Ayşegül Erkaya Arslan / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos
Türkiye’de sayıları giderek artan bekar anneler, çocuk bakımından ekonomik yükümlülüklere, sosyal dışlanmadan iş hayatındaki zorluklara kadar birçok alanda tek başlarına mücadele veriyor. Kreş yetersizliği ve çalışma saatlerinin okul saatleriyle uyuşmaması, bekar anneleri en çok zorlayan başlıklar arasında yer alıyor. Sosyal çevreden dışlanma ve “aile” tanımına dahil edilmeme ise bu yükü daha da ağırlaştırıyor. Bu zorluklarla daha kolay mücadele etmek için kurulan Bekar Anneler Derneği, dayanışma ağları kurarak kadınları güçlendirmeyi hedefliyor.
Bekar Anneler Derneği Başkanı Serap Yelkenci ve dernek üyesi bekar anneler, yaşadıkları sorunları ve çözüm önerilerini 9. Köy’e anlattı. Dernek kurma fikrinin boşanma kararı sürecindeyken, kendisi gibi bekar annelerin ortak paylaşımda bulunacağı bir platform arayışından kaynaklandığını anlatan Yelkenci, ilk başlarda çok zorlandıklarını da söylüyor. Bekar annelerin en önemli sorunlarından birinin de “boşanma sonrası dışlanma” olduğunu vurgulayan Yelkenci, bir bekar annenin, “Veli grubundan aforoz edildim” diye kendisini aramasını örnek gösteriyor.
“Dayanışma çemberi”
Derneğin, annelerin birbirleriyle dayanışmasını sağlamak amaçlı kurulduğunu belirten Yelkenci, bir anlamda “dayanışma çemberi” oluşturduklarını söylüyor. Yelkenci, sistemin nasıl çalıştığını ise şöyle anlatıyor: “Diyelim ki bin kişilik bir şirketimiz var, yirmi tane de bekar annemiz var, bekar anneleri bir araya getiriyoruz, ayda bir kere buluşup dertleşiyoruz sohbet ederek yalnız olmadığımızı da hissedebildiğimiz bir alan açıyoruz. Şirket de bu noktada çalışan bekar annelerine seni görüyorum, demiş oluyor. Bu çalışmanın şirket içerisinde yapılıyor olmasının önemi bekar annelerin işlerini kaybetmemeleri, ayrıca psikolojik ve ekonomik olarak desteklenmeleri. çalışan bekar anneler tek gelir getirici haneye, hem iş verenhem çalışana yönelik farkındalık oluyor.”
Yelkenci, bekar anneler için en önemli sorunları, “çocuğun bakımı, kreş yetersizliği, eğitim sistemiyle iş dünyasındaki saatlerin dengesizliği” olarak sıralıyor. Kreş listelerinde belediyeler tarafından bekar annelerin önceliklendirilmesini isteyen Yelkenci, “Kreş sayısı o kadar az ki bu kısmı önceliklendirmeyi düşünemiyorlar” diyor.
“Aile yılında bekar anneler aileden sayılmadı”
2025 yılının “Aile Yılı” ilan edildiğini anımsatan Yelkenci, Aile ve Sosyal Hizmerler Bakanlığı, bekar anneleri “aile” tanımı dışında tuttuğu ailelere tanınan bazı indirim veya avantajlardan yararlanamadıklarına dikkat çekiyor. Bakanlığın baba ve çocuğu “aile” kapsamına aldığına dikkat çeken Yelkenci, “Anne ve çocuk aile olarak gözükmüyor ama ayrılmış olduğumuz baba ile çocuk aile gözüküyor. Çocuğa ben bakıyorum bütün sorumluluk bende ama devletin çıkardığı indirimden ben faydalanamıyorum” diyor. Serap Yelkenci, bu duruma itiraz edip, bakanlığa başvurmuş, ancak “soy isim” eşleştirmesinin zorluğu nedeniyle kendisinin indirimden yararlanamadığı yanıtını almış.
“Kadın evi, sosyal konut olanağı sağlansın”
Yelkenci, bekar annelerin hayatını kolaylaştırmak için kamu kurumlarının devreye girmesi gerektiği görüşünde: “Belediyelere bağlı kadın evleri olabilir, uygun sosyal konut düşük kira karşılığında, girişimciliğe teşvik edeceği hem konut desteği verdiği hem de eğitim verdiği bir süreci belediyeler yönetebilir. Engelli bireylere yönelik şirketler istihdam yaptığında devlet çok güzel teşvikler veriyor, yine bekar anne istihdamı yaptığında da benzer teşvikler verilebilir.”
Otizmli ebeveynlerin gözü arkada kalıyor
Bekar annelik, özellikle fiziksel engelli veya veya otizmli çocuğu olanlar için daha da zor. Çoğu anne, “Ben öldükten, biz öldükten sonra çocuğumuza ne olacak” kaygısını yaşıyor. 9. Köy’ün görüştüğü, 16 yıl önce eşi vefat eden bir otizmli çocuk annesi de benzer kaygıları taşıyor. Beş yaşından itibaren otizmli oğluyla tek başına ilgilenmek zorunda kalan anne hiçbir yere gidemediğini, çevrelerine sürekli açıklama yapmak zorunda kaldığını söylüyor: “Düğün olsun, taziye olsun böyle yerlere gidemiyorum kimse kusuruma bakmasın ben gelemiyorum diyorum. Gelsem oğlum krize girse salonun altını üstüne getirir. Keşke, hastalandığımız zaman acil bir işimiz çıktığı zaman günlük bırakabileceğimiz otizm merkezleri olsa.”
“Çocuğun tüm yükü annenin üzerinde”
29 yıllık finansçı bir başka bekar anne ise, üniversite sınavlarına hazırlanan oğlunu yalnız bırakmamak için çalıştığı şirketten ayrıldığını söylüyor: “Ona vakit ayırmam gerekiyor. Uzun süre çok yoğun çalıştığım için ona fazla vakit ayıramadım o yüzden de bir vicdan azabı vardı. Şu an çocuğun her şeyiyle ben ilgileniyorum. Pişman da değilim ama biraz da zor bir karardı onu da söyleyebilirim.”
Bekar Anneler Derneği ile nasıl iletişime geçilebilir?
Bekar annelerin, Bekar Anneler Derneği’nin internet sitesi veya instagram hesabı üzerinden dernek yetkilileri ile iletişime geçmeleri mümkün.
News
Çok güzel düşünülmüş, derneğin açılması bile çok iyi bir gelişme