Tekstilde süreli işçilik yaygınlaşıyor: İşçiler hak kaybı yaşıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İbrahim Halil Asrağ

Adana’daki bir tekstil fabrikasında çalışan işçiler, kısa sürelerle işe alındıklarını ve çoğu zaman kendilerine önceden bilgi verilmeden işten çıkarıldıklarını anlatıyor. Bazı işçiler belirli süreli sözleşmelerle işe alındıklarını, bazıları ise çalıştıkları bölümde işin sezonluk olduğunu ancak işten çıkarıldıklarında öğrendiklerini söylüyor.

İşçilerin anlatımları, kısa süreli çalışmanın ve tekrarlanan işten çıkarmaların yarattığı güvencesizliği ortaya koyuyor. Birleşik Tekstil Dokuma Deri İşçileri Sendikası (BİRTEK-SEN) Genel Başkanı Mehmet Türkmen de sektördeki daralmanın iş bulmayı zorlaştırdığına, ağır çalışma koşulları ve düşük ücretlerin yanı sıra sendikal örgütlenmenin önündeki engellere dikkat çekiyor.

“Sezonluk olduğunu işten çıkarılınca öğrendik”

20 yaşındaki M.K., üniversite öğrencisi olduğunu ve eğitim masraflarını karşılamak için fabrikada çalışmaya başladığını söylüyor. Asgari ücretle işe giren M.K., henüz bir ayı dolmadan işten çıkarıldığını belirtiyor. Süreci anlatan M.K., şunları söylüyor:

“Üniversiteye gideceğim, orada ihtiyaçlarımı karşılamak için fabrikada işe girdim. Asgari ücretle işe başladım. Bir gün şef bizi yanına çağırdı, ‘Sizi çıkartıyoruz’ dedi. Neymiş efendim, bu bölüm sezonlukmuş, bir ya da iki ay çalıştırıyor ve çıkarıyorlarmış. Biz işin sezonluk olduğunu o an öğrendik. Tamam deyip işten çıkmak zorunda kaldık.”

M.K., daha önce de aynı bölümde işten çıkarmalar yaşandığını belirterek, eski çalışanların kendilerine altı ay önce çalıştıkları cımbız bölümünde 100 işçinin daha işten çıkarıldığını anlattığını aktarıyor. Çalışma sürecinde baskıyla karşılaştığını da söyleyen M.K., yavaş çalışmaları durumunda işten çıkarılmakla tehdit edildiklerini ifade ediyor.

Üç kez işten çıkarıldı

Dört çocuk annesi Şeyda da aynı fabrikada üç kez işten çıkarıldığını anlatıyor. İlk işe başladığında bir buçuk ay çalıştığını, ardından yeniden çağrıldığında üç ay çalışıp tekrar işten çıkarıldığını söylüyor. Son olarak işe alındığında ise yalnızca bir ay çalışabildiğini belirtiyor. Belirli süreli iş sözleşmesi imzaladığını ancak sözleşmede belirtilen sürenin dolmasından önce işten çıkarıldığını söyleyen Şeyda, yaşadıklarını şöyle anlatıyor:

“İlk işe başladığımda 1,5 ay çalıştırdılar, sonra çıkışımı verdiler. Birkaç ay sonra tekrar çağırdılar, bu sefer 3 ay çalıştım, yine çıkarıldım. En son çağırdıklarında ise 1 ay çalıştım. Benimle belirli süreli iş sözleşmesi yapıldı ancak belirtilen süreden önce çıkarıldım. ‘Kumaş bitti, size gerek yok’ dediler. Eşim çalışıyor, ev giderlerine ortak olmak için çalışmak zorundayım.“

Mehmet Türkem

“Sektör daralıyor, işten çıkarmalar artıyor”

BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen, tekstil sektöründe kısa süreli çalışma ve işten çıkarmaların yaygınlaştığını söylüyor. Sahada benzer örneklerle sık karşılaştıklarını belirten Türkmen, sektördeki daralmanın işçilerin koşullarını daha da ağırlaştırdığını ifade ediyor.

Türkmen, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bu tür uygulamalar ne yazık ki yaygınlaşıyor. Biz de sahada çok karşılaşıyoruz. Geçici çalışma biçimi aslında yasal olarak sınırlandırılmış durumda. Ancak işverenler hiç buna gerek duymadan işten çıkarmaya başvurabiliyor. Sektörde daralma olduğu için iş bulmak da zor. Bu yüzden işçilerin haklarını gasp etme, ağır koşullarda çalıştırma ve düşük ücretlerle çalıştırmak fırsat haline geldi.”

Türkmen, son üç yılda yüz binlerce işçinin işten çıkarıldığına da dikkat çekti.

“Sendikal örgütlenme hakkı uygulanmıyor”

İşçilerin haklarını korumak için sendikal mücadele yürüttüklerini belirten Türkmen, güvencesiz çalışma koşullarının işçilerin sendikal örgütlenmeye katılmasını zorlaştırdığını söyledi. Türkiye’de sendikal örgütlenme hakkının anayasal ve yasal güvence altında olmasına rağmen uygulamada çeşitli engellerle karşılaşıldığını savunan Türkmen, tekstil sektörünün sendikalaşma oranının en düşük olduğu alanlardan biri olduğunu belirterek bu oranın yüzde 7 düzeyinde olduğunu ifade etti. İşçilerin haklarını koruyabilmesi için mücadele etmesi gerektiğini vurgulayan Türkmen, geçmişte kazanılan hakların da işçilerin mücadelesiyle elde edildiğini hatırlatıyor.