Kullanımı yaygınlaştı: Kulaklık işitme kaybına yol açabilir

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Melekşah Güzel

Toplu taşımada, spor yaparken, yürüyüşte, ders çalışırken ya da iş yerinde kulaklık kullanımı giderek yaygınlaşıyor. Ancak özellikle gürültülü ortamlarda dış sesleri bastırmak amacıyla kulaklığın sesini yükseltmek, kulağın maruz kaldığı ses yükünü artırıyor.

Dünya Sağlık Örgütü, dünya genelinde 12-35 yaş grubundaki bir milyardan fazla gencin yüksek sesli müzik ve diğer eğlence amaçlı seslere maruz kalmaları nedeniyle önlenebilir işitme kaybı riski altında bulunduğuna dikkat çekiyor.

“Akustik travma” uyarısı

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz (KBB)  Bölüm Şefi Prof. Dr. Suat Turgut, kontrolsüz ve yüksek sesli kulaklık kullanımının iç kulakta bulunan tüy hücrelerine zarar verebildiğine dikkat çekiyor.

Turgut’un değerlendirmesine göre yüksek sese uzun süre maruz kalmak, kulakta akustik travmaya ve hücre kaybına neden olabiliyor. Hasarın ilerlemesi durumunda ise işitme kaybının kalıcı hale gelme riski bulunuyor.

Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi KBB Uzmanı Prof. Dr. Zahide Mine Yazıcı da işitme sağlığı açısından yalnızca ses şiddetinin değil, sese maruz kalınan sürenin de önemli olduğuna dikkat çekiyor.

Bu nedenle kulaklık kullanımında ses seviyesinin kontrol altında tutulması ve kulağın uzun süre kesintisiz yüksek sese maruz bırakılmaması gerekiyor.

Kulaklık kullanım alışkanlığı araştırılıyor

Kulaklık kullanımının gençlerin işitme sağlığı üzerindeki etkisi Türkiye’de yapılan bilimsel araştırmalara da konu oluyor.

Hacettepe Üniversitesi Odyoloji Anabilim Dalından Aleyna Avcı ve İsa Tuncay Batuk ile Bayındır Söğütözü Hastanesi Odyoloji Bölümünden Ayşe Nur Gülbeden tarafından gerçekleştirilen ve 2026 yılında yayımlanan araştırmada, 18-25 yaş arasındaki genç yetişkinlerin kişisel müzik dinleme alışkanlıkları incelendi.

Araştırmaya, kişisel müzik dinleme süresi ve ses şiddeti verileri en az bir yıl boyunca kayıt altına alınan 35 genç dahil edildi. Çalışmada özellikle yüksek şiddette kulaklıkla müzik dinleme alışkanlıklarının işitme üzerindeki olası erken etkilerinin belirlenmesinde ultra yüksek frekans odyometrisinin önemli bir araç olabileceğine dikkat çekildi.

Araştırmacılar, kulaklık kullanımının işitme sağlığı üzerindeki uzun dönemli etkilerinin daha net ortaya konulabilmesi için daha uzun süreli takip çalışmalarına ihtiyaç bulunduğunu da belirtiyor.

“Belirtiler hafife alınmamalı”

Yüksek sese bağlı işitme sorunları her zaman bir anda ortaya çıkmıyor. Hasar zaman içerisinde yavaş ilerleyebiliyor ve kişi işitmesindeki değişikliği uzun süre fark etmeyebiliyor.

Kulakta çınlama veya uğultu, kalabalık ortamlarda konuşmaları anlamakta zorlanma, televizyon ve telefon sesini giderek yükseltme ihtiyacı ve konuşmaları sık sık tekrar ettirme gereksinimi işitme sorunlarının belirtileri arasında yer alabiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü de özellikle sürekli kulak çınlaması, yüksek frekanslı sesleri duymakta zorlanma veya konuşmaları takip etmede güçlük yaşanması durumunda işitme sağlığının değerlendirilmesini öneriyor.

“Sesi yüzde 60’ın altında tutun”

İşitme sağlığının korunmasında sesin şiddeti kadar maruz kalma süresi de önem taşıyor.

Dünya Sağlık Örgütü, kişisel ses cihazlarında ses seviyesinin cihazın maksimum seviyesinin yüzde 60’ını aşmamasını öneriyor. Ortalama 80 desibel seviyesindeki bir sese haftada yaklaşık 40 saate kadar güvenli biçimde maruz kalınabilirken, ses seviyesi 90 desibele çıktığında güvenli dinleme süresi haftada yaklaşık dört saate düşüyor.

Bu nedenle yüksek sesle uzun süre müzik dinlemek yerine ses seviyesini düşürmek ve belirli aralıklarla kulakları dinlendirmek işitme sağlığı açısından önem taşıyor.

Toplu taşıma gibi gürültülü ortamlarda kullanıcılar çevredeki sesi bastırabilmek için kulaklık sesini farkında olmadan yükseltebiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü, bu tür ortamlarda sesi artırmak yerine kulağa iyi oturan ve mümkünse dış ortam gürültüsünü azaltan kulaklıkların kullanılmasını öneriyor. Böylece müzik veya konuşmalar daha düşük ses seviyesinde duyulabiliyor.

Uzmanlar ayrıca kulakların dinlenmesi için kulaklık kullanımına ara verilmesini ve sürekli yüksek sese maruz kalmaktan kaçınılmasını öneriyor.