İztuzu’nda Kaptan June’un mirası yaşıyor, yapılaşma tehdidi sürüyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Tevfik Armutcuoğlu

Muğla’nın dünyaca ünlü İztuzu Plajı’nı 1980’li yıllardaki dev otel projesinden kurtararak koruma altına alınmasını sağlayan Kaptan June (June Haimoff), vefatının ardından da Dalyan’daki çevre mücadelesine yön vermeyi sürdürüyor. Kaptan June’un 2011 yılında kurduğu vakıf, yeni yönetimiyle birlikte gençleşme sürecine girerken, tarihi barakayı müzeye dönüştürerek koruma çalışmalarına yeni bir ivme kazandırdı. Vakıf, bölgedeki yapılaşma baskısı, kirlilik ve bilinçsiz turizmin yarattığı tehditlere karşı da uyarılarını sürdürüyor.

Vakıf yöneticilerinin verdiği bilgiye göre Kaptan June’un vefatının ardından vakıf üyelerinin büyük bölümünün yaşlanması nedeniyle çalışmalarda bir dönem yavaşlama yaşandı. Ancak yeni yönetimin devreye girmesiyle birlikte öncelikli hedef, üye sayısını artırarak vakfa daha genç, dinamik ve aktif bir yapı kazandırmak oldu. Bu yeni yapılanmanın ilk işi ise İztuzu Plajı’nda kaderine terk edilen tarihi barakanın kurtarılması oldu.

Kaptan June Vakfı Müdürü Yıldırım Söylenmez, vakfın yeni dönem hedeflerini, İztuzu’ndaki son durumu ve ekolojik dengeyi tehdit eden güncel sorunları anlattı.

“Efsanevi baraka kapılarını açtı”

Kaptan June’un vefatının ardından İztuzu’ndaki barakanın uzun yıllar kapalı kaldığını belirten Söylenmez, bu süreçte bakımsız kalan ve üzerine ağaç devrilmesi sonucu hasar gören tarihi yapıyı gönüllü üyelerin desteğiyle aslına uygun şekilde onardıklarını dile getirdi.

Barakayı yeni yönetim olarak ilk kez 2025 yaz sezonunda ziyaretçilere açtıklarını söyleyen Söylenmez, şu bilgileri paylaştı: “Başta çocuklar olmak üzere, her yaştan binlerce insan büyük bir ilgi gösterdi. Biz de burada ziyaretçilere Kaptan June’un verdiği mücadeleyi, İztuzu Plajı’nın ve Dalyan çevresinin nasıl koruma altına alındığını anlatarak hem onun mirasını yaşatmaya hem de çevre bilincini gelecek nesillere aktarmaya çalışıyoruz.”

“Engel değil marka değeri”

Geçmişte Kaptan June’un doğa koruma mücadelesini bölgenin kalkınmasına ve ekonomik büyümeye bir engel olarak gören bazı yerel kesimlerin, bugün gelinen noktada büyük bir fikir değişikliği yaşadığı belirtiliyor. Dalyan ve İztuzu’nun doğal yapısının titizlikle korunmasının, bölgenin popüler bir turizm merkezi haline gelmesinde en büyük etken olduğunu vurgulayan Söylenmez, “Geçmişte Kaptan June’u eleştiren birçok kişi, bugün onun yarattığı marka değerini ve doğa koruma mücadelesinin bölgeye kattığı değeri çok daha iyi anlıyor” dedi.

Tehditler güncel: Kirlilik ve sinsi yapılaşma

Ancak 80’lerdeki otel projesine karşı kazanılan tarihi zafer, İztuzu üzerindeki tehditlerin tamamen bittiği anlamına gelmiyor. Bugün bölgeyi bekleyen en büyük güncel sorunlerin başında, kontrolsüz turizmin yarattığı yoğun kirlilik baskısı geliyor.

Bununla birlikte, İztuzu üzerindeki en somut fiziki tehditlerden biri de yapılaşma baskısı. Otopark alanındaki genişlemeye dikkat çeken Söylenmez, tehlikenin boyutunu şu sözlerle özetledi: “Verilen tüm mücadelelere rağmen yapılaşma tehdidi hâlâ devam ediyor. Örneğin, otoparka gelen araç sayısının artmasıyla birlikte otopark alanının gözle görülür biçimde genişlediğini hepimiz gözlemleyebiliyoruz. Bu durum, bölgenin doğal yapısının korunması konusunda hâlâ dikkatli ve hassas olunması gerektiğini gösteriyor.”

Caretta carettalara yanlış besleme tehdidi

Artan turist sayısının caretta caretta popülasyonunu da doğrudan etkilediğini belirten Söylenmez, vakıf olarak doğrudan yaptırım güçleri olmasa da hayati bir ekolojik soruna karşı uyarılarda bulundu:

“Caretta caretta popülasyonunun artmasıyla birlikte bu canlıları görmek isteyen turist sayısı da artıyor. Bazı tekne sahipleri ise turistlere kaplumbağaları gösterebilmek için onlara dışarıdan yiyecek veriyor. Ancak bu durum, kaplumbağaların doğal yaşam alışkanlıklarını olumsuz etkiliyor; çünkü zamanla doğal beslenme düzenlerinden uzaklaşıp insanlardan yemek beklemeye başlıyorlar. Bu da doğal yaşam dengesini tehdit eden önemli bir sorun haline geliyor. Biz de vakıf olarak bu konuda halkı ve ziyaretçileri bilinçlendirmeye çalışıyoruz.”

Çevre üniversitesi hedefi

Vakfın gelecek vizyonuna da değinen Söylenmez, en büyük misyonlarının kurucularının hatırasını yaşatmak ve vakfı gelecek nesillere daha güçlü, kurumsal ve etkili bir yapıda emanet etmek olduğunu söyledi.

Vakfın 10 yıl sonrası için en büyük hedefini paylaşan Söylenmez, “Belki bugün için bu bir hedeften çok bir hayal gibi görünse de 10 yıl sonra Kaptan June’un adını taşıyan bir çevre üniversitesinin kurulmuş olması bizi çok mutlu ederdi. Çünkü onun doğa sevgisinin, çevre bilincinin ve mücadele ruhunun gelecek nesillere eğitim yoluyla aktarılması en büyük arzularımızdan biri” diyerek sözlerini noktaladı.

Dalyan’ın simgesi haline gelen Kaptan June’un heykeli ise bugün hâlâ Dalyan merkezdeki Kaunos Kral Çay Bahçesi’nde ziyaretçileri karşılayarak bu tarihi sorumluluğu hatırlatmaya devam ediyor.