Meyve tabağı değil kimya tüpü

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ayşe Efe

Son dönemde Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen tarım ürünlerinde, pestisit kalıntısı ve diğer kimyasal maddeler nedeniyle artan iade vakaları dikkat çekiyor. AB’nin Gıda ve Yem İçin Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’den ihraç edilen 281 ürün, pestisit kalıntısı nedeniyle reddedildi. Bu sayı 2023’te 167 idi. Gıda Mühendisi Dr. Bülent Şık, pestisit ile ilgili “PFAS içeren pestisitler özellikle çocuklar için gelişimsel risk taşıyor” bilgisini vurguladı. Tüketicinin bu riskleri ürün alırken fark edemeyeceğini belirten Gıda Mühendisi Dilek Çelik de “Etiketlerde pestisit bilgisi bulunmaz, analiz yapılmadan varlığı tespit edilemez” ifadesini kullandı.

“Her ürüne ait ruhsatlı ilaçlar var”

Adana Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, pestisitleri şöyle açıkladı: “Tarım sektöründe kullandığımız ilaçların tamamına pestisit diyoruz. Tarım sektöründe kullandığımız ruhsatlı ilaçlar. Ruhsatlı ilaçlar dışında bir şey kullanırsanız bunlara yurtdışına gönderirken analiz yapılıyor. Eğer gönderilen ürünün içinde başka değerler çıkarsa üründe pestisit kalıntısı olduğu için ürünler geri gönderiliyor. Narenciyede yıllar önce kullandığımız madde son dönemde yasaklandı. Her ürüne ait ruhsatlı ilaçlar var. Fakat ruhsatlı olmasına rağmen farklı ürüne ait bir ilaç kullanılırsa burada da kalıntı çıkacağını söyleyebilirim.“

Gıdaların yüzde 61’inde çoklu pestisit kalıntısı

Greenpeace, açıklama ve bilgi eksikliğe dikkat çekerek yeni bir kampanyaya imza attı. Kampanyada, yasal limitlerin üzerinde pestisit içeren ürünlerin ve bu ürünleri piyasaya süren firmaların da bakanlık tarafından açıklanması gerektiği belirtildi. Greenpeace Türkiye adına Gıda Mühendisi Dr. Bülent Şık tarafından hazırlanan “Pestisitler ve Çocuklar” başlıklı rapor, Aralık 2024’te İstanbul’da semt pazarları ve zincir marketlerden alınan 14 farklı gıda ürününü inceledi. Rapora göre, 155 örneğin %61’nde pestisit kalıntısı tespit edildi. Örneklerin %31,6’sında hormon sistemi bozucu, nörolojik gelişimi etkileyici ya da üreme sağlığı üzerinde risk oluşturabilecek en az bir pestisit kalıntısı bulunduğu görüldü. Analiz edilen ürünlerin %43’ü en az bir PFAS’li pestisit kalıntısı taşıdığı incelenen PFAS (Per- ve Polifloroalkil Maddeler), raporda doğada çözünmeyen ve insan vücudunda birikme eğiliminde olan maddeler olarak tanımlandı.

Meyvelere dikkat

Dr. Bülent Şık, PFAS’li pestisitlerin çocuk sağlığı açısından özel bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Rapora göre, Türkiye’de kullanılan 75 farklı pestisitin PFAS içerebildiği, 155 örnek üzerinden yapılan analizlerde PFAS içeren pestisitlerin en çok üzüm, armut, portakal ve elma örneklerinde tespit edildi. Greenpeace, kamusal denetimlerin yalnızca taklit ve tağşişle sınırlı kalmaması gerektiğini, pestisit kalıntılarına dair analiz sonuçlarının da kamuya açık hale gelmesini talep ediyor.

“Etiketler pestisit içeriği hakkında bilgi vermez”

Tüketicilerin ürün etiketlerinden pestisit kalıntısı bilgisine ulaşamayacağını belirten Gıda Mühendisi Dilek Çelik, yalnızca organik olarak sertifikalandırılmış ürünlerin pestisit içermeme garantisine sahip olduğunu aktardı. “Etiketlerde pestisit bilgisi bulunmaz; analiz yapılmadan varlığı tespit edilemez” ifadesini kullanan Çelik, gıda güvenliği konusunda tüketicilerin bilgiye erişiminin sınırlandırıldığını söyledi.

“Modern analizlerle tespit edilebilir”

Dilek Çelik, pestisit kalıntıları nıölçecek analizlerin ancak akredite laboratuvarlarda ve özel cihazlarla yapılabileceğini ifade etti. Çelik, meyve ve sebzelerin yüzeyindeki bazı pestisit kalıntılarının yıkama, kabuk soyma veya karbonatlı suda bekletme gibi yöntemlerle azaltılabileceğini ifade ederken, bu işlemlerin ürünün içine işlemiş kalıntılar üzerinde etkili olmadığını da ekledi.