Mehmet Tevfik Cibiceli
Malatya Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde 2018 yılında kapılarını açan müze, sahip olduğu 703 parça tarihi eserle alanında Türkiye’nin en büyük ihtisas müzesi olma özelliğini taşıyor. 9. Köy’e konuşan Malatya Radyo Gramofon Müzesi Tanıtım Personeli Derviş Çolakoğlu, müzenin kuruluşu, koleksiyon çeşitliliği ve asırlık nadide eserlerin koruma süreçlerine dair önemli bilgiler verdi.
Derviş Çolakoğlu
Müzenin kuruluş aşamasının arkasında büyük bir hazırlık döneminin yattığını belirten Derviş Çolakoğlu, 2 yıllık yoğun bir çalışma sürecinin ardından şekillendiğini vurguladı. Çolakoğlu, müzenin kuruluşu hakkında şu bilgileri verdi: “Müzemiz, 2018 yılında koleksiyoncu Baki Tamer Bey’in öncülüğünde, eserlerin satın alınması yoluyla kuruldu. Her geçen yıl artan bir ziyaretçi sayımız var.”
6 Şubat depremlerinin ardından yaşanan sürece de değinen Çolakoğlu, “Depremler nedeniyle bir süre kapalı kalan müzemiz, gerekli çalışmaların tamamlanmasıyla yeniden ziyarete açıldı” dedi.
Yüzde 90’ı hâlâ çalışır durumda
Müzede sergilenen eserlerin sadece görsel birer obje olmadığını, büyük bir kısmının aslına uygun şekilde işlevini sürdürdüğünü ifade eden Çolakoğlu, sergileme ve güvenlik koşullarını anlattı. Koleksiyonun korunması konusunda çok hassas bir politika izlediklerini belirten Çolakoğlu, şöyle konuştu:
“Burada 703 parça bulunmakta ve bunların yüzde 90’ı çalışır durumda. Salon tipi geniş ürünler hariç, ürünlerin çoğu el ile müdahalenin olmadığı camekânlar arkasında özenle muhafaza ediliyor. Profesyonel 2 kişi tarafından eserlerin bakımları aylık periyotlar şeklinde düzenli olarak yapılıyor.“
Koleksiyonun en eski parçası: 1890 yapımı Polyphon
Müzenin tematik alanları ve ses teknolojisinin tarihsel gelişimi hakkında detaylı bilgiler aktaran Çolakoğlu, koleksiyonun en nadide parçasını tanıttı. Çolakoğlu, müzenin en eski eserini şu sözlerle tarif etti: “Müzemizin en eski parçası, 1890’lı yıllarda üretilmiş Alman yapımı Polyphon adını verdiğimiz bir müzik çalar. Gramofonun atalarından biri sayılan ve sadece nota seslerinin duyulduğu bu ürünü günümüzdeki kar kürelerine benzetebiliriz.”
Ses teknolojisindeki tarihi dönüşümü kronolojik olarak özetleyen Çolakoğlu, sözlerine şöyle devam etti: “Thomas Edison tarafından ses ilk kez teknik olarak fonograf cihazıyla kayda alındı. Müzemizde o döneme ait silindirik kutulu ürünlerin benzerleri mevcut. Daha sonra Amerikalı bilim insanı Berliner tarafından, günümüzde de bildiğimiz plaklar icat edildi. Bunların ilk örnekleri olan 78’lik taş plaklar, çok hassas ve çabuk kırılabilir oldukları için bu ismi almıştır.”
Sanatsal ve estetik kaygılardan portatifliğe
Teknolojinin zamanla kullanıcı alışkanlıklarına göre evrildiğini belirten Çolakoğlu, ilk dönemlerde üretilen cihazların sanatsal ve estetik kaygılarla tasarlandığını, ilerleyen yıllarda ise daha taşınabilir ve pratik modellerin tercih edildiğini dile getirdi.
Müzenin en dikkat çekici ve sıra dışı eserine değinen Çolakoğlu, “Müzemizde Nazi propaganda radyolarından, en ilginç ürünümüz olan tuvalet kağıdı standı üzerine tasarlanmış radyoya kadar çok geniş bir yelpaze var. 1975 yılında yapılan Tuvalet Radyosunun üretim yeri Hong-Kong. Neden yapıldığı bilinmiyor ama ziyaretçiler tarafından oldukça ilgi görüyor” ifadelerini kullandı.
Zengin tematik köşeler ziyaretçilerini bekliyor
Malatya Radyo Gramofon Müzesi, yalnızca eski cihazları sergilemiyor. Ziyaretçileri müzede tamir atölyesinden yayın odasına kadar gezilip görülecek çok zengin bir tarih karşılıyor.
Haftanın 6 günü sabah 09.00 ile akşam 17.00 saatleri arasında kapılarını açık tutan müzede; Malatya Radyosu, Fahri Kayahan Köşesi, Siyasal Tarih ve İlk Radyo Yayın Köşesi, Siyasal İletişim Bölümü, Fotoğraf Çekme Alanı, Hatıra Fotoğraf Çekim Köşesi ve bir de Radyo Tamir Köşesi bulunuyor.
News
