Babanın rolü: Psikolojide önemi büyük, bakım emeğinde yetersiz

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Alara Türkeli

TÜİK’in 2025 Zaman Kullanım Araştırması’na göre erkekler, hanehalkı ve aile bakımına kadınlardan yaklaşık üç saat daha az zaman ayırıyor. Buna karşın erken çocukluk alanındaki araştırmalar, çocuk gelişiminde aktif baba katılımının çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimi açısından kritik olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’de babaların çocuk bakımına katılımını ve bunun çocuk gelişimi üzerindeki etkilerini, Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) Savunu ve Babalık Çalışmaları Direktörü Hasan Deniz 9. Köy’e değerlendirdi.

Çalışmalar; babalarıyla olumlu ilişki kuran çocukların akran iletişiminde daha başarılı olduğunu ve sosyal ortamlara daha kolay uyum sağladığını gösteriyor. AÇEV Savunu ve Babalık Çalışmaları Direktörü Hasan Deniz, ilgili bir baba figürünün çocukların dil gelişimi, problem çözme becerileri ve okul başarısı üzerinde doğrudan belirleyici olduğunu söyledi.

“Erkeklerin yüzde 80’i bakım emeğinde yok”

AÇEV Savunu ve Babalık Çalışmaları Direktörü Hasan Deniz’in paylaştığı verilere göre, Türkiye’de çocuk bakımı ve ev içi bakım emeğinin önemli bir bölümünü hâlâ kadınlar üstleniyor. Kadir Has Üniversitesi’nin yaptığı çalışmaya göre erkeklerin yüzde 20’sinden azı çamaşır, bulaşık yıkama, yemek yapma ve ev toplama gibi işleri üstlenirken benzer biçimde; çocuğu uyutma, yıkama, yemek yedirme ve kitap okuma gibi bakım işlerini yapma oranları da yüzde 20 civarlarında kalıyor.

Yine aynı araştırmada kadınların yüzde 40’ından fazlası ev işleri ve çocuk bakım sorumluluğu nedeniyle işten ayrılmak zorunda kaldığını belirtiyor.

Annelik izni 24 hafta, babalık izni 10 gün

Türkiye’de annelik izni 24 haftayken babalık izninin 10 gün. Hasan Deniz’e göre bu fark, çocuk bakımının “doğal olarak annenin sorumluluğunda olduğu” algısını güçlendiriyor.

Deniz, babanın ilk günden itibaren çocuğunu uyutma, altını değiştirme, gazını çıkarma gibi bakım süreçlerine katılmasının baba-çocuk bağının güçlenmesi ve çocuğun güvenli bağlanma geliştirmesi açısından kritik olduğunu söylüyor.

Babalık izninin erken çocukluk gelişimini destekleyen bir aile politikası olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunan Deniz, bu sürenin babaların çocuk bakımında kendini sorumlu hissetmeye ve süreçlere dahil olmaya teşvik etmesi için önemli bir fırsat sağladığını, aile içindeki sorumluluk paylaşımını güçlendirdiğini ve eşler arası ilişkinin güçlenmesi açısından da çok kritik olduğunu belirtiyor.

“İlgili babalık ailenin stresini azaltıyor”

Annesi ve babasının ev işleri ile bakım sorumluluklarını eşit paylaştığını gören çocuklar iş birliği yapmayı ve sorumluluk almayı öğreniyor diyen Deniz, bakım yükünün paylaşılmasının aynı zamanda ebeveynlerin stres düzeyini azaltığını söyledi. Bu paylaşımın aile içi ilişkileri güçlendirdiği ve çocukların gelişimi için daha destekleyici bir ev ortamı oluşturduğunu da belirtti.

Baba-çocuk ilişkisi zayıfsa gelişimsel ve psikolojik riskler artıyor

Hasan Deniz, özellikle erken çocukluk döneminde baba katılımının düşük olmasının davranış sorunları, duygusal uyum güçlükleri, düşük özgüven ve akran ilişkilerinde problemlerle ilişkili olduğu bilindiğini kaydetti. Yapılan çalışmalar ergenlik döneminde ise kaygı ve sosyal uyum sorunları açısından risk oluşturduğunu söylüyor.

“Belirleyici olan geçirilen zamanın niteliği”

Çocuk gelişimi için yalnızca geçirilen zamanın değil, o zamanın niteliğinin de belirleyici olduğunu ifade eden Deniz, şunları söyledi:

“Nitelikli zaman; ebeveynin dikkatini çocuğa yönelttiği, onun ihtiyaçlarına duyarlı olduğu ve çocuğun kendisini değerli hissettiği zaman demektir. Çocukla birlikte oyun oynamak, sohbet etmek, kitap okumak, parka gitmek gibi çocuğun gelişimini destekleyecek deneyim imkânları sunmak ve duygularını ifade edebileceği fırsatlar yaratmak gerekir.”