Veysel Giyci
Düğün salonları, inşaatlar, araç konvoyları ve gece eğlence mekânlarından yükselen sesler kent yaşamının sıradan bir parçası. Ancak uzmanlara göre sürekli gürültüye maruz kalmak yalnızca rahatsızlık değil; sağlık ve yaşam kalitesi açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Şehirlerde giderek artan gürültü kirliliği, birçok yurttaşın gündelik yaşamını doğrudan etkiliyor. Özellikle düğün salonları, gece geç saatlere kadar süren eğlenceler, araç konvoyları ve uzun süren inşaat çalışmaları nedeniyle birçok kişi evinde dinlenmekte zorlandığını söylüyor.
Uzmanlar ise uzun süreli gürültünün yalnızca konfor meselesi olmadığını; uyku bozukluğu, stres ve kalp hastalıkları gibi ciddi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor. Bu nedenle gürültü kirliliği giderek daha fazla “yaşam hakkı” ve “sağlıklı çevrede yaşama hakkı” bağlamında tartışılıyor.
Gürültü kirliliği günlük hayatı nasıl etkiliyor?
Şehirlerde yaşayan birçok yurttaş, özellikle gece saatlerinde artan gürültü nedeniyle günlük yaşamlarının olumsuz etkilendiğini ifade ediyor. Sürekli maruz kalınan yüksek sesin uyku düzenini bozduğunu belirten yurttaşlar, sabah erken saatlerde işe veya okula gitmek zorunda olmaları durumunda şartların daha da zorlaştığını söylüyor.
Kardiyolog Prof. Dr. Bülent Demir, gürültünün sağlık üstündeki etkileri ile ilgili “Kalp ve damar sağlığı hayati öneme sahip; çünkü Türkiye’de ve dünyada ölüm nedenleri arasında en başta geliyor. Kalp-damar sistemi, tüm organlara hayat veren ana hattır. Bu sistemde yaşanan sorunlar sadece kalp krizine değil, inme, kalp yetmezliği ve ani ölümlere de yol açabilir” diyor.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan bağımsız siyasetçi İdris Ahi, gürültü kirliliğinin yalnızca bir “rahatsızlık” meselesi olmadığını, insanların dinlenme, sağlıklı yaşama ve huzurlu bir çevrede bulunma hakkını doğrudan etkilediğini şöyle aktarıyor:
“Gürültü kirliliği çoğu zaman küçük bir sorun gibi görülüyor ama aslında insanların dinlenme, sağlıklı yaşama ve huzurlu bir çevrede bulunma hakkını doğrudan etkiliyor. Şehir yönetimlerinin bu konuyu daha ciddi ele alması ve denetimleri güçlendirmesi gerekiyor. Sessizlik de tıpkı temiz hava gibi temel bir yaşam hakkıdır.”
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da gürültü kirliliği yaratan sokak düğünlerine ilişkin daha önce bir uyarıda bulunmuştu. Bakanlık yetkilisi Mehmet Baş ise “İnsanlar düğün yapıyor. Gidiyorsunuz oraya ceza yazmaya. Bütün düğünü allak bullak ediyorsunuz. Bütün mahalleyi de karşınıza alıyorsunuz. Hayatta bir defa yaşanan bir mutluluk var. Ona da gidip müdahale ediyorsunuz. Dolayısıyla o ince çizgiyi iyi ayarlamak lazım” demişti.
Mevzuat ve denetim yetersiz mi?
Mevcut mevzuatta gürültü kirliliğini önlemeye yönelik çeşitli düzenlemeler bulunsa da uygulamada denetimlerin yetersiz olduğu yönünde eleştiriler bulunuyor. Yurttaşlar özellikle gece saatlerinde yapılan etkinlikler ve kontrolsüz eğlence mekânları nedeniyle şikâyet mekanizmalarının çoğu zaman etkili sonuç vermediğini ifade ediyor.
Artan şikâyetler ve tartışmalar, gürültü kirliliğinin yalnızca çevresel bir sorun değil, aynı zamanda dinlenme ve sağlıklı yaşam hakkı bağlamında ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor. Şehirlerde sessizlik hakkının korunması için denetim ve planlama politikalarının güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
News
