Kadınlar halı sahaya çıkıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İrem Sarıkulak 

Futbol oynamak için düzenli olarak bir araya gelen kadınlar, sahada yalnızca topun peşinden koşmuyor; aynı zamanda erkek egemen kabul edilen bir alanda kendilerine yer açıyor, dayanışma ağları kuruyor ve futbolun farklı bir kültürünü inşa ediyor. Her semtte her mahallede gün boyu hatta gece yarılarına kadar erkeklerin top koşturduğu halı sahalarda artık kadın takımları da varlık gösteriyor.

Ankara’da düzenli olarak halı saha maçlarına çıkan Burcu ve Yağmur da bu dönüşümün parçası. İki oyuncu da kadın ve LGBTİ+ bireylerin sahadaki görünürlüğü artsa da bunun önyargıların tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediğini söylüyor. Onlara göre halı saha, yalnızca spor yapılan bir alan değil; sosyalleşme, dayanışma ve zaman zaman da mücadele edilen bir yer.

“Kadınların oynadığına şaşırıyorlar”

Kadınların halı sahada karşılaştığı en yaygın durumlardan biri, futbol oynayabileceklerine dair duyulan şaşkınlık. Burcu, maçların çoğu zaman meraklı bakışlar eşliğinde geçtiğini anlatıyor: “Genellikle başta bizi ciddiye almayanlar ve meraklı bakışlar oluyor, maçı izlediklerinde ise şaşırıyorlar.”

Bu şaşkınlığın bazen doğrudan yorumlara dönüştüğünü söyleyen Burcu, bir maç sonrası duyduğu cümleyi şöyle aktarıyor: “Bir kere maçımıza denk gelen bir erkek, biraz oyunu izledikten sonra yanındaki arkadaşına dönüp ‘Oğlum koşuyorlar demişti.”

Burcu’ya göre bu tür ifadeler ilk bakışta komik görünse de kadınların futbol oynayamayacağı yönündeki yerleşik algıdan besleniyor. “Oğlum senden iyilermiş, bizim takıma alalım” gibi yorumları da sık duyduğunu söylüyor.

“Halı saha erkek egemen bir alan”

Yağmur ise halı sahanın uzun süre erkeklerin ağırlıkta olduğu bir alan olarak kurulduğunu ve bunun hâlâ hissedildiğini söylüyor: “Halı saha erkek egemen bir alan. Sadece erkekler için soyunma odası bulunuyor, cinsiyetçi küfürler havada uçuşuyor.”

Yağmur’a göre kadın ve LGBTİ+ oyuncuların sahadaki varlığı bu düzeni dönüştürüyor; ancak bu varlık her zaman eşit ve güvenli bir deneyim anlamına gelmiyor. Bazı maçlarda sözlü tacizle karşılaştıklarını belirtiyor: “Sportif Lezbon olarak yaptığımız maçlarda birkaç kere erkeklerin sözlü tacizine maruz kaldığımız durumlar oldu. Uzaklaştırmaya çalışsak da durmakta ve tacize devam etmekte ısrarcıydılar.”

Halı saha sadece futbol değil

Burcu ve Yağmur’un anlattıkları, halı sahanın onlar için yalnızca spor yapılan bir alanın ötesinde anlamlar taşıdığını gösteriyor. Burcu, futbolu sevdiğini ve halı sahanın yıllar içinde futbolla kurduğu ilişkiyi yeniden şekillendirdiğini söylüyor: “Futbolu seviyorum, futbol oynamayı seviyorum. En basit haliyle, benim futbolla kurduğum ilişkiyi besleyen ve dönüştüren bir yer halı saha.“

Burcu’ya göre halı saha aynı zamanda kendisini saklamadan var olabildiği, güvende ve özgür hissettiği bir alan. Bu hissini, “Kendim olabildiğim, yalnız olmadığımı bildiğim, özgür hissettiğim bir yer bu saha” sözleriyle tarif ediyor.

Yağmur da benzer şekilde halı sahanın gündelik hayatın yüklerinden uzaklaşabildiği bir yer olduğunu anlatıyor. Futbolun iyileştirici bir yanı olduğuna inandığını söyleyen Yağmur, sahaya çıktığında odağının yalnızca oyun olduğunu belirterek, “Halı sahaya adım attığım anda tüm dertlerim biraz önemsizleşiyor” dedi.

Artan görünürlük, erişim sorunları ve birlikte var olma

Son yıllarda farklı şehirlerde kadın ve LGBTİ+ halı saha gruplarının artmasını Burcu ve Yağmur, toplumsal hareketlerle ve artan görünürlükle açıklıyor. Burcu bu yayılmayı bir tür zincir etkisi olarak tarif ediyor: “Ankara’da yanan bir kıvılcım İstanbul’a, İstanbul’da olan İzmir’e, İzmir’de olan da Adıyaman’a cesaret verebiliyor.Takım arkadaşlığımız bir nevi yoldaşlığa da dönüşmüş oluyor.”

Yağmur ise özellikle sosyal medyada kadın ve LGBTİ+ oyuncuların daha görünür hale gelmesinin bu süreci hızlandırdığını düşünüyor. Ancak artan görünürlük, sahaya erişimin her zaman kolaylaştığı anlamına gelmiyor. Kadınların halı sahaya düzenli olarak çıkabilmesinin önündeki en büyük engellerden biri ekonomik koşullar.

Burcu, özellikle öğrenciler için maliyetlerin giderek zorlayıcı hale geldiğini şöyle aktardı: “Halı saha kramponsuz olmuyor, en özelliksiz krampona bile ulaşmak zorlayıcı oluyor bu günlerde.“

Ekonomik engellere güvenlik kaygılarının da eklendiğini belirten Yağmur ise, özellikle geç saatlerde biten maçlardan sonra eve dönüşün çoğu zaman birlikte organize edildiğini aktarıyor.

Tüm bu zorluklara rağmen kadınlar halı sahada bir araya gelmeye devam ediyor. Onlar için bu alan yalnızca maç yapılan bir yer değil; aynı zamanda birlikte var olmanın, kendine yer açmanın ve görünür kalmanın da bir biçimi.