Amasra’nın asırlardır “ağlayan ağacı” kesildi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Burak Altınok

Bartın’ın Amasra ilçesinde Boztepe mevkiinde bulunan ve kentin önemli simgelerinden biri olan ve Amasra Kaymakamlığı’nın aktardığına göre yaklaşık 500 yıllık olan servi ağacı kesildi.

Bartin Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 19 Şubat 2025 tarihli, 6387461 sayılı yazısıyla gündeme getirilen ve Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 26 Mart 2025 tarihinde gerçekleştirdiği 546 numaralı toplantı gündemine “koruma amaçlı imar planı ve 3. derece arkeolojik sit alanı sınırları içerisinde, 147 ada, 1 parselin güneybatısınırında yer alan ağlayan ağacın kesilmesi talebi” giren ağaç, Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 26 Mart 2025 tarih ve 9856 sayılı kararı ile kesildi.

Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 9856 sayılı kararı

Yıl boyunca denizden ve havadan aldığı nemi saklayarak, bahar aylarında damla damla akıttığı için “ağlayan ağaç” olarak bilinen ve turistlerin uğrak noktası olan ağacın kesilmesiyle ilgili açıklama yayımlayan Amasra Belediyesi, ağacın hastalanarak kuruduğunu ve çevre için devrilme riski oluşturduğu gerekçesiyle kesim işleminin gerçekleştirildiğini bildirdi.

İşlemin ardından bölgeye yeni bir servi fidanı dikilse de yıllarca kentin turizminde ve hafızasında yer tutan ağacın kesilmesi bölge halkında tepkiye yol açtı. Bölge halkından Nalan Berber, “Amasra’ya oldukça yakın bir konumda oturduğum için çocukluğumdan beri gidip geldiğim, altında bir limonata, gazoz içip serinlediğimiz bir ağaçtı. Öyle ki, çocukken amcam burada oturduğu için sık sık gelir, kuzenlerimle “ağlayan ağacın orada buluşalım” diyerek anlaşırdık. Ağlayan ağaç, Amasra’da kentin hafızasıydı… Kim bilir nelere, ne anlara şahitlik etti. Maalesef miraslarımızdan birini daha kaybettik” dedi.

Yeşim Kaplan ise “Amasra’nın sembollerinden biri olan ağlayan ağacın kesilmesi hepimizi üzdü. Öyle ki, ağaç ismini bir efsaneden değil gerçek, fiziksel olaydan almaktaydı, gerçekten özel bir ağaçtı. Misafirlerimizi gezdirirken muhakkak uğradığımız, altında bir şeyler içtiğimiz asırlık bir ağaçtı. Bu kadar değerli ve nadir olan ağaç için gereken bakım ve iyileştirme çalışmalarının yapılmasını temenni ederdim. Önceliğin kesilmesi değil iyileştirme, yaşatma olmasını dilerdim” diye konuştu.

Kesilmeden kurtarılamaz mıydı? 

9.Köy’e konuşan İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay, bir ağacın kuruma sürecinin nadiren çok hızlı olduğunu şu sözlerle açıkladı: “Ağaçların çeşitli şekillerde sağlığının bozulduğunu anlamak ve önlemler almak mümkündür. Örneğin, ağacın yapraklarında sararmalar, dallarda kurumalar, gövdede akıntılar varsa ağacın sağlığının bozulduğu anlaşılır ve nedenleri araştırılır. Kuraklık ise sulama yapılır, böcek veya mantar zararı varsa bu zararlılara karşı biyolojik veya kimyasal mücadele yöntemleri uygulanır. Dolayısıyla ağaç tamamen kurumadan önce ağacı kurtarmak için çalışmaların başlaması gerekirdi.“

Yöre insanı tarafından mitolojik veya tarihi bir anlam yüklenmiş ağaçların kurusa dahi korunabileceğini belirten Tolunay, “Kurusa dahi korunabilecek ağaçlara kent düzenlemelerinde “plastik element” adı verilir. Plastik elementler heykel ve çeşitli anıtlar olabileceği gibi görsel ve estetik değeri olan kurumuş ağaçlar da olabilir. Ancak bir ağaç kuruduysa böcek ve mantarlar tarafından yavaş yavaş çürütülmeye başlar ve zamanla dallarının düşmesi, gövdesinin devrilmesi riski artar. Bu durumda insan kullanımının yoğun olduğu yerlerde güvenlik sorunu oluşturabilir. Kurumuş bir ağacın plastik element olarak korunabilmesi için ağacın devrilmesine karşı önlemler alınması zorunludur. Kurumuş ağaca böcek ve mantarların zarar vermemesi için vernik uygulanması, devrilmenin engellenmesi için desteklenmesi bu önlemlere örnek olarak verilebilir” dedi.

Ağacın devrilmesi çelik halatlarla önlenebilir miydi?

Amasra Belediyesi’nin yaptığı açıklamada ağacın rüzgâr alan bir bölgede bulunması ve turizm sezonu için risk barındırdığı açıklaması üzerine konuşan Tolunay, “Servi ağacı türünden Ağlayan Ağacın fotoğraflarını incelendiğinde kök bölgesinin tamamen yapılaştığı, yakınlarına araçların park edildiğini, bölgenin seyir terası olarak kullanıldığı ve çeşitli tesisler olduğunu görülmektedir. Ağaç tamamen kuruduğu için ince dallar zamanla dökülecek ve geriye sadece kalın dallar ve gövdeler kalacaktır. Kuruyan Ağlayan Ağaç için bu budamalar yapılarak korunması mümkün müydü? Evet yapılabilirdi. Ancak çevresinin çitle çevrilmesi çok mümkün görünmemekte çünkü çitle çevrilecek alanın en az ağacın devrilmesi durumunda zarar vermeyeceği kadar bir alan olması gerekli bu da yarıçapı ağacın boyu kadar olan bir daire şeklinde olmalı. Ancak hemen ağacı dibinde tesisler olması ve yol bulunması çitle çevrilmesini zorlaştırmakta” diye konuştu.

Ağacın devrilme riski ile ilgili de konuşan Tolunay, şu bilgileri verdi: “Hem ülkemizde hem de dünyada kuruyan kent ağaçlarının güvenlik gerekçesiyle kesilmesi oldukça yaygındır çünkü bir şekilde kurumuş ağaçların devrilerek can ve mal kayıplarına yol açması veya yaralanmalara neden olması durumunda kamusal alanda belediyeler, bahçelerde ise mal sahipleri doğrudan sorumludur. Hatta ülkemizde canlı ağaçlardan kırılan dallar veya devrilen ağaçlar nedeniyle yaşanan çeşitli ölümlü veya yaralanmalı olaylarda soruşturulan görevliler olmuştur. Bu nedenle yetkililer sorumluluk almak istemezler. Sadece kuru ağaçlar için değil canlı ağaçlar için de riski azaltmak istenir. Çoğu kentimizde gördüğümüz kötü budamaların temel nedeni bu riski azaltma çabasıdır.”