Barınma, ulaşım, yemek… Öğrenci hâlâ geçinemiyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Furkan Tunçdemir / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos

2022 yılında KYK burs ve kredi ödemeleri 200 liralık artışla 850 liraya çıkarıldığında öğrenciler, yalnızca barınma ve yemek için 800 lira harcadıklarını, kalan 50 lira ile hayatta kalmaya çalıştıklarını söylüyordu. Aradan geçen 3 yılda burs ve kredi miktarı neredeyse 4 kat artarak 3 bin liraya ulaştı ancak artan yaşam maliyetleri karşısında bu miktar da öğrencilerin yükünü hafifletmeye yetmedi.
Van’daki üniversite öğrencileri, 2025 yılında da temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandıklarını söylüyor. Öğrencilere göre, artan yurt ücretleri, ulaşım ve yemek giderleri karşısında burs ya da kredi, artık sadece hayatta kalmak için “yetmeyen bir nefes”.

“Kampüste yaşamak pahalı, kampüsten çıkmak ise mümkün değil”

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) kampüs yerleşkesi içindeki KYK yurtlarında barınan öğrenciler, her ne kadar sabah ve akşam yemeğiyle birlikte aylık 615 lira ödeseler de verilen yemeklerin doyurucu olmadığını belirtiyorlar. Bu nedenle, üçüncü öğünü karşılamak için kampüs içindeki yemek işletmelerine yönelmek zorunda kalan öğrenciler, günlük ortalama 150 lira harcama yapıyor.

Aylık 4 bin 500 liraya ulaşan bu masraf, merkezi yemekhanelerdeki 25 liralık öğünlere kıyasla çok daha pahalı. Ancak öğrenciler, yemek saatlerinde oluşan uzun kuyruklar nedeniyle derslerine geç kaldıklarını, bu yüzden merkezi yemekhaneyi tercih etmediklerini söylüyor. Ayrıca görüştüğümüz öğrenciler, yemekhane ve yurt yemeklerinin lezzetsiz ve yetersiz olduğunu söylüyor.

Bununla birlikte, kampüs içindeki ulaşım da ek bir yük. Öğrenciler, fakültelerine ulaşmak için günlük 7, ayda toplam 280 lira ulaşım ücreti ödüyor. KYK bursu/kredisi alan bir öğrenci yalnızca yurt, yemek ve kampüs içi ulaşım için toplamda aylık ortalama 5 bin 395 lira harcarken eline geçen 3 bin lira, bu masrafların çok altında kalıyor.

Özel yurtlarda kalmak artık yalnızca “parası olanın hakkı”

Devlet yurtlarına yerleşemeyen öğrenciler için özel yurtlar da bir çözüm olmaktan çıkmış durumda. Şehir merkezindeki özel yurtlarda ortalama 6 kişilik odaların fiyatı 6 bin lirada başlıyor. Odadaki kişi sayısı azaldıkça fiyat artıyor: 4 kişilik odalar 7 bin, 2 kişilik odalar 9 bin, tek kişilik odalar ise 10 bin liraya kadar ulaşıyor. Bu fiyatlara kahvaltı ve akşam yemeği dâhil olsa da kalabalık odalar, hijyen sorunları ve kişisel alan eksikliği gibi nedenlerle öğrencilerin tercih etmekte zorlandığı seçenekler arasında.

Merkezdeki özel yurtlarda kalan öğrenciler kampüse gitmek zorunda oldukları için, ulaşım ücretleri de aylık 680 liraya kadar çıkıyor. Gidiş- dönüş günlük ulaşım maliyeti 34 lira olan bir öğrenci, yalnızca okula gitmek için ayda700 liraya yakın bir ücret ödüyor.

Öğrenci evi kurmak 20 aylık burs gerektiriyor

Öğrenci evleri de bir başka çıkmaz. Birkaç öğrencinin bir araya gelip masrafları paylaşması için kurulan evlerde artık kira fiyatları 2022 yılına göre yaklaşık 10 kat artmış durumda. Merkezde eşyalı olmayan 2+1 dairelerin kirası ortalama 14 bin lira. Ulaşım masrafı ise yine aylık 700 lira civarında.

Ev kurmak ise neredeyse imkânsız. İkinci el eşya pazarında bile buzdolabı 8 bin, çamaşır makinesi 4 bin 500, ocak 2 bin 250, baza 4 bin, dolap 3 bin 500, masa-sandalye 2 bin 500, halı ve perdeler 5 bin TL. Temizlik malzemeleri, mutfak ürünleri, nakliye gibi masraflar da eklenince, iki öğrencilik bir evin kurulumu için neredeyse 60 bin lira harcama yapmak gerekiyor. Bu miktar, 20 aylık KYK bursuna denk geliyor. Yani bir öğrenci, sırf ev kurmak için yaklaşık 2 yıl boyunca tüm bursunu harcamadan biriktirmek zorunda. Hesaplanan fiyatlar ise ikinci el eşya fiyatları.

Sosyal hayat yok, geçim derdi var

Üniversite öğrencileri, 2022’de olduğu gibi 2025’te de sosyal hayattan neredeyse tamamen uzaklaştıklarını söylüyor. Fotokopi, kitap ve ders materyali almak bile artık lüks sayılırken, sinema, tiyatro, konser gibi etkinlikler öğrenciler için yalnızca bir “internet akışı” hâline gelmiş durumda.

3 yıl önce olduğu gibi bugün de Van’daki üniversite öğrencilerinin ortak talebi değişmedi: Barınma, beslenme ve eğitim haklarının kamusal biçimde güvence altına alınması ve KYK burs-kredi miktarlarının yaşama maliyetleri dikkate alınarak düzenlenmesi.

“Aldığımız burs temel ihtiyaçların gerisinde kaldı”

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4. sınıf öğrencisi Berfin Dal, yaşam maliyetlerinin öğrenciler üzerindeki etkisini “görünenden çok daha derin” olduğunu söylüyor. Muş’tan Van’a eğitim için gelen Dal, KYK bursuyla yalnızca barınma ve temel gıda giderlerini karşılayabildiğini, bunun dışında kalan ihtiyaçlarını karşılayamadığını söylüyor.

Yurt yemeklerinin hem besleyici olmadığını hem de üçüncü öğün için dışarıdan yemek almak zorunda kaldıklarını belirten Dal, gün sonunda ellerine para kalmadığını, sosyal yaşama dair hiçbir faaliyete katılamadıklarını söylüyor. Dal, “Bu koşullarda geçinmeye çalışmak bile başlı başına bir mücadele. Burs miktarındaki artış, temel ihtiyaçların bile çok gerisinde kaldı” sözleriyle mevcut durumu özetliyor.

Dal, burs-kredi tutarlarının güncel yaşam koşulları göz önünde bulundurularak artırılması ve öğrencilere ücretsiz sağlıklı yemek ile ulaşım desteği sağlanması gerektiğini ifade ediyor.