Antranik Bakırcıoğlu
Tıpta “pnömotoraks” olarak bilinen akciğer sönmesi, en basit tabiriyle akciğerin yüzeyindeki zayıf bir noktadan sızan havanın göğüs boşluğuna dolması ve içeride hapsolan bu havanın organı dışarıdan sıkıştırarak bir balon gibi söndürmesi durumu olarak tanımlanıyor. Genetik yatkınlık veya fiziksel yapı gibi faktörlerle ortaya çıkabilen bu rahatsızlık, son dönemde özellikle hastanelerin acil servislerinde genç hastalar arasında çok daha sık görülmeye başlandı. Artışın baş sorumlusu olarak ise gençlerin sıkça kullandığı elektronik sigaralar gösteriliyor. Konuyu 9. Köy’e değerlendiren ve ismini vermek istemeyen bir göğüs hastalıkları uzmanı, polikliniklere nefes darlığı ve göğüs ağrısı şikayetiyle başvuran genç hasta sayısında yaşanan patlamaya dikkat çekiyor.
Masum buhar değil, basınç travması
Eskiden nadir rastlanan akciğer sönmesi vakalarının günümüzde neredeyse haftalık bir rutine dönüştüğünü belirten uzmanlar, elektronik sigaraların akciğerde yarattığı mekanik tahribata dikkat çekiyor. Piyasaya “zararsız su buharı” algısıyla sunulan bu cihazlardan o yoğun dumanı çekebilmek için gençler, ciğerlerine muazzam bir vakum ve basınç uyguluyor. Akciğerin en uç noktalarında, özellikle büyüme çağındaki gençlerde yapısal olarak bulunabilen “bül” adı verilen zayıf hava baloncukları, bu şiddetli çekim gücüyle aniden patlıyor. Buharın içindeki kimyasalların akciğer zarında yarattığı ani tahribat da eklendiğinde, organ saniyeler içinde iflas ederek sönüyor.
Klasik sigaradan daha hızlı ve yıkıcı
Tıp dünyası, elektronik sigaranın klasik sigara ve nargileye kıyasla çok daha hızlı bir hasar mekanizmasına sahip olduğunun altını çiziyor. Normal sigaranın sinsi bir düşman olarak yıllar içinde dokuyu çürüttüğü ve ileri yaşlarda KOAH gibi hastalıklara yol açtığı; nargilenin ise derin nefes çekmeye bağlı “barotravma” denilen basınç hasarı yarattığı biliniyor. Ancak elektronik sigara, her iki ürünün de en tehlikeli yanlarını birleştiriyor. Sıvıdaki kimyasallar dokuyu anında zedelerken, vakum etkisi saniyeler içinde akciğeri patlatabiliyor. Uzmanlar, klasik tütün ürünlerinin uzun yıllarda yapacağı tahribatın, elektronik sigara kullanımıyla 16-17 yaşlarındaki bir gençte mekanik bir basınç travması olarak anında görülebildiği konusunda uyarıyor.
En büyük risk grubu: Uzun boylu ve zayıf gençler
İstatistikler, akciğer sönmesi rahatsızlığının cinsiyet ve fiziksel yapıya göre büyük farklılıklar gösterdiğini ortaya koyuyor. Tarihsel olarak “uzun boylu, zayıf ve genç erkeklerin” hastalığı olarak bilinen pnömotoraks vakalarının yaklaşık yüzde 80-85’i erkeklerde görülürken, kadınlarda bu oran yüzde 15-20 bandında kalıyor.
Özellikle 15 ile 25 yaş arası, hızlı boy atma dönemindeki uzun ve ince yapılı genç erkekler en büyük risk grubunu oluşturuyor. Vücut hızla uzarken akciğerin göğüs kafesinin genişleme hızına yetişememesi sonucu oluşan zayıf hava kesecikleri, elektronik sigaranın yarattığı basınçla birleştiğinde akciğer sönmesi kaçınılmaz bir son haline geliyor. Uzmanlar, bu fiziksel yapıya sahip gençlerin elektronik sigara kullanarak ellerinde adeta pimi çekilmiş bir bomba taşıdıklarını vurguluyor.
News
