Sessizce yok edilen kariyerler: İş yerinde kadına yönelik mobbing

Şevval Koç

Çalışma hayatında cinsiyet eşitliğine dair söylemler gün geçtikçe daha sık dile getirilse de kadınların iş dünyasında yaşadığı sorunlar azalmıyor; çoğu zaman farklı bir şekle bürünüyor.

Kadınlar artık sadece yükselme süreçlerinde karşılarına çıkan sorunlarla mücadele etmiyorlar; mevcut konumlarını korumaya çalışırlarken de birçok psikolojik baskıyla karşı karşıyalar.

Yapılan araştırmalar; kadınların erkeklerle karşılaştırıldığında iş yerlerinde görmezden gelinme, fikirlerinin dikkate alınmaması ve mobbingle daha çok mücadele etmek zorunda kaldığını ve bu durumun kadınları daha çok istifaya zorladığını gösteriyor. Bu nedenle her geçen gün daha çok kadının kariyeri yok olma noktasına geliyor.

Görünmez şiddet: Mobbing kadını nasıl hedef alıyor?

İş yerinde mobbing, görünür çatışmalardan ziyade daha sistematik psikolojik baskılarla gerçekleşiyor. Kadınların toplantılar esnasında söylediklerinin dikkate alınmaması, daha çok denetim altında olmaları ve başarılarının görünür olmasının önüne geçilmesi bu baskılar arasında gösterilebiliyor.

Bu durum kadının sadece mevcut iş yerindeki kariyerini engellemiyor; özgüvenini zedelediği için bütün çalışma hayatını etkileyebiliyor. Erkek egemen sektörler kadını adeta değersizleştiriyor.

Pelin İnan

“Kadınlar yetkinliklerini sürekli ispat etmek zorunda bırakılıyor”

Psikolog Pelin İnan, konunun psikolojik boyutunu ve kadın çalışanlar üzerindeki etkilerini şu sözlerle dile getiriyor:

“Kadınların çalışma hayatında yaşadığı mobbing daha çok ‘pasif-agresif’ yöntemlerle kendini gösteriyor. Kadınlar çalışma hayatında kendilerini erkeklere göre daha çok kanıtlamak zorunda kalıyor. Erkeklerin kararlı davranması liderlik olarak görülürken kadınlarınki agresif olma şeklinde algılanıyor. Sürekli yok sayılan, hakkı verilmeyen ve sorgulanan kadınlarda tükenmişlik hissi başlıyor ve bu da depresyon ve benzeri psikolojik sağlık sorunlarına neden oluyor. Bunun önüne geçmek için iş yerlerinde mobbing ile mücadele adına sağlıklı sistemlerin kurulması gerekiyor.”

Uzmanlara göre bu sessiz savaşa son vermenin önemli bir yolu, kurumların sadece kâr odaklı değil insan odaklı denetim mekanizmaları geliştirmesiyle başlıyor. Kadın çalışanların maruz kaldığı baskıların üstünü örtmeye çalışmak yerine performans değerlendirme süreçlerini profesyonelleştirmek, mobbing ihbar süreçlerinin tarafsız yürütülmesini sağlamak ve tüm çalışanları toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda bilgilendirmek gerekiyor.

Kadınların çalışma hayatına katılımını artırmanın tek başına yeterli olmadığını ve kadının çalışma hayatında sağlıklı ilerlemesini sağlamanın da büyük önem taşıdığı belirtiliyor.