İlke Çıtır / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre, 2013-2024 yılları arasında en az 742, 2015 yılının başından beri ise en az 19 çocuk çalıştırıldıkları iş yerlerinde yaşamını yitirdi. Son iki haftada, Bor Karma ve Deri İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde geri dönüşüm fabrikasında çalışan 14 yaşındaki Abdurrahman Özkul ve kuyu açma işinde çalışan Suriyeli göçmen 14 yaşındaki Yusuf Mısri hayatını kaybetti. Kum ocağında çalışan Mehmet Özarslan ise iş yerinde yaşamına son verdi.
Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) kapsamında uygulanan sistem; çocuk yaştaki öğrencilere eğitim yerine ağır çalışma koşulları ve düşük ücretler sunuyor. Öğrenciler uzun mesailer, mobbing, taciz ve şiddet gibi sorunlarla baş etmeye çalışıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı denetimindeki MESEM’lerde meslek lisesi öğrencileri, Zanaat Okulları’nda ise ortaokul öğrencileri çalışabiliyor. Ağır iş koşulları nedeniyle eğitim ise ikinci planda kalıyor.
9. Köy Haber Merkezi’ne konuşan MESEM öğrencileri Sude, Irmak ve Mert günde 8 saat çalışmaları gerekirken günde 12 saat çalıştırılıyor. Ekstra çalıştıkları saatler maaşlarına yansımıyor. MESEM kapsamında aldıkları 6 bin 600 lirayla geçim sıkıntısı yaşayan öğrenciler, yaz tatilinde de çalıştırılıyor. Yaşıtları 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı hafta boyunca şenliklerle kutlarken, onlar iş başında, “fazla mesai” yapmak zorunda.
MESEM öğrencileri, zorlu çalışma koşullarını ve yaşadıkları sorunları 9. Köy Haber Merkezi’ne anlattı.
“12 saat çalıştırılıyorum ama ben hukuk okumak istiyorum”
16 yaşındaki Sude, ailesinin ekonomik zorlukları nedeniyle Anadolu Lisesi’nden ayrılıp MESEM’de çalışmaya başlamış. Üniversite hayalini gerçekleştirmek için MESEM’de çalışmaya başladığını belirten Sude, bunun için nelere katlandığını şöyle anlatıyor: “MESEM kapsamında 8 saat çalışmam gerekirken günde 12 saat çalıştırılıyorum. Bir şey diyemiyorum çünkü sınıfı geçebilmem iş yerindeki performansa bağlı. Ekstra çalıştığım 6 saat maaşıma yansımıyor. İş yerinde mobbinge maruz kalıyorum ve müşteriler tarafından taciz ediliyorum. Benim hayalim hukuk okumak. Bu hayalimi gerçekleştirmek için bir yandan çalışırken bir yandan ders çalışmaya çalışıyorum.”
“Mobbinge dayanamayıp okulu bıraktım”
Irmak (17 yaşında) ise çalışma koşullarına dayanamadığı için okulu bırakmak zorunda kalmış. “Çalıştığım yerde bana sürekli hakaret ediliyordu. Haftada 4 gün çalışmam gerekirken 5 gün çalıştırılıyordum” diyen Irmak, ağır koşullara rağmen 6 bin 600 lira ücret verildiğini belirtiyor: “Aldığımız 6 bin 600 lira yaptığımız işin yanında hiçbir şeydi. Bu maaş bana harçlık bile olmuyordu. Bu şartlara dayanamadım ve okulu bıraktım. Şimdi mağazada çalışıyorum. Türkiye’de hiçbir çocuk, çocukluğunu yaşayamıyor. Erken yaşta iş hayatına atılıp hayatı öğreniyor.”
“Patronum tarafından fiziksel şiddete maruz kaldım”
Mert (16) ise yoksul bir aileye mensup. Geçmişte topladığı pet şişeleri satarak aile bütçesine katkı sağlamaya çalışmış ama yeterli olmamış.
Hem eğitim alıp hem iş sahibi olmak daha cazip olduğu için MESEM’de yaşadığı hayal kırıklığını şöyle anlatıyor:”Günde 12 saat çalıştırılıyorum ve günün geri kalanında bana sadece 2 saat kalıyor. Hiçbir şeye vakit ayıramıyorum, hobilerimi yapamıyorum. Bunların yanı sıra, geçtiğimiz günlerde patronum tarafından fiziksel şiddete maruz kaldım. Diğer öğrencilerle eşit şartlarda değiliz. Örneğin biz yaz tatilinde çalışmak zorundayız. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı yaklaşıyor ancak ben yine işte çalışmak zorundayım.”
NOT:Haberde adı geçen MESEM öğrencilerinin güvenliği için isimleri yerine rumuz kullanılmıştır.
News
