulan ikinci el pazarları bu dönüşümün somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Belediyelerin desteklediği bu tür organizasyonlar yalnızca ekonomik bir çözüm değil; aynı zamanda sürdürülebilir kent yaşamının parçası olarak değerlendiriliyor.
Karabağlar’daki ikinci el pazarı da bu çerçevede kimi için geçim kapısı, kimi için bütçe dostu alışveriş alanı, kimi için ise paylaşım kültürünün yeniden hatırlanması anlamına geliyor. Ancak satıcıların ortak talebi net: Daha görünür olmak.
News
