Aşırı sıcaklar Van tarımı için yakından nasıl izleniyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fatma Öztürk

Van Ovası’nda yaz mevsimiyle birlikte tarımsal üretimin en yoğun dönemi yaşanıyor. Günün erken saatlerinde başlayan tarla çalışmaları, sıcaklığın yükseldiği öğle saatlerinde zorlu koşullarda devam ediyor.

Hububat alanlarında hasat çalışmaları sürerken, sulama yapılan arazilerde üreticiler bitkilerin gelişim süreçlerini takip ediyor.

Türkiye’nin farklı bölgelerinde olduğu gibi Van’da da son dönemlerde mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar, tarımsal üretimde iklim koşullarının önemini yeniden gündeme getirdi. Küresel ölçekte yayımlanan raporlar, sıcaklık artışlarının tarım ürünlerinin gelişim dönemleri, su ihtiyacı ve üretim süreçleri üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.

Aşırı sıcaklar tarımı nasıl etkiliyor?

Avrupa’da etkisini artıran sıcak hava dalgaları ve küresel iklim değişikliğine ilişkin bilimsel değerlendirmeler, aşırı sıcakların tarımsal üretimde oluşturduğu riskleri ortaya koyuyor.

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nin (C3S) analizine göre, iklim değişikliği nedeniyle küresel sıcaklık artışı 2025 yılında 1991-2020 ortalamasına göre 0,59 derece olarak ölçüldü. Avrupa’da ise bu artış 1,17 dereceye ulaştı.

Dünyanın en hızlı ısınan kıtası olarak değerlendirilen Avrupa’da sıcak hava dalgalarının daha erken görülmeye başladığı belirtilirken, yüksek sıcaklıkların tarımsal üretim üzerindeki etkileri de farklı raporlarla değerlendiriliyor.

Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin (JRC) Avrupa Ürün İzleme (MARS) raporlarında, ilkbahar dönemindeki kuraklığın ardından etkili olan sıcak hava dalgalarının Batı, Orta ve Doğu Avrupa’da toprak nemini azalttığı belirtildi.

Raporda, azalan toprak nemi ve su stresinin özellikle tahıl üretimini etkilediği, kışlık mahsullerde rekolte tahminlerinin aşağı yönlü revize edildiği ifade edildi.

Sıcaklık artışından en fazla etkilenen ürünlerin başında buğday geliyor. Avrupa Birliği verilerine göre, bu yıl toplam tahıl üretiminin geçen sezona göre yüzde 3,2 ila yüzde 4 azalabileceği, yumuşak buğday üretiminde ise yüzde 6,2’lik düşüş beklendiği kaydediliyor.

Kuraklık ve su stresinin etkili olduğu bölgelerde bazı üreticilerin daha az su isteyen alternatif ürünlere yöneldiği belirtilirken, sıcaklıkların tarımsal üretimde ürün tercihleri ve üretim planlaması üzerinde de etkili olduğu aktarılıyor.

Prof. Dr. Murat Tunçtürk

“İklim değişikliği üretim dönemlerini etkileyebiliyor”

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Murat Tunçtürk, iklim değişikliğiyle birlikte tarımsal üretimi etkileyen hava olaylarının zamanlamasında ve etkilerinde değişimler yaşandığını belirtti.

Tunçtürk, bitkilerin gelişme dönemlerinin hava koşullarıyla doğrudan ilişkili olduğunu ifade ederek, iklim kaynaklı değişimlerin ürünlerin gelişim süreçlerinde takip edilmesi gereken yeni koşullar oluşturduğunu söyledi.

Tarımsal üretimde bitkilerin gelişme evrelerinin iklim koşullarından etkilendiğini belirten Tunçtürk, şunları kaydetti: “Yapılan modellemeler, özellikle orta ve yüksek enlemlerde dolu oluşumunu destekleyen atmosfer koşullarının yıl içinde daha erken ortaya çıkabileceğine işaret ediyor. Bu değişim, bitkilerin gelişme dönemlerini daha uzun süre dolu tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor. Bu nedenle dolu olaylarında yalnızca sıklığın değil, gerçekleştiği dönemin de büyük önem taşıdığı ifade ediliyor. Zira bitkilerin kritik gelişim aşamalarında meydana gelen tek bir dolu olayı bile toplam verim üzerinde belirleyici etkiye sahip olabiliyor.”

Tunçtürk, iklim değişikliğine bağlı olarak üretim süreçlerinde ortaya çıkan değişimlerin, tarımsal üretimde kullanılan yöntemlerin ve alınabilecek önlemlerin değerlendirilmesini gerektirdiğini ifade etti.

Van’da üretim çeşitliliği iklim koşullarıyla takip ediliyor

Van’da tarımsal üretimin önemli bölümünü buğday, arpa, yem bitkileri, şeker pancarı, patates ve baklagiller oluşturuyor. Kentte son yıllarda ceviz, elma, kayısı ve kiraz gibi meyve türlerinde de üretim yapılıyor. Yaz döneminde tarımsal faaliyetlerin yoğunlaştığı Van’da sulama çalışmaları da devam ediyor. Üreticiler, özellikle sıcaklıkların arttığı dönemlerde bitkilerin su ihtiyacını ve gelişim süreçlerini takip ediyor.

Tarımın yanı sıra, hayvancılığın da önemli bir üretim alanı olduğu Van’da geniş mera alanları bulunuyor. Sıcaklık değişimleri, bitkisel üretimin yanı sıra hayvancılık faaliyetleri açısından da takip edilen başlıklar arasında yer alıyor.

Küresel ölçekte artan sıcaklıklar ve iklim değişikliğine ilişkin bilimsel değerlendirmeler, tarımsal üretimde hava koşullarının belirleyici rolünü ortaya koyuyor. Van’dan başlayan üretim süreci, Türkiye’nin farklı bölgelerinde olduğu gibi iklim koşullarındaki değişimlerin yakından izlendiği alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Hububat tarlalarından yem bitkilerine, meyve bahçelerinden hayvancılık alanlarına kadar geniş bir üretim alanına sahip olan Van’da, yaz dönemindeki sıcaklıklar ve su ihtiyacı üreticilerin takip ettiği başlıca konular arasında bulunuyor.