Fatma Polatcan
Van’da yıllar önce 2 bin 308 hasta üzerinden yapılan bir kanser haritası çalışması, kentte mide ve yemek borusu kanserlerinin dikkat çekici şekilde yaygın olduğunu ortaya koydu. Çalışmayı yürüten Prof. Dr. Sebahattin Çelik 9. Köy’e yaptığı değerlendirmede, bu iki kanser türünün özellikle geç evrede teşhis edildiğini, bu nedenle tedavi şansının ciddi şekilde düştüğünü belirtti. Çelik’e göre bu tablo tesadüf değil, bölgedeki beslenme alışkanlıkları ve sosyo-ekonomik koşullar kansere adeta zemin hazırlıyor.
Sebahattin Çelik
“Günlük 2 gram olması gereken tuz tüketimi, Van’da 10 grama kadar çıkıyor”
Van’da yaygın olarak tüketilen otlu peynir ve tuzlu balık gibi gıdalar, yüksek oranda tuz içerirken Çelik, bu gıdaların aşırı tüketiminin mide ve yemek borusu kanseri riskini artırdığını belirtti. Çelik, kentte tuz tüketiminin yüksek olduğunu belirterek, “Günlük 2 gram olması gereken tuz tüketiminin Van’da 10 gramlara kadar çıktığını tahmin ediyoruz. Japonya’da günde 3 gram fazla tuz tüketmenin bile mide kanseri riskini artırdığı kanıtlanmışken, bu düzey oldukça riskli” dedi.
Kentte aşırı tüketilen otlu peynir ve tuzlu balığa dikkat
Otlu peynir ve benzeri ürünlerin ölçüsüz tüketiminin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını vurgulayan Çelik, “Bizim yaptığımız çalışmada günlük 150 grama kadar otlu peynir tüketimi sağlığa zarar vermiyor. Fakat çoğu kişi bu miktarın çok üzerinde tüketiyor. Sorun, abartılı ve tek tip beslenmeden kaynaklanıyor” diye konuştu.
Geç teşhis, başarısız tedavi
Çelik, mesleki hayatında karşılaştığı vakaların yüzde 80’ine geç evrede tanı konulduğunu söyledi. Çelik’e göre, geç tanının en büyük nedeni, halkın sağlık kontrollerine gitmemesi, belirtileri ciddiye almaması ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan zorluklar.
“Sağlık bilinci artarsa adım atılır”
Prof. Dr. Çelik, yıllardır hazırladığı raporlarla ilgili makamlara çağrıda bulunduğunu ancak yeterince karşılık alamadığını dile getirerek, “Yöneticiler popüler olanın peşinden gider. Medya bu noktada çok önemli bir rol oynuyor. Toplumda sağlık bilinci artarsa, yöneticiler de adım atmak zorunda kalır” ifadelerini kullandı.
Van, kanser ölüm oranında Türkiye’de ilk sıralarda
Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 verilerine göre Van, iyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölüm oranlarında Türkiye’de 4. sırada yer aldı. Kentte 2024 yılında toplam 3 bin 284 ölüm gerçekleşirken, bunların 668’i kanser kaynaklı oldu. Bu rakam, kanserin Van’da ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer aldığını gösteriyor.
News
