Belkıs Yayla
Van’ın Bahçesaray ilçesine ulaşımı sağlayan kara yolunda yaşanan sorunlar, 2020’deki çığ felaketinin ardından geçen 6 yıla rağmen çözüme kavuşmuş değil. 42 kişinin yaşamını yitirdiği felaket, bölge halkını her kış aynı korkuya mahkûm ediyor. Van ekoloji aktivisti Fatih Şahin, yolun kaderini yıllardır süren siyasi vaatler ve bitmeyen projeler üzerinden değerlendirirken sahadaki gerçekliği ve verilen sözleri karşılaştırdı.
Fatih Şahin
“6 yıl geçti ne çözüm var ne ilerleme”
Şahin, 2020’deki felaketin Türkiye’nin hafızasına kazındığını hatırlatarak, dönemin Van Valisi Mehmet Emin Bilmez’in kalıcı çözüm için çalışmalar yapılacağını açıklamasına rağmen yolun hâlâ yerinde saydığını belirtti.
Şahin, “6 yıl önce Van’ın Bahçesaray kara yolunda yaşanan çığ felaketi 42 insanımızın hayatına mal oldu. Bu acıdan sonra kalıcı çözüm için çalışmalar yapıldığı açıklandı. Aradan geçen yıllara rağmen bugün gelinen noktada ne kalıcı bir çözüm var ne de somut bir ilerleme” diye konuştu.
Şahin, bu sürecin bölgede yaşayan yurttaşlarda derin bir eşitsizlik ve dışlanmışlık duygusu yarattığını da dile getirerek, “Bu tablo, bu coğrafyada yaşayan insanların eşit vatandaşlık statüsünde görülmediği duygusunu derinleştiriyor. İnsanlar, kendi can güvenlikleri ve günlük hayatları söz konusu olduğunda dahi unutulmuş hissi yaşıyor” ifadelerini kullandı.
“Erdoğan ve Kayatürk söz verdi, etütler bile tamamlanmadı”
2025 yılında Cumhurbaşkanı başdanışmanları ve bazı yetkililerin Bahçesaray yolu için tünel ve yol yapım ihalesi açıldığını duyurmasına rağmen projenin teknik boyutu hâlâ tamamlanmış değil.
Şahin, “Gerçeğe bakıldığında henüz etüt projeleri bile tamamlanmış değil. Söylenenler, bir zamanlar Burhan Kayatürk’ün ‘Newroz Harikalar Ülkesi’ projesi gibi hayal olarak kalmaya aday” diyerek açıklamaların sözde kaldığını ifade etti.
Yolun yıllardır sürüncemede kalmasının nedeni olarak siyasi irade ve öncelik eksikliğinigösteren Şahin, projenin sadece kâğıt üstünde ilerlediğini belirterek, “Sahadaki durumla verilen sözler örtüşmüyor. Her yıl tekrar edilen vaatler halk için bir çözüm üretmiyor; sadece umutları ötelemiş oluyor” değerlendirmesinde bulundu.
“Bahçesaray yolunun akıbeti bitmeyen projelerle aynı”
Yolun kaderi, Türkiye’de yıllardır tamamlanamayan büyük projelerle kıyaslanıyor. Şahin, bölgedeki diğer projeleri örnek vererek sürecin siyasi irade eksikliği nedeniyle yavaşladığını şöyle anlattı: “46 yıldır bitirilemeyen Şırnak–Van kara yolu, 13 yılda tamamlanamayan Güzeldere Tüneli, 15 yıldır süren Van çevre yolu ortada. Bahçesaray yolunun da aynı akıbeti yaşaması ihtimali her geçen gün güçleniyor.”
Karadeniz Bölgesi’nde tünellerin kısa sürede tamamlanmasını örnek gösteren Şahin, aynı teknik kapasite ve imkânlara sahip olunmasına rağmen Bahçesaray’da sürecin ilerlemediğini belirterek, “Zigana, Ovit, Çankurtaran ve Salmankaş tünelleri kısa sürede tamamlandı. Dağlar delindi, ulaşım güvenli ve kesintisiz hale getirildi. Aynı devlet, aynı imkânlar, aynı teknik kapasite. Ancak söz konusu Bahçesaray olunca yıllar geçiyor, vaatler tekrarlanıyor ama yol yerinde sayıyor” dedi.
Şahin, bu durumun halkta güven kaybı yarattığını da sözlerine ekledi.
“Her kış halk dünyadan kopuyor”
Yolun sadece teknik bir mesele olmadığını vurgulayan Şahin, “Bahçesaray halkı her kış adeta dünyadan kopuyor. Hastalar hastaneye ulaşamıyor, öğrenciler okula gidemiyor, cenazeler günlerce yolda bekliyor. Ticaret duruyor, hayat duruyor” diyerek her kış yaşanan mağduriyeti gözler önüne serdi.
Halkın yaşadığı bu mağduriyetin temel bir hak olan ulaşım eksikliğinden kaynaklandığını söyleyen Şahin, yolun artık bir can güvenliği ve eşit yurttaşlık meselesi hâline geldiğini belirterek, “Bu yol artık sadece bir ulaşım meselesi değil; can güvenliği, insan onuru ve eşit yurttaşlık meselesidir. Altı yıl önce 42 insanımızı toprağa verdik. Her kış aynı korkuyu yeniden yaşamak kader değildir” ifadelerini kullandı.
“Çözüm mümkün, hayal değil”
Şahin, somut ve uygulanabilir çözüm önerilerini de paylaştı. Şahin’in önerisine göre güzergâhın yüzde 30 yol, yüzde 70 tünel olacak şekilde planlanmasıyla ulaşım süresi dramatik şekilde kısalabilir.
Buna göre Gevaş Atalan Mahallesi’nden başlayarak Çatak Uzuntekne (Kahnamiran) istikametinden Bahçesaray’a uzanacak güzergâhta, yüzde 30 yol, yüzde 70 tünel olacak şekilde planlanacak bir proje ile yalnızca 3 kilometrelik tünel sayesinde iki saatlik yol 15 dakikaya indirilebilir. Bugüne kadar yapılan tek kalıcı hizmetin Karapet Geçidi’ndeki tünel olduğunu hatırlatan Şahin, yetkililere somut adım çağrısı yaptı.
“Bahçesaray halkı söz değil, takvim istiyor”
Şahin son olarak, “Bahçesaray halkı artık hayal değil, söz değil; takvim, şeffaflık ve icraat istiyor. Bir gün daha geç kalınırsa bunun bedelini yine bu coğrafyanın insanları ödeyecek. Bu yol yapılmak zorundadır. Çünkü bu insanlar unutulmayı değil, yaşatılmayı hak ediyor” diyerek yetkililere çağrıda bulundu.
News
