Yabancı işçilerin çalışma hayatı: Düşük ücret, kayıt dışılık ve güvencesizlik

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Salih Giyci

Van’da yaşayan ikamet izinli yabancılar ve geçici koruma altındaki kişiler, kentin iş gücü piyasasında önemli bir yer tutarken diğer yandan pek çok sorunla karşı karşıya.

Özellikle tarım, inşaat, tekstil, küçük ölçekli üretim alanları, restoranlar ve günlük yevmiyeli işlerde çalışan yabancılar, geçimlerini sağlamak için uzun saatler çalıştıklarını belirtiyor. Ancak birçok çalışan, iş bulma sürecinden çalışma koşullarına kadar çeşitli sorunlarla karşı karşıya kaldıklarını ifade ediyor.

Düşük ücretler, kayıt dışı istihdam, sosyal güvenceden yoksun çalışma, iş güvenliği eksiklikleri ve dil bariyeri, çalışanların en sık dile getirdiği sorunlar arasında yer alıyor.

“Kazandığımız para temel ihtiyaçlarımıza yetmiyor”

Yaklaşık beş yıldır Van’da yaşayan ve inşaat sektöründe çalışan Süleyman Rehan, düzenli bir iş ve gelir elde etmenin her zaman mümkün olmadığını söyledi. Rehan, özellikle günlük yevmiye usulü çalışan yabancı işçilerin belirsizlik içinde çalıştığını belirterek şunları kaydetti:

“İş olduğunda çalışıyoruz, olmadığında evde beklemek zorunda kalıyoruz. Bir ay boyunca düzenli iş bulabildiğimiz zamanlar olduğu gibi haftalarca işsiz kaldığımız dönemler de oluyor. İnşaat sektöründe çalışan birçok yabancı arkadaşım var. Bazılarımız sigortalı çalışıyor ancak sigortasız çalışanların sayısı da az değil. İşverenler bazen günlük ücret teklif ediyor ve çalışma süresi uzasa bile aynı ücreti vermek istiyor. Geçim şartları ağırlaştığı için kazandığımız para çoğu zaman temel ihtiyaçlarımızı karşılamaya ancak yetiyor.”

Çalışma koşullarının iyileştirilmesini istediklerini belirten Rehan, “Biz de burada yaşayan ve çalışan insanlarız. Çalıştığımız işlerde güvenli koşulların sağlanmasını, emeğimizin karşılığını almayı istiyoruz. Özellikle ağır işlerde çalışanların daha fazla korunması gerekiyor” dedi.

Dil bariyeri ve düşük ücretler: “Kendimizi anlatmakta zorlanıyoruz”

Van’da bir işletmede çalışan İdris Mohamed ise dil sorununun iş yaşamında önemli bir engel oluşturduğunu ifade etti. Türkçe bilmeyen ya da yeterince konuşamayan yabancıların iş bulmakta daha fazla zorlandığını belirten Mohamed, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:

“Birçok kişi iş görüşmelerinde dil nedeniyle kendini ifade edemiyor. Bu durum bazen daha düşük ücretlerle çalışmayı kabul etmek zorunda kalmamıza neden oluyor. İş yerinde yaşadığımız bir sorunu anlatmak veya hakkımızı aramak da kolay olmuyor. Özellikle yeni gelen kişiler için bu süreç daha zor geçiyor. İnsanlar çalışmak istiyor ancak dil eksikliği nedeniyle birçok fırsattan yararlanamıyor.”

Bazı yabancı çalışanların çalışma saatlerinin uzun olduğunu söyleyen Mohamed, “Sabah erken saatlerde başlayıp akşam geç saatlere kadar çalışan insanlar var. Çalışma koşulları iş yerine göre değişiyor ama birçok kişi düzenli gelir elde edebilmek için uzun saatler çalışmak zorunda kalıyor. Buna rağmen bazı çalışanlar sosyal güvenceye sahip değil” ifadelerini kullandı.

Mevsimlik tarım işlerinde belirsizlik

Tarım sektöründe çalışan Erfan Necadi ise mevsimlik işlerin yarattığı belirsizliği aktardı. Tarım işlerinde çalışan yabancıların yılın belirli dönemlerinde iş bulabildiğini belirten Necadi, şunları söyledi:

“Tarım işlerinde çalışma süresi sezonla sınırlı oluyor. Hasat döneminde yoğun şekilde çalışıyoruz ancak sezon bittikten sonra iş bulmak zorlaşıyor. Bu nedenle birçok kişi farklı sektörlerde geçici işler yapmak zorunda kalıyor. Tarım alanlarında çalışan bazı işçiler ulaşım, barınma ve çalışma koşulları konusunda da çeşitli sorunlarla karşılaşıyor.”

Necadi, özellikle sosyal haklara erişim konusunda yaşanan güçlüklerin çalışanları zorladığını belirterek, “Çalışan insanların büyük kısmı düzenli bir hayat kurmak istiyor. Ancak işlerin geçici olması ve gelirlerin değişkenlik göstermesi bunu zorlaştırıyor. İnsanlar ailelerini geçindirmek için sürekli iş aramak zorunda kalıyor” dedi.

Sektörlerde yoğunlaşma ve çalışma koşulları

Van’da yabancıların yoğun olarak çalıştığı sektörler arasında inşaat, tarım, tekstil atölyeleri, restoranlar, kafe ve lokantalar ile çeşitli hizmet alanları bulunuyor.

Çalışanlar, bu alanlarda iş gücü ihtiyacını karşılamalarına rağmen çalışma hayatında çeşitli zorluklarla karşılaştıklarını ifade ediyor. Özellikle kayıt dışı istihdam nedeniyle sosyal güvenlik sistemine erişemeyen çalışanlar, iş kazaları ve sağlık sorunları karşısında daha kırılgan bir durumda olduklarını dile getiriyor.

Kentte yaşayan bazı yabancı işçiler, çalışma koşullarının iş yerine göre değişiklik gösterdiğini ancak düşük ücretlerin ortak sorunlardan biri olduğunu belirtiyor. Artan yaşam maliyetleri karşısında elde ettikleri gelirin yetersiz kaldığını söyleyen çalışanlar; daha güvenli çalışma koşulları, düzenli gelir, güvenceli iş imkânları ve sosyal güvencenin sağlanmasının önemine değiniyor.