Gıda maliyetleri arttı, halk sağlığı alarm veriyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İbrahim Halil Asrağ

Ekonomik nedenlerle tağşiş ve niteliksiz ürünlere yönelimin arttığı belirtilirken, halkın bir bölümü daha düşük fiyatlı gıdaya yönelmek zorunda kalıyor. TÜİK’in haziran ayında açıkladığı Türkiye Sağlık Araştırması’na göre obezite oranı yüzde 21,8’e yükselirken diyabet ve tansiyon hastalığı oranlarında da artış görüldü. Uzmanlara göre gıda güvenliğinde yaşanan sorunların önemli nedenlerinden biri ise üretim maliyetlerindeki yükseliş.

Ticaret odaları ve üretici birliklerinin raporlarında girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çekilirken, yükselen maliyetlerin ürün fiyatlarına da yansıdığı belirtiliyor. Fiyat artışlarının yeterli olmadığı durumlarda ise bazı üreticilerin ürün içeriklerinde daha düşük maliyetli alternatiflere yöneldiği ifade ediliyor.

Uğur Toprak

Nitelikli gıdaya erişim zorlaşıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın son açıkladığı taklit ve tağşiş ürünleri listesine 28 yeni ürün eklendi.

Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Toprak maliyet artışlarının gıda ürünlerine etkisini 9.Köy’e değerlendirdi. “Gıda ürünlerindeki son yıllarda yaşanan maliyet artışları üreticiyi reçete değişikliğine zorluyor” diyen Toprak, tağşiş üretimde en yagın örneğin, hayvansal yağlar yerine daha ucuz olan bitkisel yağların kullanılması olduğunu söyledi. Toprak şu bilgileri verdi:

“Özellikle palm yağı gibi doymuş yağ oranı yüksek ürünler kullanılıyor. Maliyet baskısı sadece içerikte değil, üretim süreçlerinde de kendini gösteriyor. Dezenfeksiyon ve hijyen bunlardan biri. Daha ucuz kimyasal kullanımı, daha seyrek temizlik uygulamaları yapılabilir.  Soğuk zincir kırılması başka bir durum. Soğutma maliyetinden kaçınma sonucu özellikle et, süt, hazır yemeklerde mikrobiyal çoğalma ve sonrasında da gıda zehirlenmeleri olabilir.“

“Denetim eksik”

Denetimlerinde yetersiz kaldığını belirten Toprak, ekonomik kriz dönemlerinde hileli ürünlerin arttığına dikkat çekti. Gıda güvenliğinin piyasanın insafına bırakılamayacağını belirten Toprak, denetim eksikliğine dikkat çekti: “Çünkü, denetim zayıfladıkça ve maliyet baskısı arttıkça hile cazip hale geliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ifşa listeleri de bunu doğrulayan önemli bir veri kaynağı.  Denetçi sayısının yetersizliği dolayısıyla denetim sıklığının düşüklüğü, yaptırımların caydırıcı olmaması, şeffaflığın sınırlı olması başlıca sorunları oluşturuyor.”

“Sağlık yalnızca hastanelerde üretilmez”

Türk Tabipler Birliği Halk Sağlığı Kolu Başkanı Dr. Nasır Nesanır ise obezite gibi vakaların artışına dikkat çekerken koruyucu sağlık politikaları geliştirilemediğini söyledi. Nesanır, “Sağlık yalnızca hastanelerde üretilmez. İnsanların geliri, istihdam güvencesi, çalışma koşulları, barınması, eğitimi, temiz çevreye ve sağlıklı gıdaya erişimi sağlık düzeyini belirleyen temel etkenlerdir” dedi.  Son yıllarda artan yoksulluk ve derinleşen gelir eşitsizliği nedeniyle milyonlarca kişinin yetersiz beslendiğine ve koruyucu sağlık hizmetlerine ulaşamadığına dikkat çeken Nenasır, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bunun doğrudan sonucu olarak obezite, Tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, ruh sağlığı sorunları ve bazı kanser türleri gibi kronik hastalıkların toplumsal yükü hızla artıyor.“

Halk sağlığı için bütçe gerek

Halk sağlığı için ayrılan bütçenin yetersiz kaldığını ifade eden Nesanır, son yıllarda bu sorunun daha da derinleştiğini söyledi. Nenasır, şu görüşleri dile getirdi: “Sağlık sistemi neredeyse tamamen hastalık oluştuktan sonra tedavi etmeye, yani hasta bakmaya ve dev hastane/ilaç yatırımlarına odaklanmıştır. Etkili kamusal bir sağlık sistemi, hastalık ortaya çıkmadan önce riskleri ortadan kaldırmayı hedeflemelidir. Aşılama, erken tanı, çevre sağlığı, işçi sağlığı, okul sağlığı ve toplum temelli koruyucu hizmetler acilen merkeze alınmalı.”