Mehmet Tevfik Cibiceli
Malatya’nın en köklü tarihi miraslarından biri olan ve 6 Şubat 2023 depremlerinde bile ayakta kalmayı başaran tarihi Derme Okulu’nun bulunduğu alana çay ocağı kurulması tartışma yarattı. Asırlık yapının ve Eski Malatya’nın tarihi kale kapısının ticari bir işletmeye dönüştürülmesi bölge halkının ve kültür savunucularının tepkisine neden oldu.
Atilla Kantarcı
9.Köy’e konuşan Malatya Kültür ve Yaşam Derneği Başkanı Atilla Kantarcı, Tarihi okulun 1901 yılında kurulduğunu ve süreç içerisinde birçok isim değişikliği yaşadığına dikkat çekti. Derme Okulu’nun ilk isminin “Kızlar Okulu” belirten anlatan Kantarcı, okulun hikayesini şöyle anlattı:
“Cumhuriyetin ilanıyla beraber Kızlar Okulu’nun adı değiştirilip Cumhuriyet Okulu yapıldıktan sonra, yol yeni açıldığı için okulun adı Yeniyol Okulu olarak değiştirilmiş. Yani bu okulumuzda birkaç isim değişikliği olmuş. Fakat bu isim Malatya ile pek benzeşememiş, halk bu ismi çok benimseyemediği için şehrimizin içinden geçen Derme suyuna izafeten okulun ismi Derme Okulu olarak değiştirilmiştir ve bugüne kadar da Derme Okulu olarak gelmiştir.“
Kantarcı, 1950’li yıllarda bölgede yaygınlaşan trahom hastalığı nedeniyle okulun bir dönem “Trahom Mektebi” olarak kullanıldığını anlattı. O dönemde Derme Okulu öğrencilerinin başka okullara nakledildiğini, bu süreçte Fırat İlköğretim Okulu’nda karma eğitime geçildiğini söyledi.
“Eski Malatya’nın kale kapılarından biri”
Okulun yıkıldığını ancak tarihi kapısının hâlâ ayakta olduğunu belirten Kantarcı, kapının Eski Malatya’nın kale kapılarından biri olduğunu söyledi. Tarihi taşların yıllar önce numaralandırılarak bölgeye taşındığını ifade eden Kantarcı, deprem öncesinde kapının bakımsız bırakıldığını söyledi. .
Kapının önünde zaman zaman ateş yakıldığını, seyyar satıcıların bölgeyi kapladığını söyleyen Kantarcı, okulun bulunduğu alanın çay ocağına dönüştürülmesine de tepki gösterdi. Kantarcı, “Bu kapı bizim tarihimizi simgeliyor. Valilerimize, belediyemize, önünün açılması ve görünür hale getirilmesi gerektiğini defalarca söyledik ancak yeterince dikkate alınmadı” dedi.
“Kent kültürü kayboluyor”
Deprem sonrası yeniden inşa sürecinde Malatya’nın kimliğini kaybetmeye başladığını öne süren Kantarcı, tarihi ve kültürel değerlerin korunmadığını söyledi. Kantarcı, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kent bilinci kaybolmasın, tarihimizi yitirmeyelim diye sürekli çağrı yaptık. Ancak bugün kültürümüze ve tarihimize yabancı bir şehir ortaya çıkıyor. İnsanlar şimdi konuşmaya başladı ama iş işten geçti. Malatya kültür adına en kötü gün ve yıllarından birini yaşıyor.“
News
