Üniversite yemekhanesi cep yakıyor, öğrenci öğün atlıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Elif Usta 

Artan yaşam maliyetleri, üniversite öğrencilerinin yemekhaneye erişimini de zorlaştırıyor. Bir tabak yemek birçok öğrenci için lüks hâline gelirken, kimi öğün atlıyor, kimi sosyal hayatından feragat ediyor, kimi ise yağlı ve yetersiz menülere mecbur kalıyor. Üniversite yemekhaneleri, gençlerin doyduğu değil, ekonomik gerçeklerle yüzleştiği yerlerden biri. 

Yemekhane fiyatları özellikle vakıf üniversitelerinde öğrencileri zorlasa da devlet okullarında da tablo farklı değil. Öğrenciler, her geçen gün artan yemekhane fiyatlarından ve besin değeri düşük menülerden şikâyetçi. Sıklıkla öğün atladıklarını ve üniversite yemekhanelerinde yeterli beslenemediklerini dile getiren öğrenciler, beslenme giderleri sebebiyle sosyal hayatlarından ve hobilerinden feragat ettiklerini söylüyor. 

Öğrenciler ayrıca, Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) tarafından yükseköğrenim gören öğrencilere öğrenim süresi boyunca verilen geri ödemeli maddi desteğin bir aylık beslenme giderlerini karşılamadığını belirtiyor.  

“Öğün atlıyorum veya başka isteklerimden kısıyorum”

Pahalılığın kampüslerde yarattığı baskıyı üniversite öğrencileriyle konuştuk. 

İsmini vermek istemeyen Koç Üniversitesi’nden bir öğrenci, yemek ücretleri artarken porsiyonların küçüldüğünden şikâyetçi. Temel ihtiyaçları dışında harcama yapmamaya çalıştığını belirten öğrenci, aylık bütçesinin neredeyse yarısını yemek için ayırdığını söylüyor: 

“Yemekhane ücretleri okulun içindeki diğer restoranlarla aynı; hatta daha fazla. Bu sebeple kendim yemek yapma, daha az öğün yeme veya diğer isteklerimden kısma gibi yöntemlere yöneliyorum. Yemekhanenin porsiyonları ve kalitesi zamlarla ters orantılı şekilde hem küçüldü hem de daha kötü hâle geldi.“

Aynı öğrenci, protein değeri düşük, yağ ve baharata boğulmuş yemekler nedeniyle sağlıklı beslenemediğini belirtiyor. Bütçesinin önemli bir bölümünü beslenmeye ayırdığı için sosyal hayatını sınırlamak zorunda kaldığını anlatırken, KYK burslarının yetersizliğine dikkat çekiyor: “İronik şekilde sinema biletlerine yapılan indirim (eski tarihli) ve yemekhaneye yapılan zam eşit fiyata geldi. Bir öğün eksik yiyip sinemaya gitmeyi tercih ettiğim oldu. Beslenmeye ayırdığım bütçe, arkadaşlarımla dışarı çıktığımda daha rahat davranabilmeyi ve bazen keyif alabileceğimiz şeyler yapmamızı engelliyor. Üç bin lira olan KYK bursu ile beslenme giderleri bile karşılanamıyor.“

“En ucuz menü 300-350 lira”

Bilgi Üniversitesi öğrencisi Z.S., aylık bütçesinin üçte birini beslenme giderlerine ayırdığını söylüyor ve bu ortalama aylık 4 bin liraya geliyor. Haftanın altı günü okula gittiğini ve en uygun menünün 300-350 lira aralığında olduğunu belirten Z.S. de çareyi evden yemek götürmekte bulanlardan: “Birinci sınıftan beri hep evden yemek getiriyorum çünkü okulda her gün yemek yediğim takdirde dışarıdaki sosyalleşme bütçemden bir şey kalmıyor. Ailemle yaşıyor olmasaydım, kaliteli gıdaya ulaşmam kesinlikle çok zorlaşırdı. Arkadaşlarımla dışarı çıkacağımız zaman ise anlaşıp evde yemek yiyip sadece kahve içmeye gidiyoruz, dışarda yemek yemiyoruz. Vakıf üniversitesinde okuyorum, bursluyum ve benim gibi birçok öğrenci var. Her gün kampüste olan öğrencilerin burslarıyla rahatlıkla ulaşabileceği bir fiyatlandırma bekliyorum.”

Kadir Has Üniversitesi’nde de durum farklı değil. Bu üniversitede okuyan K.B. de arkadaşları gibi hem pahalılıktan hem de porsiyonların küçüklüğünden yakınıyor. Yemek çeşidinin az olması ve kalitesiz ürün kullanımı nedeniyle sağlıklı beslenemediklerini belirtiyor. 

Hacettepe’de rezervasyonlu dönem: “Bir stres daha hayatımıza eklendi”

Vakıf üniversitelerine kıyasla devlet üniversitelerinde de durum pek iç açıcı görünmüyor. Ekonomik sıkışmışlığın en somut örneklerinden biri ise geçtiğimiz günlerde Hacettepe Üniversitesi’nde yaşandı. Üniversite, 15 Ekim 2025 tarihinde yemekhanede “rezervasyonlu sistem”e geçti. Yönetim, değişikliğin sebebini “gıda israfını önlemek ve kamu kaynaklarının etkin, verimli kullanılması” olarak açıkladı. 

Bu yeni karara göre öğrenciler ve personel, bir hafta önceden rezervasyon yaptırarak yemekhane hizmetinden faydalanabilecek. Bu işlemi yaptırmayanlar ek ücret ödeyecek. İptal durumunda ücret iade edilmeyecek. Karara yönelik tepkiler ve nitelikli besine ulaşma talebiyle başlatılan öğrenci direnişi hâlen sürüyor. 

Öğrenciler, “randevulu sistem” döneminin hayatlarına yeni bir stres daha eklediğini belirtiyor. Üniversite öğrencilerinden Y.B., yoğun ders programı arasında bir de yemekhaneye kayıt stresi altına girdiklerini söyleyerek bu duruma karşı boykot eylemi yaptıklarını vurguluyor: “Bütçemin neredeyse yarısı beslenme giderlerime gidiyor. Tam bir rakam veremem ama 4-5 bin lira diyebilirim. ‘Randevulu sistem’e geçilmesiyle bir başka stres daha eklenmiş oldu hayatlarımıza. Okul yemekhanesi kaliteli ve öğrenci dostu besine ulaşabildiğimiz en kolay yer olmalı. Kalite nispeten iyi olsa da porsiyonlar genellikle az kalıyor, tam olarak doymuyoruz bile. Artan yemekhane ücretlerine ek olarak bu kısıtlayıcı karar da bizi mağdur edecek gibi görünüyor.”