Nihan Doğan / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos
Artan yaşam maliyetleri öğrencilerin gündelik hayatındaki en küçük ayrıntıyı bile etkilerken, giyimden elektroniğe, kitaptan eşyaya kadar birçok ihtiyaç artık ikinci el piyasasından karşılanıyor. İkinci el ekonomisi hız kazanırken öğrenciler de bu dönüşümün merkezinde yer alıyor. Malatya’da da öğrenciler bütçelerini ayakta tutabilmek için ikinci el platformlara yönelmiş durumda.
Üst sınıflardan alınan ders kitapları, sınıf arkadaşları arasında dolaşan kıyafetler ve internet üzerinden yapılan küçük alışverişler öğrencilerin hayatta kalma yollarına dönüşmüş durumda. Kimi zaman ikinci el bir bilgisayar, kimi zaman da ucuza alınmış bir mont, öğrenciler için sadece bir eşya değil, hayatlarını ve eğitimlerini sürdürebilmelerinin en kestirme yolu haline geliyor.
İkinci el piyasası ne durumda?
TÜSİAD’ın yayımladığı verilere göre Türkiye’de tüketicilerin yüzde 39’u gelecekte daha fazla ikinci el ürün almayı planlıyor. Özellikle de gençler bu alanın en aktif kullanıcıları olarak öne çıkıyor. Online platformlar da bu eğilimi destekliyor; yalnızca tek bir uygulamada geçen yıl yüzde 30’luk artış yaşandığı ve 250 binden fazla kadının burada satış yaparak gelir elde ettiği bildiriliyor. Türkiye’de ikinci el pazarının toplam büyüklüğünün 2024 itibarıyla 60 Milyar TL’yi aştığı tahmin ediliyor.
Ekonomi uzmanları ise ikinci elin artık yalnızca tasarruf yöntemi değil, yeni bir tüketim kültürü haline geldiğini belirtiyor. Yüksek enflasyon karşısında “ikinci el” öğrenciler için ise sadece bir kültür ya da tercih değil, zorunlu bir strateji. Dayanışma, paylaşım ve tasarrufun birleştiği bu ekonomi, gençlerin ayakta kalma mücadelesinin sessiz ama güçlü bir parçası olarak öne çıkıyor.
Öğrenciler ne diyor?
Öğrenciler ise bu tablonun içinde hem alıcı hem satıcı olarak varlık gösteriyor. Ders kitapları ya da kıyafetler elden ele dolaşıyor; arkadaş çevresindeki küçük takaslar, bütçeyi dengelemenin en basit yolu haline geliyor.
Bir lise öğrencisi, “Arkadaşlarım yeni kıyafetler aldığında ben de istiyorum ama ailemin gücü yetmiyor. O yüzden aynı modelin uygununu ya da ikinci elini bulmaya çalışıyorum” diyerek neden ikinci ele yöneldiğini anlatıyor. Üniversitede okuyan bir öğrenci ise “Yurt için bir miktar para ayırmak zorundayım, yemek ve ulaşım masrafı da eklenince yeni kıyafet almak hayal oluyor. Mecburen ikinci el platformlara bakıyorum” ifadelerini kullanıyor.
Öğrenciler yalnızca kıyafet değil, ders kitapları konusunda da ikinci ele başvuruyor. Bir öğrenci, “Üst sınıflardan geçen yılın kitaplarını ikinci el alıyoruz. Onlarda yoksa uygulamada arıyoruz. Çünkü sıfırına para vermemiz mümkün değil” sözleriyle yaşanan zorluğu dile getiriyor.
News
