Lezzetten ödün vermeden daha sağlıklı üretim mümkün mü?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fatma Öztürk

Van’ın yüksek yaylalarında üretilen otlu peynir ile Van Gölü’nün simgelerinden inci kefalinden hazırlanan tuzlu balık, kentin gastronomi mirasının en önemli parçaları arasında bulunuyor.

Nesilden nesile aktarılan bu geleneksel lezzetler, bugün yalnızca kültürel yönleriyle değil, üretiminde kullanılan yüksek tuz oranı nedeniyle halk sağlığı açısından da tartışılıyor.

Uzmanlar, bu ürünlerden vazgeçilmesini değil, tuz oranı azaltılmış üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılmasını önerirken, üreticiler de geleneksel lezzeti koruyacak yeni üretim uygulamalarına yöneliyor.

“Tüketmeyin demiyoruz”

Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, Türkiye’de en sık ölüm nedeninin dolaşım sistemi hastalıkları olduğunu belirterek, kalp ve damar hastalıklarının büyük ölçüde önlenebilir hastalıklar arasında yer aldığını söyledi.

Hareketli yaşam, sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulması ile sağlıklı beslenmenin önemine değinen Sarıkaya, Van’da yaygın tüketilen otlu peynir ve tuzlu balık için ise ürünlerin tamamen bırakılmasını değil, tuz oranı azaltılmış şekilde üretilenlerinin tercih edilmesini önerdiklerini ifade etti.

Sarıkaya, “Bilimsel olarak kalp ve damar sağlığını koruduğu kanıtlanmış iki beslenme modeli Akdeniz tipi beslenme ve tuzu azaltılmış diyettir. Van özelinde değerlendirdiğimizde ölçüsü iyi ayarlanmamış, tuz oranı yüksek otlu peynir ve tuzlu balık risk oluşturuyor. Vatandaşlarımıza bu ürünleri tüketmeyin demiyoruz. Sadece tuz oranı azaltılmış, uygun koşullarda üretilenleri tercih etmelerini öneriyoruz” dedi.

Geleneksel üretimde yeni yaklaşım

Van’da otlu peynir üretiminde de daha dengeli tuz kullanımına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Peynirciler Çarşısı esnafının öncülüğünde sürdürülen uygulamalar kapsamında üreticiler, ürünün lezzeti ve raf ömrünü koruyacak ölçüde tuz kullanımı konusunda bilgilendiriliyor. Böylece hem otlu peynirin geleneksel yapısının korunması hem de tüketicilerin daha düşük tuz içeren ürünlere ulaşabilmesi amaçlanıyor.

Sarıkaya, Dünya Sağlık Örgütü’nün günlük en fazla 5 gram tuz tüketimini önerdiğini hatırlatarak, bölgede yemekler, ekmek ve geleneksel ürünlerle bu miktarın çoğu zaman aşıldığını belirtti. Sofradan tuzluğu kaldırmak gibi basit alışkanlıkların bile günlük tuz tüketimini azaltabileceğini ifade eden Sarıkaya, tuz tüketiminin düşürülmesinin kardiyovasküler hastalıkların yanı sıra böbrek ve mide hastalıklarının görülme riskini de azaltabileceğini söyledi.

Sarıkaya, “Bölgemizde hipertansiyon oldukça yaygın. Dünya Sağlık Örgütü günlük en fazla 5 gram tuz tüketilmesini öneriyor. Ancak yemekler, ekmek ve diğer besinlerle bu miktara zaten ulaşıyoruz. Bu nedenle sofradan tuzluğu kaldırmak gibi basit önlemler bile günlük tuz tüketimini azaltabilir. Tuz tüketiminin azaltılması kalp ve damar hastalıklarının yanı sıra böbrek ve mide hastalıklarının görülme riskini de düşürebilir” diye konuştu.

Van’ın mutfak kültürünün simgeleri arasında yer alan otlu peynir ve tuzlu balık için yürütülen çalışmalar, geleneksel lezzetlerin korunması ile halk sağlığının birlikte ele alınabileceğini ortaya koyuyor. Sağlıkçılar ve üreticiler, lezzetten ödün vermeden daha dengeli tuz kullanımıyla bu ürünlerin gelecek nesillere aktarılmasının mümkün olduğunu ifade ediyor.