Enflasyon eğitimi vurdu: Kırtasiye masrafı 2 bin lirayı aştı

Berfin Şahin

Türkiye’de eğitim harcamalarındaki hızlı fiyat artışı, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde velilerin bütçesi üzerindeki baskıyı artırdı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ağustos verilerine göre eğitim harcamaları bir ayda yüzde 8,62, bir yılda ise yüzde 53,44 arttı.  Eğitim enflasyonundaki artış, okul alışverişi döneminde kırtasiye fiyatlarına da yansırken, ilk ve ortaokul düzeyindeki bir öğrencinin en temel ihtiyaçlarından oluşan 25 kalemlik kırtasiye alışverişinin maliyeti üç zincir markette ortalama 2 bin 133 lira olarak hesaplandı.

Ana harcama grupları içinde bir yılda en fazla zamlanan kalem yüzde 53,44 ile eğitim hizmetleri oldu. Eğitimi yüzde 43,46 ile sağlık, yüzde 39,77 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar izledi. Alt kalemlere bakıldığında yükseköğretim eğitiminin bir yılda fiyatını ikiye katladığı, ayaktan tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinde artışın yüzde 115,94’e çıktığı, yumrulu sebzelerdeki artışın ise yüzde 165,47 ile listenin en tepesine oturduğu görüldü.

En temel kırtasiye masrafı 2 bin 133 lira

Enflasyonun eğitim ayağı yalnızca TÜİK verilerinde değil, velilerin ağustos-eylül aylarında karşılaştığı kırtasiye faturasında da somutlaşıyor. Yeni öğretim yılı öncesinde üç harfli zincir marketlerin “okula dönüş” kampanyalarını yerinde inceledik. İlk ve ortaokul düzeyindeki bir öğrencinin ihtiyaç duyduğu çanta, suluk, kalem kutusu, beslenme kabı, defter, kurşun kalem, silgi, boya, yapıştırıcı, makas gibi 25 kalemlik temel kırtasiye malzemesinin raf fiyatları üç market üzerinden karşılaştırıldığında, ortalama maliyet 2 bin 133 liraya ulaşıyor.

Söz konusu rakam TÜİK’in ölçtüğü resmi enflasyon sepetine değil, gazetemizin sahadan derlediği güncel kampanya fiyatlarına dayanıyor. Karşılaştırma yapılırken bir ürünün farklı kalite seçenekleri bulunduğunda en uygun fiyatlı olanı esas alındı, bir ürünün üç markette de yer almadığı durumlarda ortalama, mevcut fiyatlar üzerinden belirlendi.

Ek materyallerle maliyet ikiye katlanıyor

Bu rakam, çocuk başına düşen “asgari” bir maliyeti yansıtıyor; gerçek fatura ise çok daha yüksek. Zira hesaplamada defter kalemi yalnızca birer adet üzerinden ele alındı, oysa bir öğrenci Türkçe, matematik, sosyal bilgiler, fen bilimleri, İngilizce gibi her ders için ayrı defter tutmak zorunda. Buna sınıf listelerine göre değişen ek defterler, kaplama malzemeleri, önlük, ayakkabı, spor kıyafeti ve okulun talep ettiği ek materyaller de eklenince toplam fatura kolayca ikiye hatta  üçe katlanıyor.

“Kredi kartıyla alıyoruz her şeyi”

Alışveriş sırasında görüştüğümüz iki çocuk annesi bir veli, yükün ağırlığını şöyle anlatıyor: “Bu dönem masrafımız çok oluyor. Oğlum ilkokula başlayacak, kız kardeşi ortaokula gidiyor. İkisine birden yetişmek zor. Bütçemizi zorlamak zorundayız, kredi kartıyla alıyoruz her şeyi. Arkadaşlarından geri kalsınlar istemiyorum ama her şey çok pahalı. Kırtasiye alışverişimizi hep bu marketlerden yapıyoruz, hepsini geziyorum. Çok talep var, kalmıyor; birini bir yerden, ötekini başka yerden alıp listeyi tamamlamaya çalışıyorum.”