Çocuk işçiliği büyüyor: Yasalara rağmen binlerce çocuk çalışıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Rojda Çiçek

Türkiye’de çocuk işçiliği ile ilgili çalışmalar yürüten Uzman Sosyolog Gülten Nazlıcan Amasyalı, Kocaeli’nde meydana gelen parfüm deposu patlamasıyla yaşamını kaybeden 2 kız çocuğunun da aralarında olduğu iş cinayetine dair değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’de çocuk işçiliğinin yaygınlaşması ve artan çocuk işçi ölümlerine dikkat çeken Amasyalı, çocuk işçi ölümlerinin derinleşen yoksulluğun da bir sonucu olduğunu ve etkili denetleme mekanizmalarının uygulanmadığını vurguladı.

2024’te en az 71 çocuk işçi hayatını kaybetti

Amasyalı, Türkiye’de çocuk işçi ölümlerinin yeni bir sorun olmadığını belirterek, şunları kaydetti: “İSİG verilerine göre, 2013–2024 yılları arasında en az 742 çocuk işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Yalnızca 2024 yılında 71 çocuk işçi çalışırken hayatını kaybetti. İSİG Meclisi’nin yayımladığı raporda, çocuk işçilerin ölüm nedenleri arasında tarım, inşaat ve sanayi sektörlerinde yaşanan iş kazaları öne çıkıyor. Denetim eksiklikleri bu ölümleri önlenebilir olmalarına rağmen kalıcı hale getirdi.”

Yasalara göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılmasının yasak olduğunu söyleyen Amasyalı, ancak 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimini tamamlamış çocukların hafif işlerde çalışmasına izin verildiğini kaydetti. Amasyalı’ya göre yasal tanım referans alınarak 15 yaşını doldurduğu için çalışması normal karşılanan çocuğun neden hafta sonu güvencesiz bir şekilde çalışmak zorunda olduğu sorgulanmadan iş cinayetleri aydınlanamaz.

“Güçlü toplumsal bilinç gerekiyor”

Amasyalı, çocuk işçiliğine karşı mücadelenin yalnızca yasal düzenlemelerle değil, güçlü bir toplumsal bilinçle yürütülmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Her çocuğun eğitim hakkını savunmak ve güvenli bir ortamda büyümesini sağlamak hepimizin görevidir. Çocuklarımızın ellerinde iş değil, oyuncak; yüzlerinde ise tebessüm olmalı. Çocukların okulu terk etmek zorunda kalıp çalışmak zorunda kalması da eğitim hakkı başta olmak üzere yaşama haklarının bile elinden alındığına tanık olduğumuz korkunç bir tablo ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.”

Çözüm yolları neler olabilir?

Amasyalı, çözüm için ise şu önerileri sıraladı:

• Yasal boşlukların giderilmesi: 4857 sayılı İş Kanunu ve 5395 sayılı Çocuk Koruma kanunu gibi düzenlemelerin etkin biçimde uygulanması.
• Eğitime erişimi güçlendirecek programlar: Özellikle kırsal bölgelerde çocukların okula devamını sağlayacak projelerin artırılması.
• Yoksullukla mücadele: Çocuk işçiliği riski taşıyan hanelere yönelik sosyal yardım programlarının genişletilmesi, hane odaklı istihdam projeleri ile çocukların çalışmaya itilmesinin önlenmesi.
• İşveren sorumluluğu: Çocuk işçiliğine sıfır tolerans politikalarının yaygınlaştırılması ve genç istihdamını artırmaya yönelik stratejilerin uygulanması.
•  Kurumsal yapı: Çocuk haklarını izleyen, koruyan ve geliştiren ayrı bir bakanlık kurulması.