Sürdürülebilir bir dünya arayışı: Vegan beslenme

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Eda Salik

Feminist ve hayvan hakları temelli politik bir görüşten beslenen vegan bireyler, sürdürülebilir bir dünya düzeni için bitki bazlı beslenmenin bir tercihten ziyade zorunluluk olduğunu savunuyor. Vegan etiketli ürünlere erişimdeki zorluklar, veganların alternatiflerini kısıtlarken; vegan mekânlar, yaptıkları iş birlikleri ve ortak dayanışma ağları sayesinde hem bu engelleri aşmaya hem de vegan yaşam biçiminin görünürlüğünü artırmaya çalışıyor.

Vegan beslenmenin etik boyutu

Lise yıllarında vejetaryen olan Eylül Tanrıkulu, vejetaryen olmanın hayvan sömürüsü mücadelesi için yetersiz olduğuna inanarak vegan beslenmeye başlar. Ailesinden gelen “Sen vegan olunca dünya kurtulacak mı?” sorusunu ise şöyle cevaplıyor: “Önemli bir değişiklik yaratamasam da ben, bu sömürüde bir payımın olmasını istemiyorum.“

Sosyal çevrenizde bitki bazlı beslenen insanların olması, vegan beslenme kararını destekleyici bir unsur. Hacettepe Üniversitesi İngiliz dilbilimi öğrencisi Beril Sudem Zobu, arkadaşlarının vegan olmasından güç aldığını anlatırken, “Hilal’in yurt şartlarının zorluklarına karşın vegan olması beni hem motive etti hem de bu süreçte yalnız olmayacağım için rahatlattı” diyor.

Vegan etiketli ürünlere erişim

Vegan beslenme sürecinde bireylerin en önemli sorunlarının başında vegan etiketli ürünlere ulaşımın zorluğu geliyor. Özellikle yurtlarda yaşayan öğrenciler, uygun fiyatlı vegan ürünlere erişemiyor. Üç yıl önceki Hıdırellez’de vegan olmayı dileyen Hilal Yıldız da bu kaygıları taşıyormuş. Yıldız, bu kaygısını sosyal medya platformlarında tavsiyeler veren vegan öğrencileri dinleyerek atlattığını anlattı.

Yurt şartlarında daha ulaşılabilir bir vegan ürün olan soya kıymasının favori besini olduğunu söyleyen Yıldız, vegan yoğurda ve peynire erişimin güç olduğuna dikkat çekti: “Marketlerde sadece tek bir marka yoğurt var ve o da çok pahalı. Bu yüzden, Eylül’le ortak alıyoruz yoğurdumuzu.”

Vegan ürünlere erişilebilirlik, küçük şehirlerde yaşayan veganlar için ise çok daha güç. Yıldız, Trabzon’daki aile evine gittiğinde tofu dahi bulamadığını, bu sebeple bazen Ankara’dan alıp götürdüğünü veya internetten sipariş verdiğini anlattı.

Ankara’daki vegan menülü mekanlar

Kampüslerde yaşayan vegan öğrenciler, vegan öğünlere ulaşamıyor. Bu sorunu gören ODTÜ kampüsündeki Konatus Cafe’nin işletmecisi Gözde Aydın hem hepçillere hem veganlara hitap eden alternatifler sunuyor. Konatus’ta vegan öğünlerin yanı sıra, glutensiz ve şeker ilavesiz ürünler de mevcut.

Ankara’daki vegan mekanların menülerini oluştururken birbirleriyle konuştuğunu söyleyen Aydın mekânlar arasındaki yardımlaşmanın değerli olduğunu söyledi. Menüsünü oluştururken yaşadığı deneyimleri paylaşan Aydın, “Ankara’daki vegan mekân sahiplerinin her biri çok kibar ve paylaşımcı. Örneğin, üzerinde çalıştığım bir reçete vardı ve bir üründe istediğim formu yakalayamadım. Vegan bir mekâna danıştım ve ürünü nasıl tutturabileceğimi anlattılar. Bu paylaşımcı misyon, vegan beslenmenin yayılması için çok değerli” diyor.

Vegan mekanlar da vegan besinlere erişmekte zorlanıyor. İnternet üzerinden sipariş veren kafe  sahibi, tedarik sürecinde stok yetersizliği ve değişken fiyatlarla karşı karşıya kaldığını vurguladı.

Vegan işletmeler için bir başka güçlük firmalardan aldıkları ürünün vegan olduğuna dair teyit almak. Ankara’da vegan bar konseptindeki Terradan Vegan Pub& Mutfak’ta alkollü içecekler, vegan olduğu teyit edildikten sonra menüye ekleniyor. Teyit alma sürecinde, mekânın işletmecisi Nisan Kuyucu, yerel firmalardan geri dönüş almanın zorluğuna karşın uluslararası firmalardan bilgi almanın daha kolay olduğuna dikkat çekti.

Bu mekânda, diğer vegan mekanlarda da yaygın olan ücretsiz su ikramı mevcut. Kuyucu, insanların su gibi temel bir ihtiyaca ulaşmak için para vermek zorunda olmamaları gerektiğini söylüyor.

Vegan işletme yönetmek, sadece vegan ürünlerle yemek hazırlamaktan ibaret değil. Bu durum, vegan mekânların ticari ilişkilerini etkileyebiliyor. Bu hususta Kuyucu, “Temizlik ürünlerimizi alırken toptancılarla çalışıyoruz ve vegan olduğunu bildiğimiz markalardan sipariş veriyoruz. Bu markayı bulamayan toptancılar, bize muadil olarak gördükleri ürünleri vegan olup olmadığına bakmadan yollayabiliyor. Bu duruma engel olmamız için kontrolü sürekli elimizde tutmamız şart” diyor.

Erişim sorunları ve ön yargıların arasında kalan vegan bireyler ve mekânlar, bitki bazlı beslenmeyi politik bir noktadan sahipleniyor. Sürdürülebilir bir dünya düzeni için mücadele veren bu mekânlar ve insanlar, ortak hareket ederek karşılaştıkları zorlukların birlikte üstesinden geliyor.