En iyi kayısı nasıl seçilir?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Mehmet Tevfik Cibiceli

Dünya kuru kayısı ihtiyacının devasa bir kısmını tek başına karşılayan Malatya kayısısı, kendine has aroması ve kurutmalık yapısıyla rakiplerinden ayrışıyor. Peki, piyasadaki yüzlerce çeşit arasından en kalitelisini nasıl seçeriz? Kükürtlü kayısı alırken nelere dikkat edilmeli?

9. Köy’e konuşan Ziraat Mühendisleri Odası Malatya Şube Başkanı Fevzi Çiçek, kentte yürütülen üretim modelinin ve coğrafi avantajların ürüne küresel ölçekte eşsiz bir nitelik kazandırdığını belirtti. Anadolu’nun ve dünyanın pek çok noktasında kayısı üretilmesine rağmen, Malatya ve çevresinin kuru madde oranı yüksek, kurutulmaya en uygun çeşitlerde uzmanlaştığını vurguladı.

Fevzi Çiçek

Küresel rekabette Malatya liderliği

Son yıllarda İran, Afganistan ve Özbekistan gibi ülkelerde de kuru kayısı potansiyelinin ciddi oranda arttığını ifade eden Fevzi Çiçek, bu durumun dünya piyasasındaki payı bir miktar etkilese de Malatya’nın lider pozisyonunu değiştirmediğini söyledi. Bölgede üretilen kuru kayısının yaklaşık yüzde 80-90’ı doğrudan ihraç edilerek küresel pazara sunuluyor.

300 çeşit arasından sıyrılan lider: Hacıhaliloğlu

Dünya genelinde 300’den fazla kayısı çeşidi bulunuyor. Malatya özelinde ise kurutmalık anlamında ağırlıklı olarak 5-6 stratejik çeşit yetiştiriliyor. Bölge tarımının temelini oluşturan bu türlerin başında yüksek şeker ve kuru madde oranlarıyla dikkat çeken Kabaaşı, Hacıhaliloğlu, Çataloğlu ve yeni kurulan plantasyonlarda yaygınlaşan Kabaoğlu geliyor. İstatistiklere göre kentteki kayısı ağaçlarının yüzde 60-65’ini kadim kurutmalık lideri olan Hacıhaliloğlu oluşturuyor. İriliğiyle öne çıkan Kabaaşı çeşidi ise yüzde 25-30 oranında tercih edilerek hem sofralık hem kurutmalık olarak değerlendiriliyor.

Kayısı alırken nelere dikkat edilmeli?

Taze sofralık ürün alırken öncelikle dış rengine ve tadına bakılması yeterliyken, kurutmalık ürün tercihinde kriterler değişiyor. İhracat aşamasında en büyük kriterin çıplak gözle tespiti imkansız olan zirai ilaç kalıntısı laboratuvar analizleri olduğunu belirten Fevzi Çiçek, iç piyasadaki tüketiciler için şu pratik ipuçlarını veriyor:

• Kurutmalık kayısıda kesinlikle dolu yarası ve çil lekeleri bulunmamalıdır
• Rengi parlak ve iyi işlenmiş ürünler tercih edilmelidir.
• Çekirdek çıkarılma esnasında meyvenin sap yuvasından işlem görmüş olması ve gövdenin yırtılmamış olması gerekir. Bu durum hem ürünün dayanıklılığını hem de görsel albenisini doğrudan artırır.

Kükürtleme (islim) işleminde hayati sınır

Kükürtleme işlemi, kuru kayısının uzun süre bozulmadan depolanabilmesi ve cezbedici bir renk kazanması açısından kritik bir rol oynuyor. Ancak bu işlemde miktar ve süre ayarı büyük bir hassasiyet gerektiriyor. Zamanlamanın kaçırılması ürünün kuru madde kaybına yol açabiliyor.

Fevzi Çiçek, dünya standartlarındaki kükürt sınırına dair şu uyarıda bulundu: “Dünya Gıda Kodeksi’ne göre 2 bin ppm’in üzerinde kükürt içeren kuru kayısıların özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde satışı engellenmekte. Diğer ülkelerde bu sınır 3 bin ppm’e kadar çıkabiliyor.“

Bu doğrultuda üreticilerin ‘islim damı’ olarak bilinen kükürtleme odalarının kapasitelerini doğru hesaplaması, hasat olgunluğuna erişen ürünü tam zamanında işleme alması hem gıda güvenliği hem de ihracatın sürekliliği açısından büyük önem taşıyor.