Fırat Karahan
Mazot, gübre ve elektrik fiyatlarındaki artış çiftçilerin üretim maliyetlerini hızla yükseltirken, artan maliyetler çiftçileri giderek daha çok zorluyor. Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde tarım sektörünün artan maliyetler nedeniyle zor bir dönemden geçtiğini söyledi.
İskenderoğlu, özellikle mazot fiyatlarındaki artışın çiftçilerin üretim maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiğini belirtti. Geçtiğimiz yıl bu dönemlerde yaklaşık 40 TL seviyesinde olan mazot fiyatının bugün 70 TL’ye kadar yükseldiğini ifade eden İskenderoğlu, mazotun tarımda en önemli üretim girdilerinden biri olduğuna dikkat çekti.
Traktör kullanımı, toprak işleme, ekim ve hasat süreçlerinde yoğun şekilde kullanılan mazotun fiyatındaki artışın doğrudan üretim maliyetlerine yansıdığını söyleyen İskenderoğlu, bunun çiftçilerin ekonomik yükünü artırdığını dile getirdi. Enerji fiyatlarında da son dönemde yaklaşık yüzde 30’luk bir artış yaşandığını belirten İskenderoğlu, özellikle sulama yapan çiftçilerin yüksek elektrik maliyetleri nedeniyle zorlandığını ifade etti. Artan elektrik faturaları nedeniyle bazı çiftçilerin sulama sistemlerini çalıştırmakta tereddüt ettiğini belirten İskenderoğlu, bu durumun uzun vadede tarımsal verimi olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Gübre fiyatları savaşların etkisiyle artıyor
Tarımda verimi doğrudan etkileyen önemli girdilerden biri olan gübre fiyatlarında da son dönemde ciddi artış yaşandığını belirten İskenderoğlu, son 20 gün içerisinde gübre fiyatlarının yaklaşık yüzde 20 oranında yükseldiğini söyledi. İskenderoğlu, bu artışın yalnızca iç piyasadaki gelişmelerden kaynaklanmadığını belirterek küresel siyasi ve ekonomik gelişmelerin de gübre fiyatlarını etkilediğini ifade etti. Özellikle Orta Doğu’da yaşanan gerilimler ile uluslararası enerji ve lojistik maliyetlerindeki artışın gübre fiyatlarına yansıdığını dile getirdi.
Türkiye’nin gübre tedarikinde önemli rol oynayan İran ve Tunus gibi ülkelerden yapılan ithalatın da bölgesel gelişmelerden etkilendiğini belirten İskenderoğlu, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin küresel gübre ticaretini olumsuz etkileyeceğine dikkat çekti.
Çiftçiler desteklerin ödenmesini bekliyor
Tarım sektöründe yaşanan maliyet artışlarının yanında, çiftçilerin devlet desteklerinin zamanında ödenmemesinden de şikâyetçi olduğunu ifade eden İskenderoğlu, 2025 yılı için açıklanan desteklerin henüz çiftçilere ulaşmadığını söyledi. Devletin farklı meslek gruplarına enflasyon farkı verdiğini hatırlatan İskenderoğlu, çiftçilerin de artan maliyetler karşısında benzer desteklere ihtiyaç duyduğunu belirtti. 2026 yılı için açıklanan 168 milyar TL’lik tarım destek bütçesinin önemli olduğunu ifade eden İskenderoğlu, ancak desteklerin zamanında ödenmesinin çiftçilerin üretim planlaması açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Borç yükü artıyor
Artan maliyetler nedeniyle birçok çiftçinin üretimi sürdürebilmek için kredi kullanmak zorunda kaldığını belirten İskenderoğlu, kredi faizlerinin yüksek olmasının borç yükünü daha da artırdığını söyledi.
Ziraat Bankası’ndan kredi kullanan çiftçilerin yüksek faiz oranlarıyla karşı karşıya kaldığını ifade eden İskenderoğlu, 1 milyon TL kredi çeken bir çiftçinin yaklaşık 300 bin TL faiz ödemek zorunda kaldığını belirtti.
Türkiye genelinde çiftçilerin toplam borcunun 1 trilyon 209 milyar TL’ye ulaştığını ifade eden İskenderoğlu, bu durumun tarım sektöründe ciddi bir finansal baskı oluşturduğunu dile getirdi.
Gübre kullanımı azaldı, verim düşebilir
Yükselen maliyetler nedeniyle çiftçilerin üretimde kullandıkları bazı girdileri azaltmak zorunda kaldığını belirten İskenderoğlu, özellikle gübre kullanımında düşüş yaşandığını söyledi. Normal şartlarda toprağın verimli olması için belirli miktarda gübre kullanılması gerektiğini ifade eden İskenderoğlu, maliyetlerin artması nedeniyle bazı çiftçilerin yeterli gübre kullanamadığını belirtti.
Ayrıca bazı üreticilerin maliyetleri düşürmek amacıyla sulama ve elektrik kullanımını da azaltmak zorunda kaldığını ifade eden İskenderoğlu, bu durumun uzun vadede üretimde verim kaybına yol açabileceğini söyledi.
Buğday üretimi azalabilir
Türkiye’nin yıllık buğday üretiminin yaklaşık 20 milyon ton seviyesinde olduğunu hatırlatan İskenderoğlu, mevcut maliyet artışlarının devam etmesi halinde üretimde düşüş yaşanabileceğini söyledi. İskenderoğlu, üretimin 15-16 milyon ton seviyelerine kadar gerileyebileceği yönünde endişeler bulunduğunu belirterek, bu durumun Türkiye’nin buğday ithalatına daha fazla yönelmesine neden olabileceğini ifade etti.
Tarım sektörünün sürdürülebilirliği için uzun vadeli politikaların geliştirilmesi gerektiğini belirten İskenderoğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yeni stratejiler belirlemesinin önemli olduğunu söyledi.
Avrupa’daki destekler örnek gösteriliyor
Avrupa ülkelerinde çiftçilere verilen desteklere de değinen İskenderoğlu, birçok ülkede çiftçilere ÖTV’siz mazot ve doğrudan yakıt desteği sağlandığını söyledi. Türkiye’de de benzer uygulamaların hayata geçirilmesinin çiftçilerin maliyetlerini azaltabileceğini belirten İskenderoğlu, mazot desteğinin artırılmasının üretimi teşvik edebileceğini ifade etti.
News
