Tarladan tezgâhtan üniversiteye: Geleneksel meslekler artık akademide

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İlayda User

Türkiye’de bazı meslekler kuşaktan kuşağa, usta-çırak ilişkisiyle sahada öğrenilirken, tarlanın, bahçenin, üretim tezgahlarının kadim bilgisi yüksek öğrenime taşındı.

Geleneksel mesleklerin çoğu üniversitelerde açılan ön lisans ve lisans programlarıyla yükseköğretim çatısı altına taşınıyor. Çay Tarımı ve İşleme Teknolojisi, Halıcılık ve Kilimcilik, Bıçakçılık ve El Aletleri Üretim Teknolojisi ile Süt ve Besi Hayvancılığı gibi programlar, geleneksel mesleki bilginin akademik eğitimle buluştuğu alanlar arasında yer alıyor.

“Türkiye’de diploma kazancı ve saygınlığı belirliyor”

Prof. Dr. Sadegül Akbaba Altun, geleneksel olarak sahada öğrenilen mesleklerin üniversite programlarına taşınmasında toplumsal ve ekonomik faktörlerin etkili olduğunu belirtti. Türkiye’de diploma ve unvanın toplumsal statünün yanı sıra çalışma hayatındaki konumu da etkilediğini ifade ederek, bu durumun söz konusu alanların yükseköğretime taşınmasında etkili olduğunu söyledi.

Altun, “İnsanlar belli bir yerden mezun olarak bir etiket kazanıp kendilerini daha değerli hissetmeye çalışıyor. Daha fazla saygı göreceğini varsayıyor. Bunun, bu tarz bölümlerin lisans ve ön lisans düzeyine taşınmasına etkisi olduğunu düşünüyorum” dedi.

Geleneksel mesleklerin üniversite çatısı altında eğitim programlarına dönüşmesinin mesleki açıdan bir standartlaşma sağladığını da belirten Altun, “Bu tarz eğitimler belli standartlar ve etik ilkeler çerçevesinde veriliyor. Dolayısıyla bir standartlaşma sağlanıyor. Bu konuda yaratıcılığı öldürdüğüne ilişkin eleştirilerim olabilir ama belirli standartlar ve etik çerçevede eğitim de gerekli” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Sadegül Akbaba Altun

“Akademik bilgi ile saha deneyimi birlikte yürütülmeli”

Altun, akademik bilginin mesleki beceriye dönüşebilmesi için uygulama imkanlarının artırılması gerektiğini belirtti. Öğrencilerin eğitim sürecinde sahada deneyim kazanmasının önemine dikkat çeken Profesör, üniversite-sanayi iş birliği, staj ve uygulamalı derslerin bu sürece katkı sağlayacağını ifade etti.  

“Üniversiteler köprü olmalı”

Altun, geleneksel mesleklerde yıllar içinde oluşan deneyimin üniversite eğitiminin dışında bırakılmaması gerektiğini belirterek, ustaların yalnızca geçmişten gelen bir mesleğin temsilcileri olarak değil, sahip oldukları bilgi ve deneyimi yeni kuşaklara aktarabilecek eğitimciler olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Usta-çırak ilişkisinin sabır, emek, yılmazlık ve meslek bilinci gibi değerlerin aktarılmasında önemli olduğunu belirten Altun, bu deneyimin gençlerle buluşturulmasının mesleki eğitimi güçlendirebileceğini söyledi. Bu nedenle deneyimli ustaların üniversitelere davet edilmesi ve öğrencilerle doğrudan bir araya getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Altun, üniversitelerin akademik bilgi ile saha deneyimi arasında bağlantı kuran bir yapı üstlenmesi gerektiğine de dikkat çekerek, “Üniversitelerin bir köprü niteliğinde olması gerekir. Bu iki kuşağı bir araya getirerek birlikte çalışma ortamı oluşturmalı” dedi.

Akademik bilgi ile saha deneyiminin birlikte yürütülmesi gerektiği yönündeki değerlendirmelerin sahadaki karşılığını ise yaklaşık 50 yıldır hayvancılıkla uğraşan Mustafa Bayrak anlattı.

“Diploma ile birlikte deneyim şart”

Hayvancılıkla yaklaşık 50 yıldır uğraşan Mustafa Bayrak, hayvancılığın ailesinden öğrendiği bir meslek olduğunu ve bu alanda öğrenmenin hiç bitmediğini ifade etti. Üniversitelerde Süt ve Besi Hayvancılığı gibi programların bulunduğunu daha önce bilmediğini belirten Bayrak, Kendisinin hayvancılık alanında üniversite eğitimi almadığını buna rağmen mesleki eğitimin gerekli olduğunu düşündüğünü söyledi. Bayrak, “Her meslekte olduğu gibi eğitim tabii ki alınmalı. Bunun yanında deneyimin de çok önemli olduğunu unutmamak gerekir” dedi.

“İşletme için eğitim alana da sahada deneyimi olana da ihtiyaç var”

Hayvancılık işletmelerinde akademik eğitim almış kişiler ile sahada deneyim kazanmış kişilerin bir arada farklı sorumluluklar altında çalışabileceğini belirten Mustafa Bayrak, “İkisinin konumu farklı. Akademiden gelenin çobanlık yapamayacağını düşünüyorum. Çobanlık yapanın da akademik eğitimi olmuyor genelde. Bu yüzden ikisi farklı değerlendirilmeli. İşletme için eğitim alana da sahada deneyimi olana da ihtiyaç var” dedi.

“Hayvancılıkta eğitimli kişilere ihtiyaç var”

Hayvancılıkta üniversite mezunu çalışanlara ihtiyaç olduğunu belirten Bayrak, veteriner hekimlik, hayvan besleme ve hayvan bakımı gibi alanlarda iyi eğitim almış ve mesleğini benimsemiş kişilere ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

Bayrak mesleğin gelecek kuşaklara aktarılması için gençlerin hayvancılığa yönlendirilmesinin önemli olduğunu belirtti. Bunun yanı sıra bu alandan ekonomik olarak gelir elde etme imkanlarının dile getirilmesinin de önemli olduğunu vurguladı.

İşte bu bölümlerden bazıları:

• Boya Teknolojisi – Kocaeli Üniversitesi, Hereke Asım Kocabıyık Meslek Yüksekokulu
• Bıçakçılık ve El Aletleri Üretim Teknolojisi – Pamukkale Üniversitesi, Serinhisar Meslek Yüksekokulu
• Çay Tarımı ve İşleme Teknolojisi – Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Pazar Meslek Yüksekokulu
• Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği – Bolu İzzet Baysal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
• Ayakkabı Tasarımı ve Üretimi – Selçuk Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi
• Bağcılık – Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Alaşehir Meslek Yüksekokulu
• Takı Tasarımı ve İmalatı- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi
• Halıcılık ve Kilimcilik – Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ladik Meslek Yüksekokulu
• Süt ve Besi hayvancılığı – Ankara Üniversitesi, Bala Meslek Yüksekokulu
• Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi- Balıkesir Üniversitesi, Edremit Meslek Yüksekokulu